Tác giả: Liz Lagniton | 2026-03-23

Philippines và Mỹ đã tăng cường phối hợp quốc phòng sau các cuộc đàm phán an ninh tại New York giữa Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. và Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Phụ trách Chính sách Elbridge Colby, trong bối cảnh các thách thức an ninh tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang không ngừng gia tăng.

Chương trình nghị sự của cuộc họp, được tổ chức trong chuyến thăm làm việc kéo dài hai ngày của ông Marcos tới New York vào tháng 3, bao gồm thúc đẩy hợp tác quân sự, nâng cao khả năng tác chiến hiệp đồng và củng cố các cam kết theo Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ giữa hai nước.

Một khu vực 'ổn định và an toàn'

Hai bên tái khẳng định mục tiêu chung là duy trì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương "ổn định và an toàn", trong đó các quan chức nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường phối hợp chặt chẽ nhằm củng cố năng lực răn đe và ổn định khu vực, theo tuyên bố của Văn phòng Báo chí Tổng thống Marcos ngày 10/3.

Các cuộc thảo luận tập trung vào việc nâng cao khả năng tác chiến hiệp đồng giữa Lực lượng Vũ trang Philippines (AFP) và lực lượng Mỹ thông qua việc mở rộng các hoạt động và huấn luyện chung, theo Văn phòng Báo chí Tổng thống Marcos.

Một thành phần then chốt của nỗ lực này là cuộc Tập trận Balikatan — cuộc diễn tập quân sự thường niên giữa Philippines và Mỹ dự kiến bắt đầu vào tháng 4. Hoạt động này nhằm nâng cao mức độ sẵn sàng và khả năng phối hợp giữa hai bên.

Trong khuôn khổ Balikatan (“kề vai sát cánh”), các lực lượng tiến hành kiểm nghiệm khả năng tác chiến hiệp đồng, cải thiện quy trình chỉ huy – kiểm soát và làm quen với các quy trình tác chiến của nhau.

Cuộc Tập trận Balikatan năm nay sẽ là một trong những lần có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, Phó Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Philippines (AFP), Thiếu tướng Rommel Cordova, phát biểu tại một diễn đàn của Stratbase Institute, theo Manila Standard.

Trong một bài đăng trên X, ông Colby cho biết các cuộc trao đổi "rất hiệu quả". Ông nhấn mạnh "tầm quan trọng thiết yếu" của liên minh Philippines – Mỹ và những nỗ lực nhằm tiếp tục tăng cường hợp tác quốc phòng, đồng thời mô tả ông Marcos là một "nhà lãnh đạo tiêu biểu trong việc chủ động thúc đẩy giải quyết phòng thủ tập thể".

Quan hệ đối tác Philippines - Mỹ tiếp tục dựa trên Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ, được ký kết vào năm 1951. Hiệp ước này cam kết hai nước sẽ hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công vũ trang tại khu vực Thái Bình Dương.

Mở rộng hợp tác

Trong những năm gần đây, hợp tác quốc phòng đã được mở rộng thông qua các thỏa thuận như Thỏa thuận Tăng cường Hợp tác Quốc phòng, cho phép lực lượng Mỹ hoạt động tại các căn cứ quân sự được chỉ định của Philippines nhằm phục vụ huấn luyện chung, ứng phó thảm họa và các nhiệm vụ nhân đạo.

Các quan chức của cả hai nước nhiều lần mô tả liên minh này là "vững chắc như thép", nhấn mạnh cam kết chung trong việc duy trì ổn định khu vực và bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ.

Trong khi đó, trong một cuộc phỏng vấn gần đây với SBS Australia, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro Jr. nhấn mạnh sự cần thiết của việc Mỹ duy trì hiện diện lâu dài tại khu vực.

Ông nói: "Một sự hiện diện mạnh mẽ của Mỹ là yếu tố thiết yếu để duy trì hòa bình và ổn định lâu dài tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương".

Ông nói thêm: "Việc Mỹ — một nhân tố tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương — tiếp tục can dự là điều thiết yếu để xây dựng một lực lượng đối trọng trước bất kỳ thế lực lấn át nào đang tồn tại hiện nay hoặc có thể xuất hiện trong tương lai".

Phòng thủ tập thể

Philippines, theo ông Teodoro, duy trì quan hệ quốc phòng vững mạnh với Mỹ, Australia và Nhật Bản, đồng thời mở rộng hợp tác với các đối tác như New Zealand và Canada thông qua các thỏa thuận về lực lượng thăm viếng.

Ông nói: "Vì vậy, chúng tôi cho rằng các cơ chế hợp tác đa phương quy mô nhỏ này, dựa trên nhu cầu phòng thủ tập thể, cần được duy trì lâu dài và trở nên chủ động hơn trong tương lai".

Bộ trưởng Quốc phòng nhấn mạnh vị trí địa lý của Philippines là yếu tố then chốt định hình thế trận an ninh của nước này. Ông cho biết quốc gia này có "ranh giới hàng hải dài nhất giữa Trung Quốc và Thái Bình Dương".

Ông Teodoro cho biết: "Từ góc độ quốc phòng, việc hợp tác với Philippines mang lại những lợi thế rõ rệt nhờ vị trí địa lý đặc thù của nước này".

Ông cho biết hoạt động gián điệp đang đặt ra rủi ro ngày càng gia tăng và phức tạp, qua đó cho thấy cần có các biện pháp bảo vệ pháp lý mạnh mẽ hơn và các cơ chế thực thi rõ ràng hơn.

Những phát biểu của ông Teodoro được đưa ra trong bối cảnh Philippines tìm cách tăng cường chia sẻ thông tin tình báo và phối hợp với các đồng minh trước sự cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong chuyến thăm làm việc của Tổng thống Marcos tới New York, Tổng thống đã thúc đẩy nỗ lực của Manila nhằm giành một ghế ủy viên không thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2027–2028.