Ayon sa Focus at AFP | 2026-03-12

Nagkasundo ang Japan at Canada na palawakin ang kooperasyon sa depensa at seguridad sa ekonomiya sa Indo-Pasipiko, at itaas ang kanilang ugnayan bilang isang "komprehensibong estratehikong pakikipagtulungan" sa ginanap na summit sa Tokyo sa pagitan nina Prime Minister Sanae Takaichi at Canadian Prime Minister Mark Carney.

Tinalakay ng mga lider ang seguridad noong Marso 6 sa Tokyo, kung saan inilabas nila ang isang estratehikong plano para sa koordinasyon sa depensa, seguridad sa supply chain, at mas malawak na kooperasyon sa Indo-Pasipiko sa gitna ng tumitinding tensyon sa rehiyon.

Sinasalamin ng pakikipagtulungan ang nagbabagong kalagayang panseguridad sa Asya at ang lumalalim na estratehikong pagkakatugma ng dalawang bansa, ayon kay Takaichi.

"Napakahalaga ng pagbisita ni Mark dito sa gitna ng mahirap na sitwasyon sa mundo," aniya, at nangakong "magsisimula ng bagong kabanata sa ugnayang Japan at Canada."

Ang summit ang nagsilbing unang bilateral na pagbisita sa Japan ng isang Canadian prime minister sa loob ng isang dekada at kasunod ito ng naunang pagpupulong ng dalawang lider sa South Korea noong nakaraang Nobyembre.

Seguridad sa Indo-Pasipiko

Nakatuon ang mga pagpupulong sa Tokyo sa kooperasyon sa depensa sa Indo-Pasipiko. Sa isang draft joint statement, tinukoy ang anim na prayoridad, kabilang ang mas matatag na ugnayang pandepensa, seguridad sa ekonomiya, kalakalan at pamumuhunan, seguridad sa enerhiya at pagkain, kooperasyon sa Arctic, at pinalawak na palitan ng mamamayan.

Nagkasundo ang magkabilang panig na palakasin ang mga magkasanib na pagsasanay ng kanilang mga sandatahang lakas, habang sinisimulan ang mga pagpupulong para sa isang Reciprocal Access Agreement na magpapadali sa pagpapadala ng mga sundalo at mga aktibidad sa pagsasanay.

Bilang bahagi ng lumalagong ugnayang militar, nagkasundo ang dalawang pamahalaan na magtatag ng bagong diyalogo sa patakarang cyber at dagdagan ang kooperasyon sa mga larangang tulad ng seguridad sa kalawakan at kolaborasyon sa industriya ng depensa.

Sinikap ng Japan na palawakin ang network ng mga pakikipagtulungang pandepensa habang isinusulong ang isang "Malaya at Bukas na Indo-Pasipiko," lalo na sa gitna ng lumalaking presyur mula sa Tsina at tumitinding pagkabahala sa seguridad sa karagatan ng rehiyon.

Ipinahayag sa draft na pahayag ng summit ang matinding pagtutol sa "mga unilateral na pagtatangkang baguhin ang kasalukuyang kalagayan sa pamamagitan ng puwersa o dahas" sa East at South China Seas, gamit ang mga salitang malawakang itinuring na nakatuon sa Beijing.

Mga katuwang na may parehong pananaw

Binigyang-diin ni Carney na ang pakikipagtulungan ay bahagi ng mas malaking plano ng Canada na palakasin ang presensya nito sa Indo-Pasipiko at pakikipag-ugnayan sa mga katuwang sa rehiyon.

"Pinapaigting namin ang aming kooperasyon sa seguridad at depensa sa pamamagitan ng pagbabahagi ng impormasyon, paglilipat ng teknolohiya, at pakikipagtulungan sa seguridad sa karagatan," pahayag ni Carney sa mga reporter sa isang magkasanib na pagpulong kasama si Takaichi.

"Sistematikong pinapatatag ng Ottawa ang ugnayan ng mga katuwang na may parehong pananaw sa Indo-Pasipiko," ayon kay Canadian Defense Minister David McGuinty.

"Sistematiko kaming nakikipag-ugnayan sa mga bansang tulad ng Japan, South Korea, Pilipinas, Australia, at New Zealand," pahayag niya sa Japan Times, habang binibigyang-diin ang layunin ng Canada na palawakin ang presensya nito sa rehiyon at tumulong sa pagtugon sa tumitinding tensyon sa seguridad.

Unti-unting pinaigting ng Canada ang pakikipag-ugnayan nito sa rehiyon simula nang ilunsad ang Indo-Pacific Strategy nito noong 2022, kabilang ang mas malawak na kooperasyong militar, mga konsultasyon sa depensa, at magkasanib na pagsasanay kasama ang mga katuwang sa rehiyon.

"Isa kaming bansang Pasipiko. Isa kaming bansang maritimo, kaya maingat naming sinusubaybayan ang mga nangyayari sa rehiyon," ani McGuinty.

Pinaigting ng Japan at Canada ang kooperasyon sa mga larangang gaya ng cybersecurity, seguridad sa kalawakan, at kolaborasyon sa industriya ng depensa.

Seguridad sa ekonomiya bilang prayoridad

Ang seguridad sa ekonomiya ay isa pang pangunahing bahagi ng bagong pakikipagtulungan.

Nagkasundo ang dalawang pamahalaan na ilunsad ang isang diyalogo sa seguridad sa ekonomiya sa huling bahagi ng taon na naglalayong palakasin ang mga supply chain ng mahahalagang mineral at enerhiya, mga sektor na lalong iniuugnay sa kompetisyong heopolitikal.

Ang Japan at Canada ay kapwa miyembro ng Group of Seven (G7) at nagtutulungan sa loob ng alyansa ng G7 para sa mga mahahalagang mineral, na naglalayong tiyakin ang maaasahang supply ng mga materyales na kailangan para sa mga makabagong teknolohiya at industriya ng depensa.

Naging sentro ng mga pag-uusap ang kooperasyon sa enerhiya. Ang Canada ay isang pangunahing tagagawa ng krudo, liquefied natural gas, at mahahalagang mineral tulad ng tanso at nickel, samantalang halos lahat ng enerhiya ng Japan ay inaangkat nito.

Ayon sa dalawang pamahalaan, palalawakin nila ang kolaborasyon sa seguridad sa enerhiya gayundin sa mga teknolohiya para sa malinis na enerhiya, kabilang ang enerhiyang nukleyar, hydrogen, at iba pang mga bagong sistema ng enerhiya.