Oleh Focus | 2025-11-07

Dalam beberapa minggu terkini, Presiden AS Donald Trump dan Setiausaha Pertahanan AS Pete Hegseth telah memajukan dasar "keamanan melalui kekuatan" Washington di seluruh Asia Tenggara, menawarkan alternatif yang berdaya maju kepada revisionisme Beijing di Laut China Selatan..

China menganggap lebih daripada 80 peratus daripada laut tersebut sebagai wilayahnya, meskipun mahkamah antarabangsa menolak pandangan ini pada tahun 2016.

Trump menghadiri sidang kemuncak AS-ASEAN di Kuala Lumpur pada 26 Oktober, manakala Hegseth meneruskan pertemuan susulan dengan para pemimpin serantau melalui mesyuarat pertahanan ASEAN dari 31 Oktober hingga 1 November.

Trump telah menyelia satu perjanjian damai antara Thailand dan Kemboja, memeterai perjanjian perdagangan dengan Malaysia, Kemboja, Thailand serta Vietnam, selain memperkukuh hubungan dengan Malaysia dan memperdalam kerjasama antara Amerika Syarikat dan Kemboja dalam bidang pertahanan serta jenayah rentas negara, menurut kenyataan Rumah Putih pada 26 Oktober.

Perjanjian Damai Kuala Lumpur menandakan kemuncak proses diplomasi berbulan-bulan yang memberi tumpuan kepada usaha mengurangkan ketegangan di sempadan Thailand-Kemboja, kawasan yang menyaksikan konflik bersifat berkala sejak Februari dan menyebabkan kira-kira 300,000 orang berpindah.

“Pentadbiran saya segera mengambil langkah untuk mencegah konflik daripada bertambah serius,” kata Trump pada 26 Oktober.

Berdasarkan perjanjian tersebut, Thailand dan Kemboja telah bersetuju untuk menubuhkan pasukan pemerhati sempadan. Thailand akan membebaskan 18 orang askar Kemboja yang ditahan, manakala Kemboja akan mengalihkan senjata berat dari sempadan.

Washington juga menandatangani perjanjian perdagangan bersama AS-Malaysia dan memorandum pemahaman mengenai mineral kritikal, mempromosikan ketahanan rantai bekalan sebagai komponen pencegahan serantau dan keamanan ekonomi.

Keselamatan dan kedamaian

Semasa sidang pertahanan ASEAN, Hegseth mengadakan siri mesyuarat bersemuka dan perbincangan pelbagai pihak dengan rakan-rakan sejawatan serantau, berjanji membantu sekutu-sekutu menghadapi "tindakan destabilisasi" China di Laut China Selatan.

Ketua Pentagon mencadangkan kepada para pemimpin ASEAN pembinaan kesedaran domain maritim bersama dan menegaskan bahawa Beijing tidak menghormati kedaulatan wilayah.

"Kami perlu memperkukuh keupayaan bersama untuk bertindak balas, agar mana-mana pihak yang menjadi sasaran pencerobohan dan provokasi tidak berdepan keadaan itu sendirian,” kata Hegseth.

"Tiada negara lain yang mampu berinovasi dan berkembang pada skala seperti Amerika Syarikat, dan kami berhasrat untuk berkongsi keupayaan tersebut dengan sekutu serta rakan kerjasama kami,” tambah beliau.

Ketika bercakap kepada menteri-menteri pertahanan ASEAN, Hegseth mengulangi komitmen Washington kepada sekutu dan rakan kerjasama di rantau Indo-Pasifik, sambil menegaskan bahawa Amerika Syarikat bertekad membina tentera yang "tidak tertandingi dalam kuasa global."

Selepas bertemu dengan rakan sejawatannya dari China, Laksamana Dong Jun pada akhir 1 November di pinggiran sidang, Hegseth menyatakan bahawa hubungan Sino-AS "belum pernah lebih baik"tetapi memperingatkan bahawa China perlu dipantau.

Washington dan Beijing akan menubuhkan saluran komunikasi ketenteraan-ke-ketenteraan “untuk menyelesaikan konflik dan meredakan sebarang masalah yang timbul,” menurut hantaran “tweet” beliau.

"Tuntutan wilayah dan maritim yang meluas oleh China di Laut China Selatan bercanggah dengan komitmen mereka untuk menyelesaikan pertikaian secara aman,” kata Hegseth kepada rakan-rakan sejawatnya dari ASEAN.

"Kami mengutamakan keamanan. Kami tidak mencari konflik, namun mesti memastikan bahawa China tidak berusaha mendominasi anda atau mana-mana pihak lain,” tambah beliau.

Pencegahan di Laut China Selatan

Hegseth turut mengumumkan penubuhan pasukan petugas baharu AS-Filipina semasa sidang tersebut dan mengambil langkah memperkukuh hubungan keselamatan antara Amerika Syarikat dan Vietnam.

Inisiatif bersama dengan Filipina akan meningkatkan kebolehoperasian, latihan dan tahap kesiapsiagaan kedua-dua negara, "supaya dapat bertindak tegas mengatasi krisis atau pencerobohan serta memulihkan keberkesanan pencegahan di Laut China Selatan," katanya.

"Adalah perlu ditegaskan bahawa perjanjian pertahanan bersama adalah amat penting bagi kedua-dua negara dan bagi tentera masing-masing, di mana sahaja di Laut China Selatan yang terpakai," ujar Hegseth. "Kami tidak mencari konfrontasi, namun sudah tentu bersedia melindungi kepentingan kami, secara individu mahupun bersama."

"Perikatan AS-Filipina tidak boleh dilihat secara terasing, kerana perikatan ini dan langkah ke hadapan kini berasaskan prinsip-prinsip asas,” kata Setiausaha Pertahanan Filipina, Gilbert Teodoro Jr.

Prinsip-prinsip tersebut termasuk “menghormati undang-undang antarabangsa serta integriti dan kedaulatan wilayah,” tambah beliau.

Dalam lawatan ke Hanoi pada 2 November selepas sidang, Hegseth menyatakan bahawa Washington mahu memperdalam kerjasama ketenteraan dengan Vietnam, sambil menyebut penyerahan tiga buah kapal pemotong kepada Pengawal Pantai Vietnam dan tiga daripada 12 pesawat latihan T-6 yang dirancang.

“Amerika Syarikat bertekad meneruskan projek-projek ini dan lebih banyak lagi,” kata Hegseth. “Kerjasama [ketenteraan] yang lebih mendalam akan memberi manfaat kepada kedua-dua negara.”

Menteri Pertahanan Vietnam, Jeneral Van Giang, menyatakan bahawa peralatan dan infrastruktur yang dibekalkan AS telah meningkatkan secara ketara keupayaan Vietnam untuk menyertai misi pengaman Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.

Kontinjensi serantau

Hegseth turut membincangkan isu keselamatan dengan Menteri Pertahanan Jepun, Shinjiro Koizumi di Tokyo pada 29 Oktober dan melakukan lawatan dua hari ke Seoul pada 3-4 November.

Di Tokyo, Hegseth menyatakan bahawa perikatan AS-Jepun “amat penting bagi mencegah pencerobohan ketenteraan China” serta “untuk bertindak balas terhadap kontinjensi serantau,” sambil berjanji mengambil langkah praktikal bagi memperkukuh kebolehoperasian.

Ketua pertahanan Jepun menyatakan bahawa sekutu akan “menjalankan tanggungjawab mereka” demi keamanan dan kestabilan Indo-Pasifik.

Di Seoul, Hegseth menegaskan bahawa perikatan masih memberi tumpuan kepada Korea Utara, namun menambah “tidak dinafikan bahawa fleksibiliti bagi kontinjensi serantau adalah sesuatu yang akan kami pertimbangkan.”