Nguồn: AFP và Focus | 2026-03-25

ĐÀI BẮC, Đài Loan -- Ngày 23/3, lãnh đạo đảng đối lập lớn nhất Đài Loan cho biết bà hy vọng sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và xây dựng một “cây cầu” nhằm giải quyết các tranh chấp giữa Trung Quốc và hòn đảo dân chủ này — nơi mà Bắc Kinh đã nhiều lần đe dọa sẽ sử dụng vũ lực để chiếm giữ.

Trung Quốc cộng sản chưa bao giờ cầm quyền Đài Loan, nhưng Bắc Kinh tuyên bố hòn đảo tự trị với hơn 23 triệu dân này là một phần lãnh thổ của mình và sử dụng áp lực quân sự để thực hiện tuyên bố chủ quyền đó.

Chủ tịch Quốc Dân Đảng (KMT) Cheng Li-wun khẳng định bà muốn gặp Chủ tịch Tập của Trung Quốc trước khi thực hiện chuyến thăm chính thức tới Hoa Kỳ.

Bà Cheng đưa ra những phát biểu này vào ngày 23/3 khi phát biểu trước Câu lạc bộ Phóng viên Nước ngoài tại Đài Loan. Bà cho rằng đảng của mình đã phải đối mặt với “sự hiểu lầm và định kiến” về lập trường của đảng.

Đảng Dân Tiến (DPP) của Tổng thống Lại Thanh Đức cáo buộc bà Cheng đang tiếp tay cho Bắc Kinh khi trì hoãn các kế hoạch chi tiêu quốc phòng của chính phủ Đài Loan.

Lo ngại về phản ứng tiêu cực từ cử tri

Trong nội bộ KMT, đang xuất hiện lo ngại rằng một cuộc gặp giữa bà Cheng và ông Tập có thể gây ra phản ứng tiêu cực từ cử tri trong các cuộc bầu cử địa phương tại Đài Loan vào cuối năm nay.

Tuy nhiên, khi trả lời truyền thông quốc tế ngày 23/3, bà Cheng cho rằng các cuộc hội đàm với ông Tập sẽ mang “ý nghĩa biểu tượng quan trọng” và có thể trở thành “cơ sở” cho quan hệ hòa bình giữa hai bờ eo biển Đài Loan.

“Tôi hy vọng mình có thể xây dựng thành công một ‘cây cầu’ như vậy”.

Trong khi bà Cheng bày tỏ sự tin tưởng rằng cuộc gặp với ông Tập sẽ diễn ra, thì phía Bắc Kinh vẫn chưa đưa ra bất kỳ xác nhận nào.

Các đề xuất đối nghịch về chi tiêu quốc phòng

Những phát biểu của bà Cheng được đưa ra trong bối cảnh Quốc hội Đài Loan bắt đầu xem xét các đề xuất đối nghịch về chi tiêu quốc phòng đặc biệt nhằm tăng cường năng lực quân sự cho hòn đảo này trước nguy cơ bị Trung Quốc tấn công.

Chính phủ dưới thời ông Lại đề xuất chi 1,25 nghìn tỷ Đài tệ (khoảng 39 tỷ USD) cho các khoản mua sắm quốc phòng quan trọng, bao gồm vũ khí từ Hoa Kỳ, trong khi KMT muốn phân bổ 380 tỷ Đài tệ (khoảng 11,9 tỷ USD) cho vũ khí Hoa Kỳ, với khả năng mua sắm thêm trong tương lai.

Bà Cheng cho rằng việc chỉ tăng chi tiêu quân sự sẽ không thể đạt được hòa bình với Trung Quốc.

Bà Cheng nhận định: “Cũng phải có những nỗ lực về chính trị. Những nỗ lực chính trị… mới là then chốt”.

Chính quyền chia rẽ

Hiện tại, KMT cùng đồng minh nhỏ hơn là Đảng Nhân dân Đài Loan đang nắm đa số ghế tại Viện Lập pháp, nhờ đó có được đòn bẩy đáng kể để cản trở các sáng kiến của chính phủ và thúc đẩy chương trình lập pháp riêng.

Trung Quốc đã cắt đứt các kênh liên lạc cấp cao với Đài Loan vào năm 2016 sau khi người tiền nhiệm của ông Lại là bà Thái Anh Văn, cũng thuộc Đảng Dân Tiến (DPP), lên nắm quyền. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc không ưa ông Lại và gọi ông là một “người theo chủ nghĩa ly khai”.

Bà Cheng cho biết nỗ lực thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc của bà không nhằm đánh đổi mối quan hệ với Hoa Kỳ, quốc gia cung cấp vũ khí lớn nhất cho Đài Loan.

Bà Cheng nhận định: “KMT từ lâu đã có quan hệ rất tốt với Hoa Kỳ và việc cải thiện quan hệ của chúng tôi với đại lục [Trung Quốc] sẽ không ảnh hưởng đến quan hệ đó”.

Trong bối cảnh các cuộc bầu cử địa phương vào tháng 11 đến gần, ba đảng chính trị lớn đang chuẩn bị cho một cuộc cạnh tranh được xem là thước đo quan trọng về tâm lý cử tri trước cuộc chạy đua tranh cử tổng thống năm 2028.