Oleh AFP dan Focus | 2026-01-19

Taiwan berjanji untuk kekal sebagai pengeluar cip kecerdasan buatan (AI) “paling penting” di dunia, selepas mencapai perjanjian perdagangan dengan Amerika Syarikat yang akan menurunkan tarif ke atas penghantaran dari pulau itu dan meningkatkan pelaburan Taiwan di AS.

Taiwan merupakan sebuah kuasa besar dalam penghasilan cip, satu komponen kritikal dalam ekonomi global, tetapi Amerika Syarikat mahukan lebih banyak teknologi tersebut dihasilkan di Amerika.

Perjanjian itu “akan memacu pengembalian besar-besaran sektor semikonduktor ke Amerika,” kata Jabatan Perdagangan AS pada 15 Januari.

Kalkulus keselamatan

Di bawah perjanjian itu, Washington akan menurunkan kadar tarif ke atas barangan Taiwan kepada 15%, daripada kadar "timbal balik" 20% yang diperkenalkan untuk menangani defisit perdagangan AS dan amalan yang dianggapnya tidak adil.

Perdana Menteri Taiwan Cho Jung-tai memuji para perunding pada 16 Januari kerana "berjaya mencapai keputusan cemerlang” selepas rundingan yang berlangsung berbulan-bulan.

"Keputusan ini menekankan bahawa kemajuan yang dicapai setakat ini diraih melalui usaha yang gigh," kata Cho.

Penguasaan Taiwan dalam industri cip telah lama dianggap sebagai "perisai silikon" yang melindunginya daripada pencerobohan atau sekatan oleh China, yang mendakwa pulau itu adalah sebahagian daripada wilayahnya, serta menjadi insentif bagi Amerika Syarikat untuk mempertahankannya.

Namun ancaman serangan China telah menimbulkan kebimbangan mengenai potensi gangguan terhadap rantaian bekalan global, meningkatkan tekanan untuk memperluas pengeluaran cip di luar Taiwan..

"Berdasarkan perancangan semasa, Taiwan akan kekal sebagai pengeluar semikonduktor AI paling penting di dunia, bukan sahaja untuk syarikat Taiwan, tetapi juga secara global," kata Menteri Hal Ehwal Ekonomi Taiwan, Kung Ming-hsin, kepada para pemberita pada 16 Januari.

Keupayaan pengeluaran cip canggih yang menggerakkan sistem AI dijangka dibahagikan kira-kira 85-15 antara Taiwan dan Amerika Syarikat menjelang 2030 dan 80-20 menjelang 2036, menurut unjuran beliau.

Kementerian Luar Negeri China berkata "menentang secara tegas" perjanjian itu.

'Pelaburan langsung baharu'

Perjanjian itu akan memerlukan kelulusan Parlimen Taiwan yang dikawal pembangkang, dengan para penggubal undang-undang menyuarakan kebimbangan terhadap kemungkinan Taiwan kehilangan dominasi dalam industri cip.

Cheng Li-wun, pengerusi parti Kuomintang, yang menyokong hubungan yang lebih erat dengan Beijing, mengkritik perjanjian tersebut.

Peningkatan pelaburan Taiwan dalam keupayaan pengeluaran cip di AS berisiko "mengosongkan" ekonomi pulau itu, katanya.

"Ini bukan penempatan semula perindustrian, tetapi perluasan dan pengembangan industri berteknologi tinggi Taiwan," kata Naib Perdana Menteri Taiwan, Cheng Li-chiun, menolak kritikan bahawa perjanjian itu akan melemahkan asas perindustrian domestik Taiwan, lapor Agensi Berita Pusat Taiwan.

Cheng mengetuai rundingan tersebut. Amerika Syarikat komited untuk membantu firma Taiwan dengan akses tanah, utiliti, infrastruktur, insentif cukai dan program visa untuk pembinaan kluster perindustrian, katanya.

Tarif khusus sektor ke atas alat ganti kereta, kayu balak dan produk kayu Taiwan juga akan dihadkan pada 15%, manakala produk farmaseutikal generik dan sumber asli tertentu tidak akan dikenakan duti "timbal balik", kata Jabatan Perdagangan AS.

Sementara itu, perniagaan cip dan teknologi Taiwan dijangka membuat "pelaburan langsung baharu yang berjumlah sekurang-kurangnya $250 bilion" di Amerika Syarikat bagi membangun dan memperluas kapasiti dalam bidang seperti semikonduktor canggih dan AI, kata jabatan itu.

Taiwan akan menyediakan “jaminan kredit sekurang-kurangnya $250 bilion bagi memudahkan pelaburan tambahan oleh syarikat-syarikat Taiwan,” katanya, sambil menambah bahawa langkah ini akan menyokong pertumbuhan rantaian bekalan semikonduktor AS.

Kerajaan Taiwan berkata tarif baharu itu tidak akan bertindih dengan duti sedia ada, yang telah menjadi kebimbangan utama bagi industri tempatan.

"Sudah tentu positif bahawa tarif timbal balik diturunkan kepada 15% -- sekurang-kurangnya meletakkan kami setanding dengan pesaing utama kami, Korea Selatan dan Jepun,” kata Chris Wu, pengarah jualan Litz Hitech Corp, pembuat alat mesin Taiwan.

Namun, memandangkan margin keuntungan satu digit syarikat itu, kata beliau, “kami tidak mampu menyerap tarif” untuk pelanggan AS..

Gergasi cip

Lebih separuh daripada eksport Taiwan ke Amerika Syarikat terdiri daripada produk teknologi maklumat dan komunikasi, termasuk semikonduktor.

“Objektifnya adalah untuk memindahkan 40% daripada keseluruhan rantaian bekalan dan pengeluaran Taiwan ke Amerika Syarikat secara domestik,” kata Setiausaha Perdagangan AS, Howard Lutnick, kepada CNBC..

"Kami akan membawanya sepenuhnya ke sini, supaya kami menjadi berdikari dalam keupayaan menghasilkan semikonduktor,” tambahnya.

Pengumuman itu tidak menyebut nama syarikat, tetapi perjanjian itu mempunyai implikasi penting bagi syarikat gergasi pembuat cip Taiwan TSMC, yang tahun lalu berjanji untuk membelanjakan tambahan $100 bilion untuk kilang-kilang di AS.

Permintaan yang tinggi terhadap teknologi AI telah melonjakkan keuntungan syarikat itu, yang merupakan pengeluar kontrak cip terbesar di dunia yang digunakan dalam pelbagai peranti daripada telefon Apple hingga perkakasan AI Nvidia..

"Sebagai sebuah foundri semikonduktor yang menawarkan perkhidmatan kepada pelanggan di seluruh dunia, kami mengalu-alukan prospek perjanjian perdagangan kukuh antara Amerika Syarikat dan Taiwan," kata TSMC dalam satu kenyataan pada 16 Januari.

"Hubungan perdagangan yang diperkukuh amat penting untuk memajukan teknologi masa depan serta menjamin rantaian bekalan semikonduktor yang berdaya tahan."

TSMC telah membeli tanah dan berpotensi mengembangkan operasi di Arizona sebagai sebahagian daripada perjanjian itu, kata Lutnick.

"Mereka baru sahaja membeli beratus-ratus ekar tanah bersebelahan dengan hartanah mereka. Sekarang saya akan membiarkan mereka membincangkannya dengan lembaga pengarah mereka dan memberi mereka masa," katanya kepada CNBC.

Pengeluar Taiwan yang melabur di Amerika Syarikat akan diberi layanan lebih baik berhubung duti semikonduktor pada masa hadapan, kata Jabatan Perdagangan AS.