Tác giả: Joyce Huang | 2026-06-16

Đài Loan đã tiến hành cuộc tập trận bắn đạn thật đầu tiên với Hệ thống Pháo phản lực Cơ động Cao (HIMARS) do Mỹ cung cấp tại bờ biển phía tây hòn đảo -- khu vực được đánh giá là địa điểm có khả năng cao nhất xảy ra một cuộc đổ bộ đường biển của quân đội Trung Quốc.

Diễn ra tại khu vực cửa sông Đại Giáp ở thành phố Đài Trung của Đài Loan, cuộc tập trận ngày 10/6 đánh dấu lần đầu tiên quân đội Đài Loan khai hỏa hệ thống HIMARS hướng về Trung Quốc. Năm ngoái, lực lượng này đã thử nghiệm loại vũ khí tấn công chính xác nói trên ngoài khơi bờ biển phía đông hòn đảo.

Theo các nhà phân tích, các hệ thống bệ phóng tên lửa này với tầm tấn công được mở rộng sẽ tăng cường khả năng răn đe của Đài Loan trước nguy cơ Trung Quốc tiến hành xâm lược, đồng thời có khả năng buộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phải bố trí các khí tài quân sự chủ chốt dọc bờ biển đông nam lùi sâu hơn vào nội địa so với mong muốn.

Tầm bắn mở rộng

Ông Wang Ding-yu (Vương Định Vũ), nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền Dân chủ Tiến bộ (DPP) của Đài Loan, nói với Focus, rằng: "Nếu [Đài Loan] tiếp tục triển khai các tên lửa Precision Strike Missile (PrSM) thế hệ mới của Mỹ dành cho [HIMARS], với tầm bắn được mở rộng lên 500 km, thì Trung Quốc sẽ buộc phải đưa các lực lượng tên lửa tầm xa, phòng không cũng như các sở chỉ huy của mình lùi sâu hơn vào nội địa".

Mặc dù nắm giữ vị trí tổng thống, nhưng Đảng Dân chủ Tiến bộ lại không chiếm đa số ghế trong quốc hội.

Ông Wang cho rằng HIMARS là một khí tài quân sự quan trọng, có khả năng nâng cao đáng kể tốc độ phản ứng, năng lực tác chiến cơ động trên không và khả năng răn đe của Đài Loan trước nguy cơ Trung Quốc phát động một cuộc xâm lược.

Hiện Đài Loan đang sở hữu 11 bệ phóng HIMARS và dự kiến sẽ nhận thêm 18 bệ phóng nữa trước cuối năm 2026.

Đài Loan dự kiến sẽ nâng tổng số bệ phóng HIMARS lên 111 đơn vị, chỉ đứng sau Mỹ với 400 hệ thống. Ngân sách quân sự đặc biệt năm 2026 của hòn đảo này cũng đề xuất mua thêm 82 đơn vị nữa.

Thương vụ mua sắm HIMARS này dự kiến sẽ được kết hợp với việc mua 420 tên lửa chiến thuật lục quân dẫn đường tầm xa (ATACMS), có khả năng tấn công các mục tiêu ở khoảng cách tối đa 300 km.

Đài Loan có kế hoạch triển khai các bệ phóng hỏa lực mạnh này dọc theo bờ biển phía tây, hướng về phía Trung Quốc.

Tuy nhiên, do tình trạng đối đầu chính trị gay gắt trong nước, Đài Loan đến nay vẫn chưa mua bất kỳ bệ phóng nào trong số 82 hệ thống HIMARS nói trên, vốn sẽ giúp mở rộng tầm tấn công tối đa từ 300 km lên 500 km.

Phe đối lập, hiện nắm quyền kiểm soát quốc hội, đã chặn đề xuất của chính phủ về việc chi 40 tỷ USD trong 8 năm tới để mua sắm vũ khí.

Vai trò phản công

Trong cuộc tập trận ngày 10/6, Đài Loan đã phóng thành công 32 rocket M28 tầm bắn rút gọn từ tổng cộng 6 bệ phóng HIMARS bố trí trên bờ biển Đài Trung, với các điểm rơi nằm trên vùng biển cách bờ 9 km.

Tuy nhiên, 4 quả rocket khác đã không khai hỏa hoặc gặp sự cố phóng, và nguyên nhân hiện vẫn đang được điều tra, Đại tá Weng Yi-ming, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Pháo binh số 58 của lục quân, cho biết sau cuộc tập trận.

Tuy nhiên, trong một tuyên bố, quân đội Đài Loan cho biết cuộc tập trận đã chứng minh ưu thế của HIMARS về khả năng cơ động và chiến thuật "bắn rồi rời vị trí", cho phép hệ thống nhanh chóng rút khỏi khu vực khai hỏa chỉ trong vài phút, từ đó giảm nguy cơ bị hỏa lực phản pháo của đối phương đánh trúng.

Ông Erich Shih, nhà phân tích quân sự ở Đài Bắc, kêu gọi Đài Loan nhanh chóng làm việc với quân đội Mỹ và các nhà thầu quốc phòng nhằm xử lý các sự cố kỹ thuật của hệ thống vũ khí này.

Theo ông, trong đợt bắn thử gần đây, việc khai hỏa các rocket có tầm bắn 45 km từ khu vực bờ biển đã giúp quân đội Đài Loan mô phỏng các cuộc phản kích nhằm vào lực lượng đối phương trong giai đoạn chuẩn bị cho một chiến dịch đổ bộ.

Tuy nhiên, theo ông Shih, trong thực chiến, quân đội nhiều khả năng sẽ giấu các bệ phóng HIMARS này trong khu vực rừng núi dọc dãy núi trung tâm của Đài Loan và khai hỏa các rocket tầm bắn 70 km để đẩy lùi đối phương trên biển hoặc trên không.

Ông Shih, tổng biên tập trang web Military and Aviation News tại Đài Loan, nói với Focus: "Việc sử dụng các loại rocket tầm xa hơn như ATACMS, với tầm bắn 300 km, có thể vươn tới bờ biển đông nam Trung Quốc và tấn công các khí tài cũng như các trung tâm huy động lực lượng của nước này".

Theo các nguồn tin, Đài Loan được cho là đang xem xét việc bố trí tiền phương các hệ thống HIMARS trên các đảo ngoài khơi như Mã Tổ và Bành Hồ – những khu vực gần Trung Quốc hơn – để thực hiện các "đòn đánh từ nguồn", nhằm vô hiệu hóa lực lượng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc trước khi họ tiến hành vượt eo biển Đài Loan.

Tranh luận về triển khai

Một số nhà quan sát nghi ngờ tính hợp lý của phương án triển khai này.

Ông Shih gọi đây là một "động thái không khôn ngoan", cho rằng việc triển khai này sẽ gây lãng phí các hệ thống vũ khí giá trị cao, bởi khả năng tác chiến của chúng trên các đảo ngoài khơi sẽ thấp do luôn nằm trong tầm giám sát liên tục của Trung Quốc.

Trong một nghiên cứu công bố ngày 29/5, ông Dennis Yang, trợ lý nghiên cứu tại Quỹ Jamestown (Mỹ), cho biết về mặt lý thuyết, việc triển khai tiền phương như vậy sẽ cho phép Đài Loan tấn công Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc trong giai đoạn huy động lực lượng, khi các đơn vị đang tập trung và dễ bị tổn thương hơn.

Giống như ông Shih, ông Yang cũng đặt câu hỏi liệu HIMARS có thể tồn tại trên các đảo ngoài khơi dễ bị lộ diện hay không, nơi không gian cơ động bị hạn chế và có thể trở thành mục tiêu tập trung hỏa lực của PLA. Tuy nhiên, ông Yang cho rằng những dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang xây dựng các sân bay ở phía bên kia dãy núi tại tỉnh Phúc Kiến cho thấy các nhà hoạch định quân sự Trung Quốc đã coi những hệ thống này là một mối đe dọa đáng kể.

Ông cho biết, nếu được kết hợp với các nền tảng tình báo, giám sát và trinh sát cùng hệ thống kết nối chiến trường, thì các bệ phóng này có thể giúp Đài Loan xây dựng một "chuỗi tiêu diệt", có khả năng phát hiện, theo dõi và tấn công lực lượng PLA trong giai đoạn huy động. Ở giai đoạn này, các đơn vị thường tập trung đông và dễ bị tổn thương hơn.