Ayon kay Liz Lagniton | 2026-01-01

Nagbabala ang Pilipinas na hindi dapat gawing propaganda ang pagsagip sa isang Pilipinong mangingisda ng isang barkong pandagat ng Tsina noong Araw ng Pasko. Sinabi ng Manila na hindi nito mabubura ang mga taon ng panggigipit ng mga Tsino sa mga mangingisdang Pilipino at ang patuloy na presensya ng Tsina sa karagatan ng Pilipinas.

Nangyari ang insidente noong Disyembre 25, nang tumulong ang mga tauhan ng Chinese People's Liberation Army Navy (PLAN) sa isang mangingisdang Pilipino sa baybayin ng Zambales, isang lugar na bahagi ng Exclusive Economic Zone (EEZ) ng Pilipinas, ngunit inaangkin din ng Tsina.

Makikita sa bidyo ang mga tauhan ng hukbong-dagat ng Tsina na sakay ng rigid-hulled inflatable boat habang papalapit sa isang maliit na bangkang pangisda ng Pilipino, na may nakasulat na ‘Tulungan Ako (Help Me)’ sa isang styrofoam na takip.

Makikita sa mga bidyo at litrato na inilabas ng Embahada ng Tsina sa Maynila ang mga sundalong Tsino na nag-aabot ng bote ng tubig at biskwit sa mga mangingisda.

Sa bidyo, maririnig ang mangingisdang si Larry Tumalis na paulit-ulit na nagpapahayag ng pasasalamat habang nagpalitan ng pagbati para sa Pasko. Inilarawan ng mga opisyal ng Tsina ang bidyo bilang isang gawaing makatao.

Sinabi ng embahada noong Disyembre 26 na nagbigay ng mabilis na maskataong tulong sa isang bangkang pangisda na nasa panganib noong Disyembre 25 ang isang PLAN destroyer, na naghatid ng pagkain at tubig sa mangingisdang umano’y na-stranded nang tatlong araw dahil sa sira ng makina.

Pinagtatalunang ulat

Binalaan ng Philippine Coast Guard (PCG) na maaaring magkubli sa mas malawak na katotohanan sa West Philippine Sea ang piling-piling pagtatanghal ng insidente, kung saan iniulat ng mga mangingisdang Pilipino ang panliligalig, limitadong access sa mga tradisyonal na lugar ng pangingisda, at mapanganib na pakikipagtagpo sa mga barkong Tsina.

Tinatawag na West Philippine Sea ng Maynila ang bahagi ng Dagat Timog Tsina na sakop ng kanilang Exclusive Economic Zone (EEZ).

Sa isang pahayag noong Disyembre 26, sinabi ng Philippine Coast Guard (PCG) na kinilala at pinahahalagahan nila ang tulong na ibinigay kay Tumalis noong Araw ng Pasko.

Sinabi ni Commodore Jay Tarriela, tagapagsalita ng Philippine Coast Guard para sa West Philippine Sea, na kabaligtaran ang kilos na ito sa tinukoy niyang ‘barbariko, ilegal, mapilit, agresibo, at mapanlinlang na aksyon’ ng China Coast Guard laban sa mga Pilipinong mangingisda.

Sinabi ni Tarriela na walang paunang impormasyon ang natanggap ng PCG mula sa PLAN tungkol sa lokasyon o kalagayan ng mangingisdang umano’y nakatanggap ng tulong.

Tinanggihan din niya ang pahayag ng Tsina na tatlong araw umanong palutang-lutang si Tumalis, at iginiit na ligtas itong nakaangkla sa isang floating fish aggregating device bago siya natunton ng PCG at ng sasakyang-pandagat ng kanilang pamilya sa loob ng wala pang 24 oras.

Ayon kay Tarriela, sinabi ni Tumalis sa mga awtoridad na natakot siya nang magpadala ang barkong pandigma ng Tsina ng rigid-hulled inflatable boat, kaya kinas-kas niya ang mga depositong carbon sa tambutso ng makina at ginamit ang mga iyon upang isulat ang “Tulungan Ako (Help Me).”

Sinabi rin ni Tarriela na “walang lehitimong dahilan upang mag-operate sa loob ng EEZ ng Pilipinas” ang barkong pandigma ng PLAN at binanggit na nasa loob ng teritoryo ng bansa ang naiulat na lokasyon -- humigit-kumulang 71 nautical miles sa kanluran ng Silanguin Island.

Sinabi ni Tarriela na umaasa siyang hindi gagamitin ang insidente bilang propaganda, at iginiit niyang dapat itong magpatibay sa karapatan ng mga mangingisdang Pilipino na mangisda sa mga katubigan sa paligid ng Bajo de Masinloc, tawag ng Maynila sa Scarborough Shoal.

‘Pamamahala ng imahe’

Dumating ang pagsagip ngayong Pasko ilang araw matapos ang insidente ng water cannon na kinasasangkutan ng mga bangkang mangingisdang Pilipino, na muling nagbigay-pansin sa magkasalungat na salaysay sa dagat.

“Huwag tayong padadala sa propaganda ng Tsina,” sabi ni Rafaela David, pangunahing tagapag-ayos ng grupong Atin Ito, sa isang pahayag noong Disyembre 27.

Isang grupo na namimigay ng mga donasyong kagamitan sa mga tropang Pilipino na nakatalaga sa pinagtatalunang Spratly Islands ang Atin Ito.

“Hindi makatao ang ginawa ng Tsina; pamamahala ito ng imahe. Tulong ito na pinapagana ng propaganda upang ilihis ang pansin mula sa mga nakaraang taon ng panliligalig, karahasan, at ilegal na pagpasok nila,” sabi ni David, dagdag pa niya na ang pahayag ng Tsina na hindi tugma sa mga dokumentadong katotohanan na nawawala ang mangingisda ng tatlong araw.

Pinagtanong ni David kung bakit nagpa-patrol ang Tsina sa loob ng EEZ ng Pilipinas at sinabi niyang walang publikadong tulong ang makakapatumbas sa paulit-ulit na insidente na kinasasangkutan ng mga mangingisdang Pilipino.

Binanggit niya ang isang insidente noong Disyembre 12 kung saan ginamit ng China Coast Guard ang high-pressure water cannons malapit sa Sabina Shoal, na nakasira ng dalawang bangka at nakasugat ng tatlong mangingisda, ayon sa kanyang pahayag.

Nag-ani ng pagkondena mula sa Estados Unidos, Hapon, Australya, at mga kasaping bansa ng European Union ang insidente, na kinundena ang agresibong kilos ng Tsina laban sa mga mangingisdang Pilipino sa West Philippine Sea.

Inulit ng mga banyagang pamahalaan, kabilang ang Estados Unidos, ang kanilang suporta sa kalayaan sa paglalayag at paggalang sa batas internasyonal, at nagbabala na nagpapahina sa katatagan ng rehiyon at nagpapataas ng tensyon ang paggamit ng puwersa laban sa mga sibilyang sasakyang pandagat.