Nguồn: AFP và Focus | 2026-04-07

Boeing Defense Australia và gã khổng lồ quốc phòng Đức Rheinmetall cho biết ngày 31/3 họ đã đạt được thỏa thuận hợp tác nhằm chào bán phương tiện bay không người lái MQ-28 Ghost Bat cho quân đội Đức. Bước đi này đưa chiếc UAV do Australia phát triển thành một ứng viên tiềm năng trong nỗ lực của Berlin nhằm triển khai máy bay chiến đấu hợp tác, đồng thời nhấn mạnh vai trò ngày càng mở rộng của Australia như một nhà đổi mới quốc phòng liên kết với Mỹ.

Sau khi kiểm tra Ghost Bat tại Queensland hôm 27/3, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết đây là một “ứng viên nghiêm túc”. Khi Berlin thúc đẩy kế hoạch triển khai hàng trăm tiêm kích không người lái vào năm 2029, ông nói thêm rằng Đức sẽ “đưa ra quyết định sớm nhất có thể”.

Australia xác nhận sẽ tích hợp Ghost Bat, được phát triển chung bởi Boeing Australia và không quân Australia, vào lực lượng tuyến đầu sau một cuộc thử nghiệm vũ khí thành công vào năm ngoái. Động thái này phản ánh xu hướng rộng lớn hơn trong các đồng minh của Mỹ nhằm mở rộng năng lực không quân tự động.

Boeing Australia và Rheinmetall hôm 31/3 cho biết họ đã thiết lập quan hệ đối tác chiến lược để chào bán MQ-28 Ghost Bat như một “giải pháp chín muồi” cho yêu cầu về máy bay chiến đấu hợp tác của Đức vào năm 2029. Chương trình này làm nổi bật khả năng của Canberra trong việc cung cấp các hệ thống thiết kế trong nước cho quân đội đồng minh.

Liên kết công nghiệp

Các nguồn tin từ Australia cho biết Canberra sẽ cân nhắc đạt được một thỏa thuận chuyển giao công nghệ nền tảng cho Đức. Thỏa thuận này sẽ cho phép sản xuất máy bay tại châu Âu và tăng cường khả năng chống đứt gãy chuỗi cung ứng trong mạng lưới quốc phòng của các đồng minh.

“Với Boeing Defense Australia là đối tác, chúng tôi đang đặt nền móng để điều chỉnh MQ-28 một cách tối ưu theo yêu cầu của Bundeswehr”, Giám đốc điều hành Rheinmetall, Armin Papperger, nói khi đề cập đến lực lượng vũ trang Đức.

Theo thỏa thuận hợp tác, Rheinmetall sẽ đóng vai trò quản lý hệ thống đối với máy bay tại Đức, và sẽ giám sát việc tích hợp vào hệ thống chỉ huy và vũ khí của Bundeswehr, điều chỉnh nền tảng theo yêu cầu quốc gia và hỗ trợ vận hành, bảo trì và hậu cần. Sự dàn xếp này sẽ mở rộng sự tham gia của công nghiệp châu Âu.

Rheinmetall đã hoạt động tại Australia, sản xuất xe chở quân tại Brisbane theo một mô hình hợp tác công nghiệp tương tự. Hợp đồng này phản ánh quan hệ quốc phòng Australia - Đức ngày càng phát triển.

Ghost Bat không chịu các hạn chế xuất khẩu quốc phòng nghiêm ngặt của Mỹ mà những dự án khác có đối tác Mỹ thường phải đối mặt. Vì vậy, theo các nhà phân tích, nhà sản xuất có thể chào bán Ghost Bat cho khách hàng nước ngoài dễ dàng hơn.

Lần đầu trong 50 năm

MQ-28A Ghost Bat là máy bay quân sự đầu tiên được thiết kế và chế tạo tại Australia trong hơn 50 năm. Theo Bộ Quốc phòng Australia, nó được thiết kế để hoạt động cùng các máy bay có người lái và cho phép hình thành “các đội hình người - máy tiên tiến”.

Mức độ hoàn thiện kỹ thuật của máy bay được hỗ trợ bởi chương trình thử nghiệm bay quy mô lớn. MQ-28 đã hoàn thành hơn 150 chuyến bay thử nghiệm, bao gồm một cuộc thử nghiệm nổi bật trong đó nó thực hiện lần bắn đạn thật đầu tiên bằng cách phóng tên lửa không đối không tầm trung tiên tiến AIM-120 tại một trường bắn ở Australia, theo War Zone. Mức độ hoàn thiện đã được chứng minh này có thể giúp giảm rủi ro phát triển đối với các khách hàng tiềm năng.

Bờ biển dài vô tận và dân số tương đối nhỏ của Australia đã thúc đẩy nước này đầu tư vào tàu ngầm tự động và máy bay chiến đấu. Nước này cũng đang có nỗ lực rộng hơn nhằm tăng cường năng lực răn đe và sức mạnh không quân phân tán tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong bối cảnh sự hiện diện hải quân ngày càng lớn của Trung Quốc.

Công nghệ cao và chi phí thấp

Nhà phân tích quốc phòng Malcolm Davis của Viện Chính sách Chiến lược Australia cho biết Ghost Bat được thiết kế để hoạt động cùng máy bay có người lái và trở về căn cứ, không như các hệ thống sử dụng một lần.

Nền tảng này được mô tả là một hệ thống “tự hành đã được chứng minh”. Nó được thiết kế với vài trò nhân bội sức mạnh trong không phận tranh chấp và hỗ trợ các phi vụ bao gồm trinh sát, tác chiến điện tử và tấn công. Kiến trúc mô-đun của nó cho phép nâng cấp liên tục.

“Đây là một cách tiếp cận mới đối với sức mạnh không quân, nơi một tiêm kích có người lái đưa ra chỉ thị cho bốn hoặc năm chiếc Ghost Bat bay theo đội hình cùng nó”, Davis nói.

“Đó là một chiến đấu cơ robot được lệnh đi tuần tra mục tiêu đó, bắn hạ mục tiêu kia”.

Ông cho biết máy bay không người lái sẽ cho phép Australia mở rộng quy mô và tăng cường sức mạnh không quân với chi phí thấp hơn.

Trong khi Ghost Bat đại diện cho năng lực công nghệ cao, ông Pistorius lưu ý sự trỗi dậy của các UAV giá rẻ, sản xuất hàng loạt trong các cuộc xung đột tại Iran và Ukraine.

“Chúng ta không thể làm ngơ với các sản phẩm công nghệ cao hoặc các sản phẩm chi phí thấp — chúng ta cần cả hai”, ông nói.