Oleh Jia Feimao | 2026-01-23

China baru-baru ini menawarkan apa yang digelar "nasihat undang-undang" kepada beberapa negara Eropah, mendesak mereka untuk menyekat lawatan ahli politik Taiwan ketika penglibatan Taiwan dengan Eropah semakin meningkat.

Pada 12 Januari, London Guardian melaporkan bahawa para pegawai China telah membuat lawatan ke kedutaan Eropah di Beijing, atau menghubungi kerajaan di Eropah secara langsung melalui kedutaan China, memberi amaran kepada mereka supaya tidak "memijak" kedudukan China.

China berusaha menghalang lawatan pegawai Taiwan dengan mentafsir semula peraturan pentadbiran sedia ada. Beijing merujuk Kod Sempadan Schengen, menekankan bahawa syarat kemasukan bagi warganegara bukan Kesatuan Eropah (EU) ialah mereka "tidak dianggap sebagai ancaman kepada ... hubungan antarabangsa mana-mana negara anggota."

Beijing mencadangkan bahawa kebenaran untuk para pegawai Taiwan memasuki negara Eropah akan membahayakan hubungan negara itu dengan China.

China menganggap Taiwan sebagai wilayahnya dan tidak pernah mengecualikan penggunaan kuasa untuk menawan pulau itu.

Menekan Taiwan

Dalam sesetengah kes, Beijing merujuk Konvensyen Vienna mengenai Hubungan Diplomatik, atau mencadangkan negara Eropah menghalang warganegara Taiwan daripada memasuki bangunan kerajaan mereka, yang akan menyamai dasar Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu untuk bangunan mereka.

Walaupun kebanyakan negara Eropah menolak dakwaan Beijing sebagai tidak "kukuh dari segi undang-undang," Guardian berkata sesetengah negara kecil masih merasai tekanan untuk mematuhinya.

"Beijing tahu bahawa sesetengah negara anggota EU amat berminat untuk menarik pelaburan China," kata Zsuzsa Anna Ferenczy, penolong profesor sains politik di Universiti Nasional Dong Hwa di Hualien, Taiwan, kepada Guardian.

Mendahului tekanan China terhadap EU, musim panas lalu China mengancam untuk membatalkan dialog perdagangan dan ekonomi peringkat tinggi pertamanya dengan United Kingdom dalam tempoh tujuh tahun selepas menteri perdagangan UK melawat Taiwan pada bulan Jun, lapor Guardian secara berasingan.

Perbincangan tersebut akhirnya berlangsung pada bulan September lalu.

Beijing sengaja salah mentafsir Kod Sempadan Schengen dan negara anggota EU tidak semestinya akan mengendahkan "nasihat" beratnya, kata Marc Cheng, pengarah eksekutif Pusat Kesatuan Eropah di Taiwan.

"Dari perspektif kerajaan EU, China membincangkan isu politik, bukan isu undang-undang," kata Cheng kepada Focus.

Beijing membentangkan cadangannya kepada negara Eropah pada November dan Disember lalu, menurut Guardian. Tindakan itu mungkin didorong oleh satu siri lawatan tokoh penting Taiwan ke seluruh Eropah.

Para pegawai Taiwan melibatkan diri dengan Eropah

Pada bulan September lalu, Menteri Luar Negeri Taiwan Lin Chia-lung telah membuat lawatan berprofil tinggi ke Czechia, Itali dan Austria. Pada awal bulan November, Naib Presiden Hsiao Bi-khim memberi ucapan di Perikatan Antara Parlimen mengenai China (IPAC), yang sedang mengadakan sidang kemuncak tahunannya di Parlimen Eropah di Brussels.

Ucapan Hsiao merupakan "ucapan pertama yang pernah disampaikan oleh seorang ahli kanan Kerajaan Taiwan di badan perundangan Eropah," kata IPAC dalam satu kenyataan pada masa itu.

Beberapa hari kemudian, Tsai Ing-wen, bekas presiden Taiwan (2016–2024), berucap di Persidangan Kebebasan Berlin yang julung kali diadakan di Jerman.

Lawatan-lawatan tersebut berlaku walaupun China menggesa negara-negara Eropah untuk menghalang kemasukan "presiden atau naib presiden Taiwan (termasuk bekas pemegang jawatan)" bersama dengan pegawai lain dalam senarai, lapor Guardian.

Penglibatan sedemikian oleh para pemimpin Taiwan menyokong hubungan yang saling menguntungkan dan China tidak berhak untuk campur tangan, kata Kementerian Luar Negeri Taiwan.

Paksaan China terhadap Taiwan dan negara-negara lain menjejaskan keamanan dan kestabilan global dan Indo-Pasifik serta mengancam kepentingan langsung EU, kata kementerian itu, menurut Agensi Berita Pusat Taiwan.

Interaksi Taiwan-Eropah yang semakin meningkat

"Antara tahun 2019 dan 2024, jumlah lawatan bersama [oleh para pegawai Taiwan dan EU atau negara-negara anggota EU] meningkat lebih daripada enam kali ganda, daripada 11 kali kepada 71 kali," kata Institut Pengajian Asia Eropah Tengah (CEIAS) yang berpangkalan di Slovakia dalam satu laporan bulan Disember lalu.

"Pembiasaan lawatan bersama juga termasuk peralihan daripada kerahsiaan lawatan kepada pengumuman lawatan di bawah tumpuan awam dan daripada interaksi tidak rasmi kepada mesyuarat yang lebih formal," kata CEIAS dalam laporannya.

Laporan itu menyatakan bahawa Eropah sedang menilai semula kerjasama dengan pihak luar di tengah-tengah pertukaran parlimen, ekonomi, perdagangan, teknologi dan politik yang semakin berkembang, sementara Taiwan telah menjadi semakin penting dalam bidang semikonduktor canggih dan peranan dalam rantaian bekalan kritikal.

Desakan China agar negara-negara Eropah menafikan kemasukan tokoh tertentu telah menimbulkan reaksi balas dalam kalangan politik dan akademik, dengan seruan untuk tidak mengalah kepada Beijing dan meneruskan pertukaran dengan Taiwan.

"Lebih banyak tekanan diberi kepada Eropah, dan lebih banyak tekanan diberi kepada Taiwan, maka lebih erat kedudukan kedua-dua pihak bersama," kata ahli Parlimen Eropah, Engin Eroglu, yang mewakili Jerman, di Twitter.

"Tekanan luaran merupakan pemangkin kepada era baharu kerjasama EU-Taiwan," tambahnya.

"Beijing telah mula menetapkan [kepada] negara-negara Eropah bahawa mereka tidak boleh menjadi tuan rumah kepada ahli-ahli politik Taiwan. Ini merupakan satu lagi garis merah sewenang-wenangnya oleh Parti Komunis China. Kita harus mengabaikannya dan melanjutkan lebih banyak jemputan untuk rakan-rakan Taiwan kita," menurut ciapan daripada Andreas Fulda, seorang profesor madya politik di Universiti Nottingham di England.