Ayon sa AFP at Focus | 2026-03-11

MAYNILA, Pilipinas -- Inaresto ng mga awtoridad ng Pilipinas ang tatlong tauhan ng depensa na diumano'y naniktik para sa Tsina na inilarawan ng ahensya ng seguridad ng bansa bilang isang "seryosong usapin sa pambansang seguridad," ayon sa tagapagsalita nito noong Marso 5.

Ang tatlo, na nagtrabaho sa Department of National Defense, navy at coast guard ng Pilipinas, ay nagbigay sa kanilang mga Chinese handler ng mga listahan ng mga tauhan ng militar at iba pang sensitibong impormasyon, sinabi ng tagapagsalita ng National Security Council (NSC) na si Cornelio Valencia sa AFP.

Kasama rin sa impormasyong ibinigay ang mga detalye ng operasyon tungkol sa mga resupply mission sa pinagtatalunang South China Sea, kung saan madalas na nagkakabanggaan ang Tsina at Pilipinas nitong mga nakaraang taon, aniya.

"Nagkaroon ng unti-unting paghimok sa loob ng ilang panahon," ayon kay Valencia hinggil sa mga pagsisikap na hikayatin ang mga tauhan ng depensa, na inilarawan niya bilang mga mababang antas na analyst.

"Sa simula, hindi mo ito napapansin. At pagkatapos ay magugulat ka na lang na hinihingi na nila sa iyo ang sensitibong impormasyon."

"Sa huli, pera pa rin ang dahilan," sabi niya tungkol sa kanilang mga motibo.

Nakikipagtulungan ang mga suspek

Sinabi ni Valencia na ang tatlo, na hindi niya isiniwalat ang kanilang mga pagkakakilanlan, ay aktibong nakikipagtulungan ngayon sa pamahalaan "upang matiyak na wala na kaming problema."

Sinabi ni Valencia na ang mga pag-aresto ay resulta ng pinagsanib na operasyon ng ilang ahensya ng Pilipinas sa ilalim ng isang "Insider Threat Program," na inilarawan ng NSC bilang isang inter-agency na pagsisikap na tumutugon sa paniniktik at iba pang masasamang gawain na pinangangasiwaan ng mga dayuhan.

Sa isang pahayag na inilabas noong Marso 4, sinabi ng NSC na "tinugunan at tinapos na" nito ang mga operasyong isinagawa sa "utos ng Chinese intelligence," nang hindi nagbibigay ng mga detalye ng umano'y paniniktik.

"Dahil sa usapin sa pambansang seguridad, hindi namin maaaring talakayin ang mga pagkakakilanlan, pamamaraan, o mga takdang panahon upang hindi malagay sa panganib ang mga kasalukuyang operasyon," ayon sa ahensya ng seguridad.

"Gayunpaman, isinagawa na ang kinakailangang aksyon laban sa mga indibidwal na sangkot -- lahat ay mga mamamayang Pilipino -- na umamin sa kanilang pakikipagsabwatan sa mga gawaing paniniktik at nakikipagtulungan sa mga awtoridad."

Tumangging makipagtulungan ang ika-apat na suspek, sinabi ni navy spokesman Rear Adm. Roy Vincent Trinidad sa Philstar.

Inilalagay sa panganib ang ibang sundalo

Sinabi ni Valencia, kabilang sa nakompromisong impormasyon ang mga iskedyul ng rotation at resupply para sa mga misyon ng Pilipinas sa South China Sea, ayon sa Reuters.

"Saklaw ng operational security ang datos hinggil sa rotation at resupply dahil ang pagbubunyag nito ay maaaring maglagay sa panganib sa mga tauhan, at ito ay nakompromiso na," aniya, na idinagdag na isinara na ng Maynila ang mga channel na ginamit sa pagpapadala ng datos.

Ayon sa ulat ng Reuters, isang suspek ang nakakuha ng mga detalye ng pagde-deploy ng mga sundalo at mga operasyon ng resupply sa pamamagitan ng isang contact sa Philippine Coast Guard at ipinasa ang mga ito sa isang handler gamit ang isang nakatagong messaging app sa telepono.

Ang impormasyon ng isang suspek ang nagbunsod sa Tsina na banggain ang barko ng Philippine Coast Guard sa Sabina Shoal, sinabi ni Trinidad sa Philstar.

Tinanggihan ng Tsina ang mga paratang. Sinabi ng Chinese Foreign Ministry noong Marso 5 na tutol ito sa mga paratang at na "hindi malinaw ang kaso at walang matibay na ebidensya."

Binanggit sa pahayag ng NSC ang isang kamakailang imbestigasyon ng lokal na outlet na Rappler, na unang nag-ulat na ang mga Chinese handler ay humingi ng impormasyon hinggil sa mga pag-deploy sa karagatan at mga resupply mission sa South China Sea.

Mga nakaraang pag-aresto

Inihayag ng Pilipinas noong nakaraang taon ang maramihang pag-aresto sa mga Chinese national kaugnay ng umano'y paniniktik.

Noong Abril, isang lalaking Chinese ang inaresto habang gumagamit ng surveillance device malapit sa mga opisina ng Philippine election commission, ayon sa mga awtoridad, wala pang dalawang linggo bago ang midterm elections ng bansa.

Diumano'y gumagamit ang lalaki ng isang "IMSI catcher," isang aparato na kayang gayahin ang isang cell tower at kumuha ng mga mensahe mula sa himpapawid sa layong 1 hanggang 3 kilometro.

Dalawang lalaking Chinese na inaresto noong Pebrero 2025 ay inakusahan ng paggamit ng parehong aparato habang nagmamaneho malapit sa mga sensitibong lokasyon ng pamahalaan at militar sa Maynila.