Nguồn: AFP | 2026-01-13

NARA, Nhật Bản — Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã kêu gọi Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung giúp “đảm bảo ổn định khu vực”, trong bối cảnh Bắc Kinh gây áp lực đối với Tokyo về lập trường của Nhật Bản đối với Đài Loan.

Hai nhà lãnh đạo gặp nhau hôm 13/1 tại vùng quê Nara thơ mộng của bà Takaichi ở miền tây Nhật Bản, chỉ vài ngày sau khi ông Lee thăm lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.

Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác về an ninh kinh tế và các vấn đề khu vực và toàn cầu, cũng như trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, theo Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc.

Phủ bóng lên cuộc gặp là cuộc đụng độ ngoại giao gay gắt giữa Nhật Bản và Trung Quốc, được châm ngòi bởi gợi ý của bà Takaichi hồi tháng 11 rằng Nhật Bản có thể can thiệp quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.

Trung Quốc coi Đài Loan là lãnh thổ của mình, và đã phản ứng gay gắt, chặn xuất khẩu sang Nhật Bản các mặt hàng “lưỡng dụng” có khả năng phục vụ mục đích quân sự, làm dấy lên lo ngại tại Nhật rằng Bắc Kinh có thể bóp nghẹt nguồn cung các loại đất hiếm rất cần thiết.

Bà Takaichi cho biết bà đã nói với ông Lee rằng “trong khi thúc đẩy quan hệ Nhật - Hàn, cả hai nước cần hợp tác để bảo đảm ổn định khu vực và thực hiện đầy đủ vai trò tương ứng của mình”.

“Trong bối cảnh môi trường xung quanh cả hai quốc gia ngày càng khắc nghiệt, quan hệ song phương của chúng ta, cũng như hợp tác giữa Nhật Bản, Hàn Quốc và Hoa Kỳ, đang trở nên ngày càng quan trọng”, bà phát biểu sau đó tại một cuộc họp báo.

Khi bắt đầu cuộc gặp với bà Takaichi, ông Lee nói rằng sự hợp tác giữa hai đồng minh của Mỹ là “quan trọng hơn bao giờ hết”.

“Với tình hình ngày càng phức tạp và trật tự quốc tế biến đổi nhanh chóng, chúng ta phải tiếp tục tiến bước hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn”, ông Lee nói thêm.

Theo bà Takaichi, hai bên nhất trí tiếp tục “ngoại giao con thoi” với các cuộc gặp thường xuyên, cũng như cùng hướng tới mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên.

Ông Lee và bà Takaichi, cả hai đều nhậm chức năm 2025, gặp nhau lần gần đây nhất vào tháng 10 bên lề Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương tại Gyeongju, Hàn Quốc.

Đây là chuyến thăm Nhật Bản lần thứ hai của ông Lee kể từ tháng 8, khi ông gặp người tiền nhiệm của bà Takaichi là Shigeru Ishiba.

Những ký ức đắng

Ông Lee và bà Takaichi đã dùng bữa tối ngày 13/1, trước khi tới thăm một trong những ngôi chùa cổ nhất của Nhật Bản tại Nara.

“Sau cánh cửa đóng kín, các nhà lãnh đạo chắc chắn sẽ thảo luận về cuộc khủng hoảng Nhật - Trung hiện nay, bởi các biện pháp trả đũa của Bắc Kinh, bao gồm kiểm soát xuất khẩu, cũng sẽ tác động tới Hàn Quốc”, Benoit Hardy-Chartrand, một học giả về địa chính trị Đông Á tại cơ sở Tokyo của Đại học Temple, nói với AFP, do chuỗi cung ứng của ba quốc gia này đan xen chặt chẽ với nhau.

Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình công NHK của Nhật Bản phát sóng hôm 12/1, ông Lee cho biết không phải vai trò của ông là “can thiệp hay can dự” vào tranh chấp Nhật - Trung.

“Xét từ góc độ hòa bình và ổn định ở Đông Bắc Á, sự đối đầu giữa Trung Quốc và Nhật Bản là điều không mong muốn”, ông nói. “Chúng ta chỉ có thể chờ Trung Quốc và Nhật Bản giải quyết vấn đề một cách hòa bình thông qua đối thoại”.

Hardy-Chartrand cho biết ông tin rằng “chính phủ Hàn Quốc cảm thấy cần thiết để Tổng thống Lee thăm Nhật Bản không lâu sau chuyến đi Trung Quốc, nhằm thể hiện rằng Seoul không thiên vị bên nào”.

Ông nói thêm rằng ông Lee và bà Takaichi cũng dự kiến sẽ thảo luận về quan hệ của họ với Hoa Kỳ.

Những ký ức đắng về thời kỳ chiếm đóng tàn bạo của Nhật Bản tại bán đảo Triều Tiên từ năm 1910 đến 1945 đã phủ bóng lâu dài lên quan hệ Tokyo - Seoul.

Người tiền nhiệm bảo thủ của ông Lee, Yoon Suk Yeol, người ban bố thiết quân luật vào tháng 12/2024 và đã bị phế truất, từng tìm cách cải thiện quan hệ với Nhật Bản.

Ông Lee có lập trường ôn hòa hơn ông Yoon đối với Triều Tiên, và từng nói rằng Hàn Quốc và Nhật Bản giống như “những người hàng xóm có chung một sân trước”.