Ayon sa AFP at Focus | 2026-03-25

TAIPEI, Taiwan -- Sinabi ng lider ng pinakamalaking partidong oposisyon sa Taiwan noong Marso 23 na nais niyang makipagkita kay Pangulong Xi Jinping ng Tsina at maging "tulay" sa paglutas ng mga alitan sa pagitan ng Tsina at ng demokratikong isla, na binantaan ng Beijing na sakupin gamit ang puwersa.

Hindi pa kailanman pinamunuan ng Komunistang Tsina ang Taiwan, ngunit sinasabi ng Beijing na bahagi ng kanilang teritoryo ang isla na may higit 23 milyong mamamayan at ginagamit nito ang militar upang igiit ang pag-angkin nito sa soberanya.

Nais ni Cheng Li-wun, chairwoman ng Kuomintang (KMT), na makipagkita kay Xi Jinping bago siya opisyal na bumisita sa Estados Unidos.

Sinabi ito ni Cheng noong Marso 23 sa isang panayam sa Taiwan Foreign Correspondents' Club. Sabi pa niya, ang kanyang partido ay nakararanas ng "maling pagkakaunawa at pagkiling" hinggil sa kanilang mga paninindigan.

Inaakusahan naman siya ng partidong Democratic Progressive Party (DPP) ni Pangulong Lai Ching-te na sumusunod sa kagustuhan ng Beijing sa pamamagitan ng pagpapabagal sa plano ng gobyerno ng Taiwan sa paggastos sa depensa.

Takot sa negatibong reaksyon ng botante

May mga pangamba sa loob ng KMT na maaaring magdulot ang pagkikita nina Cheng at Xi ng negatibong reaksyon mula sa mga botante sa darating na halalan sa mga distrito sa Taiwan ngayong taon.

Ngunit sa pakikipanayam sa mga dayuhang mamamahayag noong Marso 23, sinabi ni Cheng na magkakaroon ng "malaking simbolikong kahulugan" ang pakikipag-usap kay Xi at maaaring maging "pundasyon" para sa mapayapang relasyon sa magkabilang panig ng Taiwan Strait.

"Sana’y matagumpay akong makabuo ng isang tulay ng ugnayan."

Bagaman kumpiyansa si Cheng na magaganap ang pagkikita, wala pang kumpirmasyon mula sa Beijing.

Magkakaibang panukala sa paggastos sa depensa

Inilahad ni Cheng ang kanyang pahayag kasabay ng pagsusuri ng parlyamento ng Taiwan sa magkakaibang panukala para sa espesyal na paggastos sa depensa na naglalayong palakasin ang kakayahan militar ng isla laban sa posibleng pag-atake ng Tsina.

Iminungkahi ng pamahalaan ni Pangulong Lai ang 1.25 trilyong TWD ($39 bilyon) para sa pagbili ng mahahalagang kagamitan sa depensa, kabilang ang mga armas mula sa Estados Unidos, habang nais naman ng KMT na maglaan ng 380 bilyong TWD ($11.9 bilyon) para sa mga armas mula sa US na may opsyon para sa karagdagang pagbili.

Ayon kay Cheng, hindi makakamit ang kapayapaan kung puro paggasta sa militar lamang ang gagawin.

"Dapat may kasamang mga hakbang sa pulitika. Ang mga hakbang sa pulitika ang … susi," ayon kay Cheng.

Hating pamahalaan

Sa kasalukuyan, ang KMT at ang kaalyado nitong mas maliit na partidong Taiwan People's Party, ang mayorya sa Legislative Yuan, na nagbibigay sa kanila ng malaking kapangyarihan upang hadlangan ang mga inisyatiba ng pamahalaan at itulak ang kanilang sariling adyenda sa lehislasyon.

Pinutol ng Tsina ang komunikasyon nito sa matataas na opisyal ng Taiwan noong 2016 matapos manungkulan ang naunang lider na si Tsai Ing-wen, na kasapi rin sa DPP. Galit ang mga lider ng Tsina kay Lai Ching-te at tinatawag siyang "separatista."

Sinabi ni Cheng na ang kanyang pagsisikap na mapalapit sa Tsina ay hindi makasasama sa relasyon ng Taiwan sa Estados Unidos, na siyang pinakamalaking tagapagbigay ng armas nito.

"Matagal nang may magandang relasyon ang KMT sa Estados Unidos, at hindi ito maaapektuhan ng pagpapabuti ng aming relasyon sa mainland [Tsina]," sabi ni Cheng.

Habang papalapit ang halalan sa lokal na pamahalaan sa Nobyembre, naghahanda ang tatlong pangunahing partido para sa isang labanan na itinuturing na mahalagang sukatan ng damdamin ng publiko bago ang halalan sa pagkapangulo sa 2028.