Ayon kay Jia Feimao | 2026-02-06

Pinatalsik ni Chinese leader Xi Jinping si Hen. Zhang Youxia, ang kanyang pinakamataas na opisyal na militar at sa loob ng maraming taon ay naging mahalagang haligi sa pagkontrol ng Partido Komunista sa People’s Liberation Army (PLA).

Inanunsyo ng pamahalaan ang pagtanggal sa heneral mula sa Central Military Commission (CMC) noong huling bahagi ng Enero.

Ayon sa mga analyst na sumusubaybay sa mga promosyon at paglilinis sa PLA, ang hakbang na ito ay nag-iwan sa CMC, ang pinakamataas na command body ng militar ng Tsina na may nanghihinang istruktura ng pamumuno at papakaunting hanay ng mga senior officer.

Sa isang front-page editoryal noong Pebrero 2, inilarawan ng PLA Daily, ang opisyal na pahayagan ng militar ng Tsina, ang pagpapatalsik kay Zhang bilang kampanya upang mapanatili ang kontrol ng partido at palakasin ang kakayahan sa pakikipaglaban. Ayon dito, ang “mahigpit na imbestigasyon at pagpaparusa” kina Zhang at kapwa senior officer na si Liu Zhenli ay “mag-aalis ng mga sagabal" at "magtatanggal ng mga nagpapahina sa husay ng kakayahan sa pakikipaglaban.”

Ang karanasan ni Zhang Youxia ang nagpalalim sa kahulugan ng pagtanggal sa kanya, hindi lang ito simpleng palabas laban sa katiwalian. Sa edad na 75, isa siya sa iilang matataas na opisyal ng PLA na may tunay na karanasan sa digmaan, matapos lumaban sa Vietnam noong huling bahagi ng dekada 19701970. Ang mga ganitong kredensyal ay naging bihira sa paglipas ng panahon at nagbigay sa kanya ng natatanging katayuan sa loob ng militar.

Dalawa na lamang ang natitira sa CMC

Malaki ang pagbabago sa institusyon. Ang CMC, na isang sangay na may pitong miyembro, ay may dalawa na lamang na natitira: si Xi, na tagapangulo nito, at si Zhang Shengmin, ang vice chairman. Ang huli ay responsable sa disiplina at katapatan ngunit walang awtoridad sa mga operasyong militar. Itinaas ni Xi ang ranggo nito bilang vice chairman noong 2025, ayon sa ulat ng Times.

Lalong pinatindi ng pagtatanggal ang kakulangan ng liderato sa itaas ng hukbo. “Ang Tsina ay may hindi bababa sa 30 heneral at admiral sa simula ng 2023 na namumuno sa mga espesyal na departamento at theater command,” ayon sa Times. Pito lamang na heneral ang natukoy na may aktibong papel pa matapos ang sunud-sunod na pagtatanggal at imbestigasyon.

Ang paulit-ulit na pagpapatalsik ay maaaring magdulot ng kabayarang politikal kay Xi, ayon kay Dennis Wilder, isang dating analyst ng Tsina ng Central Intelligence Agency na ngayon ay nasa Georgetown University sa Washington, sa panayam ng Bloomberg. “Sa tingin ko, ang lahat ng pagtatanggal na ito ay talagang nakasasama kay Xi Jinping sa loob ng partido,” aniya.

Implikasyon sa Taiwan

Bagaman ang gulo sa pamunuan ay maaaring magtulak sa PLA tungo sa estratehikong pag-iingat, maaari rin itong mag-udyok ng taktikal na agresyon laban sa Taiwan, ayon kay Lin Ying-yu, isang associate professor sa Tamkang University sa New Taipei, Taiwan.

Upang ipakita ang kanilang katapatan at kakayahan kay Xi, maaaring dagdagan ng mga opisyal na sabik sa promosyon ang mga pagpasok sa himpapawid at katubigan sa paligid ng Taiwan.

Itinuturing ng Tsina ang Taiwan bilang bahagi ng teritoryo nito at paulit-ulit na nagbanta na sakupin ito.

“Ang mga taktikal na hakbang na ito ay idinisenyo para lamang sa isang tao,” sabi ni Lin sa Focus, at idinagdag na maaaring isa lamang itong palabas sa halip na “tunay na paghahanda para sa pakikipaglaban.”

Maaaring maantala ang anumang seryosong pagkilos laban sa Taiwan dahil sa mga panloob na kaguluhan, ayon kay Shen Ming-shih, isang researcher sa Institute for National Defense and Security Research ng Taiwan, sa panayam ng Focus. Ang pinakaposibleng panahon para rito ay bago matapos ang ika-apat na termino ni Xi, na ayon kay Shen ay maaaring tumagal hanggang 2032.

Ayon sa Lowy Institute sa Sydney, na sumasang-ayon kay Shen, ang kaguluhan sa mataas na hanay ng pamunuan ay "magkakaroon ng negatibong epekto sa agarang kahandaan ng PLA sa labanan."

Ayon pa rito, ang pagsasagawa ng kampanya laban sa Taiwan ay mangangailangan ng mahigpit na koordinasyon sa pagitan ng iba’t ibang command at departamento, at kakailanganin ng mga kapalit ng panahon upang matutunan ang kanilang mga tungkulin.

Nawala ang tiwala

Isa sa mga paliwanag sa pagtanggal kay Zhang ay nakasentro sa tiwala. Sa kanilang sanaysay noong Pebrero 2 sa Foreign Affairs na pinamagatang "Xi the Destroyer," ipinakita nina Jonathan A. Czin at John Culver ang koneksyon ng dalawa mula pa sa ugnayan ng kanilang mga ama noong panahon ng civil war, at tinukoy si Zhang bilang pinakamalapit na pinagkakatiwalaang opisyal sa militar ni Xi. Sa pagpapahintulot kay Zhang na manatili lampas sa edad ng pagreretiro noong 2022 at sa pagtatalaga sa kanya sa pinakamataas na posisyon sa militar, nagpakita si Xi ng antas ng pagtitiwala na ngayo’y tuluyan nang nawala.

Sa isang punto, nagpasya si Xi na kailangan nang tanggalin si Zhang. Ayon kina Czin at Culver, ipinakikita ng pagpapatalsik na ito ang walang-awang estilo ng pamamahala ni Xi. Kahit ang mga lider ay bihirang magpakita ng awa sa kanilang mga kaaway, “ibang usapan na ang pagiging ganito kawalang-awa sa sarili niyang mga kaibigan.”

Ipinaliwanag ni Kerry Brown, professor ng politika ng Tsina sa King’s College London, kung bakit maaaring naging sagabal ang mataas na katayuan ni Zhang. Sa isang artikulo noong Enero para sa The Conversation, binanggit ni Brown ang mga usap-usapang nagsasabing “nagkaroon ng hindi pagkakasundo si Xi at Zhang sa ilang partikular na isyu” at ginamit ang kasabihang: “hindi maaaring magkaroon ng dalawang tigre sa iisang bundok.”

Maaaring magpatuloy ang pagpapatalsik

Habang papalapit si Xi sa isang sensitibong kalendaryong pampulitika, maaaring magpahiwatig ang pagtatanggal ng mga opisyal na hindi pa tapos ang kaguluhan sa pinakamataas na hanay ng PLA. “Magpapatuloy ang matinding pakikibaka sa kapangyarihan ni Xi tungo sa 21st national congress ng Partido Komunista sa 2027, kung saan kung saan inaasahang hihiling siya ng ika-apat na termino bilang pinuno ng partido,” isinulat ni Katsuji Nakazawa, kolumnista ng Nikkei Asia, noong Pebrero.

Ayon sa Times, ang pagbagsak nina Zhang at Liu ay “nagdulot sa [CMC] ng kakulangan sa mga lider na maghahanda sa puwersa para sa labanan” at nag-iwan ng kritikal na kakulangan sa kaalaman sa operasyon. Ang kaguluhang ito ay nagbabalik kay Xi sa isang matagal nang hamon: kung makabubuo siya ng isang militar na tutugon sa kanyang “napakahigpit na pamantayan sa katapatan sa partido at husay sa operasyon,” ayon kina Czin at Culver.