Tác giả: Zarak Khan | 2026-03-23

Indonesia đã hoàn tất thỏa thuận mua hệ thống tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos từ Ấn Độ, một động thái được xem rộng rãi là một phần trong nỗ lực lớn hơn của các quốc gia Đông Nam Á nhằm tăng cường phòng thủ ven biển và xây dựng năng lực răn đe đáng tin cậy trước sự quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông.

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với hơn 80% Biển Đông, mặc dù một tòa án quốc tế đã bác bỏ yêu sách này vào năm 2016.

Thương vụ này, được người phát ngôn Bộ Quốc phòng Indonesia Rico Ricardo Sirait xác nhận, đánh dấu sự chuyển dịch chiến lược bởi Jakarta khi tìm cách bảo vệ các điểm nghẽn hàng hải then chốt và nâng cao khả năng triển khai sức mạnh trên toàn bộ quần đảo rộng lớn của mình.

Indonesia là quốc gia quần đảo lớn nhất thế giới với hơn 17.000 hòn đảo và khoảng 7,9 triệu km² lãnh thổ biển.

Việc mua sắm tên lửa BrahMos là một phần trong “nỗ lực hiện đại hóa” vũ khí của Indonesia, đặc biệt cho phòng thủ ven biển, và “tăng cường năng lực răn đe trong việc bảo vệ chủ quyền quốc gia”, ông Rico nói với Jakarta Globe hôm 9/3.

Ông cho biết thêm, thỏa thuận này sẽ tiếp tục củng cố quan hệ đối tác quốc phòng chiến lược giữa Jakarta và New Delhi.

Kế hoạch mua sắm của Indonesia “phản ánh sự tham gia gián tiếp của nước này vào cuộc cạnh tranh chiến lược rộng lớn hơn giữa các quốc gia Đông Nam Á với Trung Quốc ở Biển Đông”, Asia Times đưa tin hôm 11/3.

Bản báo cáo mô tả Bắc Kinh là mối đe dọa lớn nhất với an ninh hàng hải của Indonesia.

Nhanh và sát thương cao

Tên lửa BrahMos, sản phẩm của một liên doanh Ấn Độ - Nga, được coi rộng rãi là một trong những tên lửa hành trình siêu thanh nhanh nhất thế giới.

So với các tên lửa hành trình siêu thanh khác, BrahMos có tốc độ gấp 3 lần, tầm bay xa hơn từ 2,5 đến 3 lần, thời gian bám mục tiêu dài hơn từ 3 đến 4 lần, và có động năng lớn hơn 9 lần, theo BrahMos Aerospace.

Tên lửa này có thể đạt tốc độ lên tới Mach 2,8, gần gấp 3 lần tốc độ âm thanh, khiến việc né tránh hoặc đánh chặn trở nên khó khăn.

Ấn Độ đang đẩy nhanh việc đưa vào trang bị loại BrahMos có tầm bắn mở rộng, với tầm tấn công khoảng 800 km — nâng cấp từ phiên bản hiện tại ở mức 450 km — để sao cho hệ thống thông thường này có thể hoạt động đầy đủ vào cuối 2027, các quan chức Ấn Độ nói với Times of India hồi tháng 10.

Tên lửa BrahMos có thể được phóng từ nhiều nền tảng trên bộ, trên biển hoặc trên không, Diplomat đưa tin hôm 10/3.

Nhiều khách hàng

Một số quốc gia Đông Nam Á đặc biệt “quan tâm đến các biến thể BrahMos chống hạm đặt trên bộ và trên tàu, vốn có giá trị nổi bật trong việc đối phó sự can thiệp của Trung Quốc vào các hoạt động hải quân của họ ở Biển Đông”, Atul Kumar, một nghiên cứu viên tại Chương trình Nghiên cứu Chiến lược của Observer Research Foundation có trụ sở tại New Delhi, viết trong một bài phân tích năm ngoái.

Philippines là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên mua hệ thống này. Nước này đã ký thỏa thuận trị giá 375 triệu USD năm 2022. Việc giao hàng tới Manila đã bắt đầu hồi tháng 4/2024, với lô hàng thứ hai được giao sau đó một năm.

Thủy quân Lục chiến Philippines dự định triển khai một khẩu đội BrahMos phòng thủ ven biển ở phía bắc Luzon, nơi eo biển Luzon và kênh Bashi gần đó được xem là các tuyến hàng hải thiết yếu mà Trung Quốc có thể tìm cách kiểm soát để tiếp cận Thái Bình Dương trong một cuộc khủng hoảng.

Các thỏa thuận tiềm năng liên quan đến Việt Nam và Indonesia đang được thảo luận, ông Kumar cho biết. Trong khi đó, Malaysia và Thái Lan đang đánh giá hệ thống này.

Đối đầu ở Biển Bắc Natuna

Các nhà phân tích xem việc Indonesia mua BrahMos là phản ứng trực tiếp trước các căng thẳng dai dẳng ở Biển Bắc Natuna, nơi các tàu hải cảnh và tàu cá Trung Quốc đã xâm nhập Vùng đặc quyền kinh tế của Indonesia vào các năm 2019 và 2020, khẳng định “quyền đánh bắt truyền thống” của Bắc Kinh, theo một phân tích ngày 2/3 trên 9DashLine.

Trung Quốc cũng có các tranh chấp tương tự với Philippines, Việt Nam và Nhật Bản, và các nước khác, về quyền đánh bắt và chủ quyền các đảo.

Các vụ việc ở Biển Bắc Natuna đã làm gia tăng căng thẳng và khiến Jakarta phải triển khai tàu hải quân cũng như phản đối qua các kênh ngoại giao.

Với Indonesia, Trung Quốc đã áp dụng “các chiến thuật vùng xám … kết hợp hoạt động dân sự, thực thi pháp luật trên biển và ngoại giao nhằm từng bước mở rộng ảnh hưởng mà không kích hoạt xung đột công khai”, 9DashLine viết.

Mặc dù các cuộc đối đầu trong các năm 2019 và 2020 đã lắng xuống, “các hoạt động xâm nhập đánh bắt của Trung Quốc được hậu thuẫn bởi dân quân biển và tàu hải cảnh trở nên ít thấy hơn nhưng chưa bao giờ chấm dứt”, báo cáo cho biết.