Ayon kay Liz Lagniton | 2026-04-13

Iginiit ng dating mahistrado ng Korte Suprema ng Pilipinas na si Antonio Carpio na ang mga pandaigdigang pagsasanay-pandagat sa West Philippine Sea (WPS) ay nagpapakita ng lumalaking pagkilala sa mga pag-aangkin sa karagatan ng Pilipinas. Nakabatay ang mga pag-angkin na ito sa pagtanggi ng arbitral na hukuman sa kaso ng Tsina na mahigit 80% ng South China Sea ay saklaw ng teritoryong pandagat nito.

Ang WPS ang tawag ng Maynila sa bahagi ng South China Sea na nasa loob ng Exclusive Economic Zone nito.

Sa isang panayam sa telebisyon noong Abril 1 na iniulat ng Philippine Star, binanggit ni Carpio ang magkasanib na operasyong pandagat sa pinagtatalunang karagatan ng Estados Unidos at mga kaalyado nito. Kabilang sa iba pang mga kalahok ngayong taon ang Japan at Australia.

Ayon kay Carpio, nakabatay ang mga naturang pagsasanay-pandagat sa naging pasya noong 2016 sa The Hague.

Tinanggihan ng hukuman na iyon ang "nine-dash-line" na pag-angkin ng Beijing sa halos buong South China Sea. Noong 2023, naglabas ang Tsina ng binagong 10-dash line, na lalo pang nagpapalawak sa teritoryong inaangkin.

"Nagsasagawa ng mga pagsasanay-pandagat ang US, gayundin ang kanilang mga kaalyado, at itinuturo nila ang hatol ng arbitrasyon," sabi ni Carpio.

Mga legal na pahiwatig

Sinabi ni Carpio na ang ganitong mga aktibidad ay nagsisilbing de facto na pagkilala sa desisyon ng mga pangunahing kapangyarihan, kahit na patuloy na inaangkin ng Tsina ang malaking bahagi ng pinagtatalunang karagatan bilang teritoryo nito.

Ayon kay Carpio, ipinapakita ng mga operasyon ng malayang paglalayag at mga multilateral na pagsasanay sa WPS na binabalewala ng ibang mga bansa ang mga pahayag ng Beijing.

Gayunpaman, sinabi niya na hindi pa rin sapat ang mga naturang aksyon upang ganap na maipatupad ang desisyon, at binanggit ang pagkaantala ng Maynila sa pagkuha ng likas na yaman sa karagatan.

Pag-aatubili ng Maynila

Ayon kay Carpio, dahil hindi naghahanap ng enerhiya sa sarili nitong katubigan, hindi pa lubos na nakikinabang ang Pilipinas sa desisyon ng hukuman.

"Hindi iyon (2016 na desisyon) ganap na pagpapatupad dahil hindi natin nakukuha ang [natural] gas sa Reed Bank," sabi niya.

Ikinumpara niya ang pag-aatubili ng Maynila na galitin ang Tsina sa tindig ng Malaysia at Indonesia.

Patuloy na nagsasagawa ng pagbabarena para sa langis at gas ang mga bansang ito sa tulong ng Estados Unidos at Australia. Dahil dito, mas may kumpiyansa silang makapag-operate sa pinagtatalunang karagatan, sabi niya.

Nabigo ang Maynila na makagamit ng kaparehong tulong, sabi niya. "Inalok nila (US at Australia) iyon, pero tinanggihan natin."

Bukod sa pagpapaunlad ng likas na yaman, hinimok ni Carpio ang pamahalaan na isaalang-alang ang higit pang arbitrasyon laban sa Tsina, lalo na sa mga paghihigpit sa pangingisda ng mga Pilipino sa Scarborough Shoal.

"Dapat ay nakakapangisda tayo roon, ngunit pinipigilan tayo ng mga Chinese, gayundin ang mga Vietnamese, sa pangingisda... Kaya malinaw na kaso ito," aniya.

Ngunit nakasalalay sa pulitikal na pagpapasya at tuloy-tuloy na aksyon ng estado ang ganap na pagpapatupad, sabi ni Carpio.

Nananatiling sentro ng sigalot ang WPS sa gitna ng nagpapatuloy na tensyon sa karagatan at tumitinding aktibidad ng militar sa rehiyon.

Pinatindi ng Pilipinas ang mga magkasanib na pagsasanay kasama ang mga kaalyado nito, kabilang ang Estados Unidos at Australia, sa pamamagitan ng mga multilateral na gawaing kooperasyong pandagat na isinagawa kamakailan noong Pebrero.

Pagbibigay pangalan sa mga lugar

Samantala, gumawa ng mga hakbang ang pamahalaan upang palakasin ang mga pag-aangkin nito sa pamamagitan ng mga administratibong paraan.

Noong Marso 26, nilagdaan ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang isang executive order na nagtatakda ng mga opisyal na pangalang Pilipino sa mga tampok sa Kalayaan Island Group sa lalawigan ng Palawan. Matatagpuan sa loob ng arkipelago ng Spratly, ang lugar ay pinangyarihan ng paulit-ulit na komprontasyon sa pagitan ng mga barko ng Pilipinas at Tsina.

Inaatasan ng direktiba ang mga ahensya ng pamahalaan na gamitin ang mga pangalang ito sa lahat ng mga opisyal na mapa, dokumento, at komunikasyon. Tinatayang may humigit-kumulang 250 isla, atoll, at shoal ang South China Sea.

Inihayag ng Foreign Ministry ng Tsina noong Abril 1 na "mariin nitong tinututulan" ang hakbang at sinabing gagawa ito ng mga "kinakailangang" hakbang upang pangalagaan ang soberanya nito sa teritoryo at mga karapatan sa karagatan.

Pinaniniwalaang nagtataglay ang Spratly Islands ng malaking reserba ng langis at natural gas. Marami ang nag-aangkin, kabilang ang Pilipinas, Tsina, Brunei, Malaysia, Taiwan at Vietnam, na nagsasabing pagmamay-ari nila ang arkipelago.