Ayon sa Focus at AFP | 2026-05-05

CANBERRA, Australia -- Nagkasundo sina Japanese Prime Minister Sanae Takaichi at ang kanyang katapat sa Australia na si Anthony Albanese na palawakin ang kooperasyon sa larangan ng depensa, seguridad sa enerhiya, at mga mahahalagang mineral. Layunin ng magkaalyadong bansa na patatagin ang kanilang ugnayan sa gitna ng tumitinding kawalang-katiyakan sa buong mundo.

Ang pag-uusap sa Parliament House ng Australia noong Mayo 4 ay tanda ng ika-50 anibersaryo mula nang lagdaan ng dalawang bansa ang Basic Treaty of Friendship and Cooperation, at kasabay nito ang unang pagbisita ni Takaichi sa Australia bilang punong ministro.

Anibersaryo ng alyansa

Pinangunahan ni Albanese ang tono ng pagpupulong. "Hindi kailanman naging ganito kalapit ang ating pagkakaibigan, at sa mga panahong puno ng kawalang-katiyakan, higit na mahalaga ang pagkakaibigan," sabi niya, ayon sa ulat ng Australian Broadcasting Corporation.

Naglabas ang dalawang bansa ng sunod-sunod na pahayag na nangangakong magtutulungan sa larangan ng enerhiya, ekonomiya, depensa, at mga mahahalagang mineral.

"Ang mga kasunduang ito ay para sa kapakinabangan ng ating mga mamamayan," sabi ni Albanese.

Sinabi ni Takaichi na nagkaroon ng estratehikong pag-uusap ang dalawang lider na sumaklaw sa Tsina, mga bansa sa Timog-Silangang Asya, mga bansang isla sa Pasipiko, mga usapin hinggil sa nuklear, at ang isyu ng mga pagdukot ng Hilagang Korea.

Seguridad sa supply chain

Sinabi ng pamahalaan ng Japan na nais nitong tiyakin ang matatag na supply ng mga mahahalagang mineral, na kailangan para sa paggawa ng mga semiconductor, baterya ng de-kuryenteng sasakyan, at mga sistema ng armas.

Itinaas ng dalawang lider ang mga mahahalagang mineral bilang pangunahing haligi ng kanilang ugnayan sa seguridad sa ekonomiya, kung saan nangako ang Australia ng hanggang $1.3 bilyong AUD ($930 milyon) upang suportahan ang mga proyektong may kaugnayan sa kritikal na mineral na kinasasangkutan ng Japan.

Direktang tinukoy sa kanilang magkasanib na pahayag ang mga kahinaan sa supply chain, kung saan nagpahayag sila ng "matinding pagkabahala sa lahat ng anyo ng ekonomikong pamimilit, at sa paggamit ng mga patakaran at gawaing hindi nakabatay sa merkado na nagdudulot ng mapaminsalang sobrang kapasidad at pagbaluktot sa merkado, gayundin ng mga paghihigpit sa pag-export, partikular sa mga mahahalagang mineral."

Ipinapakita ng wika ng pahayag ang tumitinding pagkabahala ng mga kaalyado sa nangingibabaw na posisyon ng Tsina sa pandaigdigang produksyon ng mabibigat na rare earths, mga materyales na mahalaga para sa paggawa ng mga magnet na lumalaban sa matinding init na ginagamit sa mga sistemang pandepensa at mga de-kuryenteng sasakyan.

Kontrolado ng Tsina ang humigit-kumulang 90% ng pagproseso ng rare earths sa buong mundo, isang mahigpit na kontrol na tinatangkang basagin ng Australia gamit ang saganang reserba nito.

"Gusto naming matiyak na matatag tayo sa panahong nakikita natin ang maraming kaguluhan sa ekonomiya at sa buong mundo," sabi ni Australian Foreign Minister Penny Wong. "Mahalaga ang mga kritikal na mineral para sa ating ekonomiya."

Depensa at enerhiya

Isa sa mga pinaka-konkretong resulta ng pagbisita ang kooperasyon sa depensa.

Noong kalagitnaan ng Abril, lumagda ng kontrata ang mga ministro ng depensa ng Japan at Australia para sa unang tatlong barko mula sa 11-barko na fleet ng mga Mogami-class frigate na nagkakahalaga ng $10 bilyong AUD ($6.5 bilyon).

Itatayo ng Mitsubishi Heavy Industries ang unang tatlo sa Japan, kung saan ang una ay nakatakdang maihatid sa Disyembre 2029, habang nakaplano namang magtayo ang Australia ng walo pa sa kanlurang bahagi ng bansa.

Ipinapakita ng programa sa mga barkong pandigma ang patuloy na lumalawak na ugnayang pandepensa ng dalawang bansa habang patuloy nilang hinaharap ang tumitinding mga hamon sa seguridad sa buong Indo-Pacific.

"Walang bansa sa mundo na mas malapit ang aming estratehikong pagkakahanay kaysa sa Japan," sabi ni Deputy Prime Minister Richard Marles.

Malalim ang ugnayan ng dalawang bansa sa larangan ng enerhiya. Nagmumula sa Australia ang halos kalahati ng liquefied natural gas ng Japan, habang tinatayang 7% ng diesel ng Australia ay mula naman sa Japan.

Binigyang-diin ni Wong ng Australia ang kahalagahan ng mga usapin bago ang mga pag-uusap.

"Laging may papel ang gas sa lahat ng aming talakayan dahil ito ang pangunahing sumusuporta sa pinagsasaluhang seguridad sa enerhiya ng aming mga bansa," sinabi niya sa mga mamamahayag sa Canberra. "Palaging ipinapahayag sa amin ng aming mga katuwang sa pag-export na nais nila ang pagiging maaasahan."

Ang pagbisita ay may mas malawak na mensahe para sa rehiyon.

Sa isang talumpati tungkol sa patakarang panlabas na ibinigay sa Vietnam noong katapusan ng linggo, nangako si Takaichi na gagawin ang higit pa upang matiyak ang isang "malaya at bukas na Indo-Pacific," isang estratehiya na ikinagalit ng Tsina.

Layunin ng Japan na palakasin ang katatagan nito, aniya, lalo na sa pagpapatibay ng mga supply chain para sa enerhiya at mahahalagang mineral, gayundin sa pagpapalakas ng kooperasyong pangseguridad.

Mula nang unang bigyang-diin mahigit isang dekada na ang nakalilipas ng mentor ni Takaichi na si Shinzo Abe ang ideya ng isang "malaya at bukas" na Indo-Pacific, tinanggap ito ng maraming katuwang at kaalyado ng US na naglalayong pigilan ang impluwensiya ng Tsina sa rehiyon.