Ayon kay Liz Lagniton | 2026-03-23

Pinalakas ng Pilipinas at Estados Unidos ang koordinasyon sa depensa matapos ang pag-uusap tungkol sa seguridad nina Pangulong Ferdinand Marcos Jr. at US Undersecretary of War for Policy Elbridge Colby sa New York, sa gitna ng nagbabagong hamon sa seguridad sa Indo-Pacific.

Kasama sa agenda ng pulong, na ginanap sa dalawang araw na working visit ni Marcos sa New York noong Marso, ang pagpapabilis ng kooperasyong militar, pagpapahusay ng interoperability, at pagpapatibay ng mga pangako sa ilalim ng Mutual Defense Treaty ng dalawang bansa.

'Matatag at ligtas' na rehiyon

Muling ipinahayag ng magkabilang panig ang kanilang layunin na panatilihin ang isang “matatag at ligtas” na Indo-Pacific, kung saan binigyang-diin ng mga opisyal ang kahalagahan ng mas malapit na koordinasyon upang palakasin ang depensa at katatagan ng rehiyon, ayon sa pahayag ng press office ni Marcos noong Marso 10.

Nakatuon ang mga pag-uusap sa pagpapahusay ng interoperability ng Armed Forces of the Philippines (AFP) at ng puwersa ng US sa pamamagitan ng mas pinalawak na magkasanib na mga operasyon at pagsasanay, ayon pa rin sa press office ni Marcos.

Isang mahalagang bahagi ng pagsisikap na ito ang Exercise Balikatan, ang taunang pagsasanay-militar ng Pilipinas at US na nakatakdang magsimula sa Abril. Layunin nitong palakasin ang kahandaan at koordinasyon ng parehong hukbo.

Sa Balikatan ("balikat sa balikat" o "magkasangga"), sinusubok ng mga sundalo ang interoperability, pinahuhusay ang mga proseso ng command at control, at itinuturo ang mga operational protocol ng bawat isa upang maging pamilyar sila rito.

Magiging isa sa pinakamalaki sa kasaysayan ang Balikatan ngayong taon, sinabi ni AFP Deputy Chief of Staff Maj. Gen. Rommel Cordova sa isang forum ng Stratbase Institute, ayon sa Manila Standard.

Sa isang post sa X, sinabi ni Colby na "napaka-produktibo" ang naging pag-uusap. Binigyang-diin niya ang "kahalagahan" ng alyansang Pilipinas-US at ang mga pagsisikap na higit pang palakasin ang pagtutulungan sa depensa, at inilarawan si Marcos bilang isang "modelong lider na aktibong tumutugon sa pangkalahatang depensa."

Nananatiling nakabatay sa Mutual Defense Treaty ang ugnayang Pilipinas at US, na nilagdaan noong 1951. Nagkasundo ang dalawang bansa na susuportahan ang isa't isa sakaling magkaroon ng armadong pag-atake sa rehiyon ng Pasipiko.

Pagpapalawak ng pagtutulungan

Sa mga nakaraang taon, pinalawak ng dalawang bansa ang pagtutulungan sa depensa sa pamamagitan ng mga kasunduan tulad ng Enhanced Defense Cooperation Agreement, na nagpapahintulot sa puwersa ng US na gamitin ang mga itinakdang base militar ng Pilipinas para sa magkasanib na pagsasanay, pagtugon sa sakuna, at mga misyong pangkawanggawa.

Paulit-ulit na inilarawan ng mga opisyal ng dalawang bansa na "napakatibay" ng alyansa, na binibigyang-diin ang kanilang magkasanib na pangako sa katatagan ng rehiyon at pagpapanatili ng isang kaayusang nakabatay sa mga patakaran.

Samantala, sa isang kamakailang panayam sa SBS Australia, binanggit ni Philippine Defense Secretary Gilberto Teodoro Jr. ang pangangailangan ng tuluy-tuloy na pakikilahok ng US sa rehiyon.

"Mahalaga ang malakas na presensya ng US para sa pagpapatuloy ng kapayapaan at katatagan sa Indo-Pacific," sabi niya.

"Mahalaga ang tuluy-tuloy na pakikilahok ng Estados Unidos, bilang isang may kapangyarihang bansa sa Indo-Pacific … upang makabuo ng panangga laban sa anumang mapang-aping puwersa na mayroon ngayon o maaaring magkaroon sa hinaharap," dagdag pa niya.

Pangkalahatang depensa

Ayon kay Teodoro, pinananatili ng Pilipinas ang matatag na ugnayang pangdepensa sa Estados Unidos, Australia at Japan, habang pinalalawak ang pakikipag-tulungan sa mga katuwang na bansa tulad ng New Zealand at Canada sa pamamagitan ng mga visiting-force agreement.

"Kaya kailangang maging matatag at mas maagap at aktibo sa pagtugon sa hinaharap ang mga mini-lateral na pakikipag-ugnayang ito na nakabatay sa pangkalahatang depensa," sabi niya.

Binigyang-diin ng kalihim ng depensa na napakahalaga ng heograpikong lokasyon ng Pilipinas sa paghubog ng seguridad ng bansa. Ayon sa kanya, ang Pilipinas ang may pinakamahabang "hangganan sa dagat sa pagitan ng Tsina at ng Karagatang Pasipiko."

"May mga natatanging benepisyo ang pakikipag-ugnayan sa Pilipinas sa usapin ng depensa dahil sa kakaibang lokasyon nito," sabi ni Teodoro.

Sinabi niya na nagdudulot ng lumalaki at patuloy na nagbabagong panganib ang paniniktik, na nagpapakita ng pangangailangan sa mas matibay na legal na proteksyon at mas malinaw na mekanismo ng pagpapatupad.

Ipinahayag ni Teodoro ang mga ito habang pinalalakas ng Pilipinas ang pagbabahagi ng impormasyon at koordinasyon sa mga kaalyado sa gitna ng tumitinding kompetisyong geopolitical sa Indo-Pacific.

Sa working visit ni Marcos sa New York, itinaguyod ng pangulo ang pagsisikap ng Maynila na magkaroon ng pansamantalang posisyon sa United Nations Security Council para sa 2027–2028.