Ayon sa Focus | 2025-04-04

Ang China noong Marso 28 ay nagsagawa ng tinatawag nitong 'routine patrol' sa pinagtatalunang South China Sea sa gitna ng trilateral maritime exercise na kinasasangkutan ng Estados Unidos, Japan, at Pilipinas.

Ang Estados Unidos, Japan, at Pilipinas sa parehong araw ay nagsagawa ng joint naval drills para palakasin ang kahandaan sa krisis malapit sa pinagtatalunang Scarborough Shoal.

Sa magkasanib na mga ehersisyo, na kinasasangkutan ng BRP Jose Rizal ng Philippine Navy, USS Shoup na guided-missile destroyer ng US Navy, at JS Noshiro na multi-mission frigate ng Japan, isinagawa ng tatlong barkong pandigma ang magkakaugnay na maniobra.

Kasama sa mga ehersisyo ang mga drill sa komunikasyon sa radyo, pagpapalitan ng mga tauhan, at mga estratehiyang depensibo na idinisenyo para mapahusay ang kahandaan sa krisis.

Iniulat ng Associated Press na isang Chinese frigate ang nagtangkang lumapit sa lugar kung saan isinasagawa ang mga pagsasanay ngunit pinaalis ito sa pamamagitan ng radyo ng isang barkong pandigma ng Pilipinas.

Sinabi ng Southern Theatre Command ng People's Liberation Army (PLA), na nagsagawa ng patrolya, na ito ay bilang tugon sa hakbang ng Pilipinas na isama ang mga bansa mula sa labas ng rehiyon para sa "tinatawag na mga joint patrol," at sa patuloy na pagsisikap ng Maynila na "palakihin at ipakalat ang mga iligal na pag-aangkin" nito sa South China Sea, na nagiging sanhi ng "pagkawala ng katatagan" sa rehiyon.

Isang tagapagsalita ng nasabing command ay nagbabala sa Pilipinas laban sa pag-uudyok ng mga insidente at paghahanap ng suporta mula sa labas, habang sinasabi na ang mga ganitong hakbang ay "magiging walang saysay," ayon sa Xinhua News.

Ang pinakabagong tensyon ay kasunod ng mga buwan ng dumaraming komprontasyon sa pagitan ng Pilipinas at China sa South China Sea, na inaangkin ng Beijing ang halos kabuuan nito, sa kabila ng isang internasyonal na paghatol na walang merito ang kanilang paninindigan.

Ang mga barko ng China ay paulit-ulit na gumamit ng mga agresibong taktika, kabilang ang pagsalpok at paggamit ng mga high-pressure water cannon, laban sa mga sasakyang pandagat ng Pilipinas na nagpapatrolya sa pinag-aagawang karagatan.

'Matibay' na pangako

Ang pagpapatrolya ng China ay kasabay din ng pagbisita ni US Secretary of Defense Pete Hegseth sa Pilipinas para muling pagtibayin ang pangako ng Washington sa ilalim ng Mutual Defense Treaty.

Sa kanyang pagbisita, binigyang-diin ni Hegseth ang matatag na pangako ng Washington sa Pilipinas, lalo na sa harap ng patuloy na paninindigan ng China sa rehiyon.

Ang mga planong palakasin ang kakayahang pangdepensa at patibayin ang paghadlang ay nagpapakita ng "lakas ng ating matibay na alyansa, lalo na sa harap ng agresyon ng Komunistang Tsina sa rehiyon," sabi ni Hegseth.

Binanggit din niya ang kahalagahan ng 'kalayaan sa paglalayag' sa Indo-Pacific, ayon sa Department of Defense.

Samantala, ipinakita ng mga satellite images na kuha ilang araw bago ang pagbisita ni Hegseth na nag-deploy ang China ng dalawang H-6 bombers malapit sa Scarborough Shoal, ayon sa Reuters,

Kinumpirma ng Maxar Technologies, isang kumpanya ng satellite na nakabase sa US, ang presensya ng mga bomber sa mga imahe ng satellite, na binibigyang-diin ang lumalaking bakas ng militar ng Beijing sa mga pinagtatalunang karagatan.

Ang China ay nagpapadala ng "senyales na mayroon itong sopistikadong militar," sinabi ni Peter Layton ng Griffith Asia Institute ng Australia sa Reuters.

Balikatan 2025

Ang mga tensyon ay nangyayari bago ang taunang Balikatan military exercises sa pagitan ng Estados Unidos at Pilipinas, na nakatakdang maganap mula Abril 21 hanggang Mayo 9 sa buong Luzon at Palawan.

Sa pag-ulit ngayong taon, magtatampok ng pagpapalawak ng mga magkasanib na operasyong militar, kabilang ang mga live-fire drill, isang atake gamit ang rocket na nagpapalubog ng barko, at mga simulated na landing sa dalampasigan upang magsanay sa muling pagbawi ng isang isla malapit sa pinagtatalunang South China Sea.

Sa kauna-unahang pagkakataon, lalahok ang Japan bilang isang ganap na katuwang.

Inanunsyo ni Hegseth sa kanyang pagbisita na ang Navy-Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS), isang mobile ground-based anti-ship missile launcher, ay ide-deploy sa Balikatan 2025 kasama ng mga advanced unmanned surface vessels.

Ang mga sistemang ito ay magbibigay-daan sa mga pwersa ng US at Pilipinas na magsanay nang magkasama "gamit ang mga makabagong kakayahan upang ipagtanggol ang soberanya ng Pilipinas," sinabi niya sa mga mamamahayag.

Ang paparating na mga pagsasanay ay kasunod ng pag-deploy noong nakaraang taon ng Typhon missile system ng US Army sa hilagang Luzon, na may kakayahang mag-target ng mga estratehikong lokasyon sa buong South China Sea at mga bahagi ng mainland China.

Sinabi ni Philippine Defense Secretary Gilberto Teodoro Jr. na ang pag-deploy ng NMESIS at iba pang kagamitan ay makatutulong sa modernisasyon ng militar ng bansa at ihahanda ito sa "mas mataas na teknolohikal na kakayahan na kailangan natin para sa epektibong paghadlang."