![Nagtipon ang mga dalubhasa sa batas at mga opisyal sa Maynila para sa isang symposium tungkol sa Law of the Sea nitong Marso 30–31, bilang paggunita sa ika-10 anibersaryo ng 2016 arbitral ruling na nagbasura sa pag-angkin ng Tsina sa malaking bahagi ng South China Sea. [We Protect Our Seas]](/gc9/images/2026/04/15/55563-img_2607-370_237.webp)
Ayon kay Liz Lagniton |
Nanawagan ang mga abogadong Pilipino, mga opisyal, at mga akademiko para sa mas aktibong paggamit ng pandaigdigang batas at transparency upang ipagtanggol ang mga karapatan ng bansa sa West Philippine Sea habang idinadaos ang pambansang symposium para sa ika-10 anibersaryo ng makasaysayang 2016 arbitral ruling.
Noong taong iyon, ibinasura ng isang korte sa The Hague ang pag-angkin ng Tsina sa mahigit 80% ng South China Sea. Ang paninindigang iyon, na hindi isinusuko ng Tsina, ang nagiging sanhi ng madalas na komprontasyong pandagat sa mga karatig-bansa nito, tulad ng Pilipinas.
Ang West Philippine Sea ang tawag ng Maynila sa bahagi ng South China Sea na nasa loob ng Exclusive Economic Zone nito.
Ang National Symposium on the Law of the Sea and the West Philippine Sea, na idinaos noong Marso 30–31 sa Maynila, ay nagtipon ng mga lokal at internasyonal na dalubhasa upang tugunan ang mga alitan sa dagat, linawin ang mga maling akala, at labanan ang maling impormasyon.
![Isang barko ng China Coast Guard (kanan) ang nagpaputok ng water cannon malapit sa barko ng Philippine Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa South China Sea noong nakaraang Oktubre 12. [Philippine Coast Guard]](/gc9/images/2026/04/15/55564-2-370_237.webp)
Naging lalong mahalaga ang kaalamang legal at kamalayan ng publiko dahil sa mga insidente sa mga pinagtatalunang katubigan na nagdudulot ng alalahanin sa soberanya at katatagan ng rehiyon, ayon sa mga tagapagsalita.
Pagsulong ng transparency
Binigyang-diin ni Philippine Coast Guard spokesman Jay Tarriela ang kampanya sa transparency ng gobyerno. Ito ay sentro sa makabagong depensa sa dagat, aniya.
"Nakabatay sa katotohanan ang modernong depensa," aniya, at idinagdag na ang pagsasapubliko ng mga kaganapan sa dagat ay nagbibigay-daan sa mga Pilipino at sa pandaigdigang komunidad na mapatunayan ang mga paninindigan ng bansa.
Ang transparency ay "hindi propaganda" kundi "ang responsableng paglalantad ng mga katotohanan," ani Tarriela. Ang pananahimik sa harap ng pamumuwersa ay nagbabanta ng karagdagang tensyon, aniya.
Sinabi ng mga legal scholar sa forum na ang posisyon ng Pilipinas ay nakabatay sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), na nagtatakda ng mga karapatang pandagat at nagsisilbing balangkas para sa paglutas ng mga alitan.
Suporta ng batas
Ang mga paninindigan ng Maynila ay sinusuportahan ng mga makasaysayang treaty at legal precedent, ayon kay dating Supreme Court justice Antonio Carpio.
"Hawak natin ang pinakamalakas na titulo," ani Carpio, habang binibigyang-diin na dapat mas maigi pang mailahad ng Pilipinas ang katwiran nito sa pandaigdigang komunidad.
Hinimok ni Carpio ang Maynila na ituloy ang mga mapayapang legal na hakbangin, gaya ng arbitrasyon, upang linawin ang mga magkakapatong na pag-angkin ng Tsina, Vietnam, at Malaysia sa mga pinagtatalunang lugar.
Gayunpaman, sa ilalim ng UNCLOS, ang mga naturang proseso ay nangangailangan ng pagsang-ayon ng lahat ng partidong kasangkot, isang bagay na binigyang-diin ng German legal analyst na si Christian Schultheiss.
Kakailanganin ang pagsang-ayon ng Tsina para sa anumang kaso sa harap ng International Court of Justice, aniya.
Nananatiling may bisa ang 2016 arbitral award sa ilalim ng pandaigdigang batas, sabi ni Schultheiss, habang itinatanggi ang mga pahayag na walang gaanong timbang kumpara sa mga desisyon ng mga permanenteng korte.
Ang award, na inilabas sa ilalim ng UNCLOS, ay "hindi nangangahulugang mas mahina ang bisa nito," aniya.
Nagmumula ang legal na bisa nito sa mga obligasyon sa treaty na pinagkasunduan ng mga bansang kasapi.
Nakatuon ang mga talakayan sa symposium sa kung paano unti-unting pinag-isa ng Pilipinas at ng mga kaalyado nito sa rehiyon ang kanilang paninindigan batay sa hatol.
Ayon kay Schultheiss, ang mga diplomatikong pagsisikap mula noong 2020 ay nagbunga ng "pagkakaisa ng pananaw" sa mga bansa sa Timog-Silangang Asya, kung saan ang ilang bansa ay gumagamit ng mahahalagang bahagi ng arbitral decision sa kanilang mga legal na posisyon.
Bagaman nagkakaisa ang mga bansa sa pagtanggi sa mga kasunduang salungat sa 2016 court decision, nananatiling malabo ang kolektibong pananaw para sa pamamalakad sa karagatan sa South China Sea sa hinaharap, dagdag niya.
Banta ng maling impormasyon
Nagbabala ang mga tagapagsalita tungkol sa lumalawak na mga kampanya ng maling impormasyon kaugnay ng alitan sa West Philippine Sea.
Sa kaniyang pangunahing talumpati, inihayag ni National Security Adviser Eduardo Año na ang mga maling naratibo at propaganda ay patuloy na humuhubog sa pananaw ng publiko at mga diskurso sa polisiya.
Inilarawan niya ang transparency bilang isang estratehikong panangga laban sa mga mapuwersang hakbang, lalo na sa itinuturing niyang mas malawak na "labanan para sa katotohanan."
"Ang mga karapatang pandagat ay dapat magmula sa batas, hindi sa dahas," ani Año, habang muling binibigyang-diin ang pagsandal ng pamahalaan sa pandaigdigang batas sa halip na sa lakas-militar.
Pinalawak ng Pilipinas ang diplomatikong ugnayan at pakikipagtulungan sa seguridad kasama ang mga kaalyado nito, habang patuloy na iginigiit ang pagsunod sa arbitral ruling, aniya.
Kasabay nito, nananatiling hamon ang kakulangan sa pag-unawa ng publiko sa batas pandagat, ayon sa mga analyst.
Kamalayan sa batas
Kahit ang mga legal na propesyonal ay maaaring kulang ang pag-unawa sa isyu, na nagpapakita ng pangangailangan para sa mas malawakang kampanya sa edukasyon, ayon kay Dr. Jeffrey Ordaniel, presidente ng WPS Foundation.
Ang pamimilit ng Tsina, kung pababayaan, ay maaaring unti-unting magpanormalisa sa mga pag-angkin ng Beijing sa rehiyon, aniya.
"Isang araw, magigising na lang tayo at [magiging] ganap na katotohanan na ang 'nine-dash line'," ani Ordaniel. Gumuguhit ang Tsina ng nine-dash line o maging 10-dash line sa mga mapa upang angkinin ang halos kabuuan ng South China Sea.
Layunin ng dalawang araw na symposium na bigyan ang mga mambabatas, mga tagapagturo, at mga lider ng opinyon ng tumpak na impormasyon upang labanan ang maling impormasyon at patatagin ang pagkakaisa ng bansa.
Tinalakay sa mga sesyon ang mga maritime zone, mga pamamaraan sa paglulutas ng alitan, at ang legal na balangkas na sumusuporta sa arbitral ruling, kasabay ng mga talakayan sa mga batas pandagat ng Pilipinas.
Sa kabila ng patuloy na mga tensyon, iginiit ng mga tagapagsalita na ang mga legal na pamamaraan at diplomasya ay nananatiling pangunahing sandata ng Pilipinas, habang ang UNCLOS ang nagsisilbing legal na batayan para sa mga paninindigan nito.
Gaya ng sinabi ni Año, ginagawang "usapin ng batas" ng UNCLOS ang mga alitan sa dagat, na nagbibigay-daan sa mas maliliit na bansa na igiit ang kanilang karapatan sa kapantay na antas ng mga makapangyarihang bansa.
Nagtapos ang symposium sa mga panawagan para sa patuloy na pakikipagtulungan, habang binibigyang-diin na ang pagtatanggol sa mga karapatang pandagat ay hindi lamang nakasalalay sa legal na estratehiya, kundi sa isang mapagmatyag na publiko at pangmatagalang suportang pandaigdig.