Nguồn: Focus | 2026-01-16

Theo hình ảnh và thông tin mà Hải quân Mỹ công khai, USS Abraham Lincoln (CVN-72) — là tàu sân bay thứ năm thuộc lớp Nimitz chạy bằng năng lượng hạt nhân — gần đây đã tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật và tiếp tế trên biển ở Biển Đông, trong khuôn khổ các hoạt động thường lệ đang diễn ra.

Theo các bức ảnh do Hải quân Mỹ công bố, cuộc bắn đạn thật này — diễn ra hôm 8/1, có sử dụng Hệ thống Vũ khí phòng thủ tầm gần Phalanx (Close-In Weapon System, viết tắt là CIWS) của con tàu. Hệ thống dẫn đường bằng radar này được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa ở cự ly gần và thường được xem là tuyến phòng thủ cuối cùng của tàu.

Trang Stars and Stripes đưa tin: tàu sân bay này đã hoạt động ở Biển Đông ít nhất hai tuần và các hình ảnh của Hải quân cho thấy con tàu xuất hiện trên tuyến đường biển này ít nhất từ ngày 26/12. Những bức ảnh công bố đầu tháng 1 cho thấy các hoạt động bay tiếp diễn, cùng với huấn luyện kiểm soát hư hỏng, diễn tập xử lý vật liệu nổ và các hoạt động tiếp tế trên biển.

'Các hoạt động thường lệ'

Nhóm tác chiến tàu sân bay này bắt đầu đợt triển khai hiện nay từ San Diego vào cuối tháng 11 với rất ít thông tin được công bố trước đó. Tờ San Diego Union-Tribune viết hồi tháng 11: “Vì lý do an ninh, Hải quân thường thông báo rất ít hoặc không thông tin gì khi một tàu sân bay được triển khai. Tuy nhiên, thông tin thường nhanh chóng nổi bật với câu hỏi liệu con tàu sân bay xuất phát từ San Diego sẽ tới khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương hay Trung Đông”.

Theo các thông báo và chú thích ảnh của Hải quân Mỹ, tàu sân bay Abraham Lincoln được triển khai cùng các tàu hộ tống thuộc Nhóm Tác chiến tàu sân bay số 3 (Carrier Strike Group 3 hay CSG-3), bao gồm các tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke là USS Spruance, USS Michael Murphy và USS Frank E. Petersen Jr. Hình ảnh mà lực lượng này cung cấp cho thấy các máy bay cánh cố định cất cánh và hạ cánh trên boong bay của tàu sân bay trong đợt triển khai này.

Trong một thông báo, Hải quân Mỹ cho biết tàu sân bay Abraham Lincoln cùng các tàu hộ tống đã cập cảng Guam ngày 11/12 trong chuyến thăm cảng theo kế hoạch.

Chuẩn đô đốc Todd Whalen, Tư lệnh CSG-3, cho biết trong một tuyên bố: “Sự hiện diện của Nhóm Tác chiến Tàu sân bay chúng tôi tại vùng biển thuộc Hạm đội 7 thể hiện cam kết đối về một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Việc ghé vào cảng tại các địa điểm chiến lược như Guam giúp nâng cao khả năng sẵn sàng làm nhiệm vụ và duy trì trạng thái sẵn sàng thực hiện các hoạt động hàng hải trong khu vực”.

Theo dữ liệu theo dõi tàu sân bay của Viện Hải quân Mỹ (US Naval Institute), sau Guam, nhóm tác chiến này đã hoạt động tại Biển Philippines đến cuối tháng 12, trước khi xuất hiện trong những hình ảnh của lực lượng hải quân được thực hiện từ Biển Đông. Một hoạt động tiếp tế trên biển bằng tàu USNS Cesar Chavez được ghi nhận vào ngày 7/1, một ngày trước khi diễn ra cuộc tập trận bắn đạn thật bằng hệ thống CIWS.

Stars and Stripes đưa tin, Trung tá Hải quân Mỹ Matthew Comer, người phát ngôn của Hạm đội 7 Mỹ, đã mô tả các hoạt động của nhóm tác chiến này là “những hoạt động thường lệ”, khi hạm đội này tiến hành các cuộc tuần tra định kỳ trên khắp khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương.

Căng thẳng quanh eo biển Đài Loan

Hoạt động huấn luyện của tàu sân bay Mỹ ở Biển Đông diễn ra trùng thời điểm với các cuộc diễn tập bắn đạn thật của Trung Quốc xung quanh Đài Loan vào các ngày 29 - 30/12, mà phía Bắc Kinh cho rằng các cuộc diễn tập này mô phỏng việc phong tỏa các cảng chính của hòn đảo và có tiến hành các vụ phóng tên lửa cũng như triển khai hoạt động của máy bay và nhiều tàu.

Trong tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Bắc Kinh gọi chiến dịch “Justice Mission 2025” (Sứ mệnh Công lý 2025) là một “hành động trừng phạt và răn đe” nhằm vào Đài Loan và các quốc gia ủng hộ hòn đảo này độc lập với sự kiểm soát của Trung Quốc. Cách diễn đạt của nước này nhằm bình thường hóa khái niệm phong tỏa của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, đồng thời tái định nghĩa những gì vốn có thể bị coi là việc sử dụng vũ lực trái pháp luật thành một hành động “duy trì trật tự” nội bộ.

Mặc dù Trung Quốc thể hiện một mức độ kiềm chế nhất định trong cuộc diễn tập này, nhưng Jamestown Foundation cho rằng, trong tương lai, nếu một chiến dịch mà không có sự kiềm chế như vậy “có thể kéo theo những hệ quả nghiêm trọng hơn nhiều”, rất có khả năng gồm cả “sự gián đoạn đáng kể đối với hoạt động hàng không và hàng hải tại eo biển Đài Loan và kênh Bashi”.

“Chúng tôi kêu gọi các quốc gia và tổ chức liên quan nghiêm túc tuân thủ nguyên tắc một Trung Quốc”, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc khẳng định trong tuyên bố ngày 2/1, được đưa ra trong bối cảnh có những lời kêu gọi kiềm chế, bao gồm cả từ phía Mỹ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott nói trong tuyên bố ngày 1/1: “Các hoạt động quân sự và lời lẽ của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan và các bên khác trong khu vực làm gia tăng căng thẳng một cách không cần thiết”.

"Chúng tôi kêu gọi Bắc Kinh kiềm chế, chấm dứt gây sức ép quân sự đối với Đài Loan và thay vào đó là đối thoại một cách thực chất".

Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với hơn 80% diện tích Biển Đông, bất chấp các tuyên bố tranh chấp chủ quyền từ Philippines, Việt Nam, Đài Loan, Malaysia, Indonesia và Brunei. Một phán quyết của tòa trọng tài năm 2016 tại The Hague đã bác bỏ tuyên bố hàng hải bành trướng của Trung Quốc theo khuôn khổ Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, mặc dù Bắc Kinh bác bỏ phán quyết này.

Ngày 15/1, tàu sân bay Abraham Lincoln cùng nhóm tác chiến của mình liên tục nhận được mệnh lệnh rời Biển Đông và hướng về phía Trung Đông, kết thúc đợt hoạt động mới nhất của mình tại vùng biển đang tranh chấp này.