Nguồn: Focus và AFP | 2026-03-19

WASHINGTON -- Cộng đồng tình báo Mỹ cho rằng, Trung Quốc không lên kế hoạch xâm chiếm Đài Loan vào năm 2027, thay vào đó, nước này muốn theo đuổi mục tiêu thống nhất mà không cần dùng vũ lực, theo một đánh giá về mối đe dọa thường niên. Đánh giá này khiến Bắc Kinh có phản ứng gay gắt.

Hôm 18/3, Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ công bố báo cáo Đánh giá Mối đe dọa Thường niên năm 2026, đưa ra quan điểm thận trọng hơn về khả năng xảy ra xung đột ở Đài Loan so với những cảnh báo quốc phòng trước đó của Mỹ.

Cộng đồng tình báo "nhận định lãnh đạo Trung Quốc hiện không có kế hoạch tiến hành một cuộc xâm chiếm Đài Loan vào năm 2027, họ cũng không có lộ trình cụ thể để hoàn thành mục tiêu thống nhất", báo cáo này cho biết.

Trung Quốc, vẫn luôn tuyên bố Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, đã gia tăng áp lực quân sự đối với hòn đảo này trong những năm gần đây, bao gồm các cuộc tập trận và hoạt động thường xuyên quanh đảo Đài Loan.

Tuy nhiên, báo cáo cũng cho biết có thể Bắc Kinh sẽ tiếp tục tìm kiếm các điều kiện để được thống nhất mà "ít xung đột" trong năm 2026.

Mối đe dọa vẫn tồn tại

"Trung Quốc, dù vẫn đe dọa sử dụng vũ lực để ép buộc thống nhất nếu cần... vẫn ưu tiên việc đạt mục tiêu này mà không cần sử dụng vũ lực, nếu có thể", báo cáo nhận định.

Đánh giá này nhấn mạnh những rủi ro liên quan đến bất kỳ động thái quân sự nào.

Theo đó, một cuộc đổ bộ bằng đường biển vào Đài Loan sẽ "vô cùng khó khăn và có nguy cơ thất bại cao", nhất là khi có sự can thiệp của Mỹ.

Báo cáo nhấn mạnh rằng các nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ cân nhắc nhiều yếu tố trước khi đưa ra hành động quân sự, gồm sự chuẩn bị của Quân Giải phóng Nhân dân, diễn biến chính trị tại Đài Loan và khả năng can thiệp quân sự của Washington.

Bất cứ xung đột nào liên quan đến Đài Loan sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng trên toàn thế giới, bao gồm việc đứt gãy chuỗi cung ứng công nghệ và tác động kinh tế đáng kể đối với thị trường quốc tế, theo bản đánh giá.

Các cơ quan tình báo Mỹ cho rằng mối đe dọa vẫn chưa giảm. Trung Quốc đang tiếp tục xây dựng năng lực quân sự có thể được sử dụng cho kịch bản ở Đài Loan, đạt được tiến bộ "ổn định nhưng không đồng đều" trong việc chuẩn bị cho những tình huống bất ngờ, báo cáo đưa ra bình luận.

Mục tiêu dài hạn của Bắc Kinh vẫn gắn liền với mục tiêu "phục hưng dân tộc" vào năm 2049, gợi mở thông tin về một lộ trình xa hơn những suy đoán trước đó, vốn chủ yếu xoay quanh năm 2027, báo cáo cho biết thêm.

Trung Quốc đang thực hiện biện pháp gây áp lực cưỡng ép trên nhiều lĩnh vực và biện pháp này có thể gia tăng trong năm 2026, báo cáo cho biết.

Cưỡng ép trong khu vực

Cũng theo báo cáo, kiểu áp lực này vừa nhắm đến mục đích trừng phạt Nhật Bản, vừa răn đe các quốc gia khác đưa ra tuyên bố về khả năng can thiệp của họ vào cuộc khủng hoảng Đài Loan.

Trung Quốc đã đưa ra nhiều biện pháp trả đũa khác nhau sau phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hồi tháng 11 rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc vào Đài Loan có thể kích hoạt phản ứng quân sự của Nhật Bản. Các biện pháp này gồm cấm nhập khẩu hải sản Nhật Bản, hạn chế xuất khẩu các mặt hàng Trung Quốc có thể sử dụng cho mục đích quân sự sang Nhật Bản và không khuyến khích người dân đi du lịch đến Nhật Bản.

Bonnie Glaser, giám đốc điều hành chương trình Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thuộc German Marshall Fund of the United States (Quỹ German Marshall của Mỹ), trả lời Al Jazeera rằng bà đồng ý với đánh giá của phía Mỹ.

"[Lãnh đạo Trung Quốc] ông Tập Cận Bình không đưa ra thời điểm cụ thể cho việc thống nhất và ông ấy ưu tiên việc đạt mục tiêu đó mà không cần dùng đến vũ lực", bà bình luận.

Ngày 19/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Lin Jian tuyên bố "vấn đề Đài Loan là việc nội bộ của Trung Quốc" và yêu cầu Mỹ "phát ngôn và hành động thận trọng" liên quan đến hòn đảo này.

"Nước Mỹ nên... điều chỉnh lại hiểu biết của mình về Trung Quốc, và dừng việc thổi phồng thuyết về mối đe dọa từ Trung Quốc", ông Lin trả lời câu hỏi liên quan đến bản báo cáo, trong một cuộc họp báo.

Đài Bắc giữ vững lập trường

Ngày 19/3, người phát ngôn Văn phòng Tổng thống Đài Loan Karen Kuo cho biết, Trung Quốc tiếp tục leo thang đe dọa quân sự trên khắp chuỗi đảo chiến lược "thứ nhất" trong khi nước này vẫn gia tăng cả hành vi đơn phương và các hoạt động xâm phạm "vùng xám" (các hoạt động gây căng thẳng nhưng dưới ngưỡng chiến tranh) đối với chủ quyền của Đài Loan.

Chuỗi đảo thứ nhất gồm Nhật Bản, Đài Loan và Philippines.

Đài Loan sẽ tiếp tục duy trì nguyên tắc hòa bình dựa trên sức mạnh và tăng cường khả năng phòng vệ của mình, bà Karen Kuo khẳng định.

Dù Washington không chính thức công nhận Đài Loan, nhưng vẫn là nước ủng hộ quân sự chính cho hòn đảo tự trị này. Đài Loan đã cam kết tiếp tục thương vụ mua sắm liên quan đến gói vũ khí quân sự có giá trị kỷ lục 11,1 triệu USD mà Washington công bố hồi tháng 12, một động thái khiến Bắc Kinh nổi giận.