Nguồn: AFP và Focus | 2026-07-07

SUVA, Fiji -- Australia và Fiji đã thiết lập một hiệp ước phòng thủ bước ngoặt, nâng tầm Fiji thành một trong số ít đồng minh hiệp ước của Australia khi Canberra đang mở rộng các quan hệ đối tác an ninh trên khắp Thái Bình Dương giữa cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc.

Trong chuyến thăm tới Suva, Thủ tướng Australia Anthony Albanese đã ký Hiệp ước Đại dương Hòa bình với người đồng cấp Fiji, ông Sitiveni Rabuka, hôm 6/7. Thỏa thuận cam kết cả hai nước sẽ phòng thủ chung và hợp tác chặt chẽ hơn về an ninh khu vực.

Hai nhà lãnh đạo cũng ký một hiệp ước toàn diện thứ hai về các vấn đề hành động khí hậu, hợp tác kinh tế và các lĩnh vực khác.

"Khi nói đến các vấn đề an ninh, gia đình Thái Bình Dương cần phải tự chăm lo cho an ninh của chính mình", ông Albanese phát biểu.

"Tầm quan trọng của các thỏa thuận này không thể bị đánh giá thấp".

Các bức ảnh do chính phủ Australia công bố cho thấy ông Albanese đã dùng đồ uống kava truyền thống của Fiji trong một lễ đón tiếp trước ký kết.

Phòng thủ chung

Hiệp ước Đại dương Hòa bình đưa Fiji trở thành đồng minh hiệp ước thứ tư của Australia sau Hoa Kỳ, New Zealand và Papua New Guinea.

Theo thỏa thuận, hai nước sẽ tham vấn lẫn nhau về bất kỳ diễn biến nào liên quan đến an ninh đe dọa đến chủ quyền của một trong hai quốc gia.

Ông Rabuka đã cố gắng dập tắt những lo ngại rằng Trung Quốc có thể coi hiệp ước này là một sự ghẻ lạnh đối với họ.

"Tôi không nghĩ Trung Quốc sẽ có bất kỳ phản ứng gay gắt nào", ông nói với các phóng viên.

"Nó không đe dọa đến mối quan hệ của Fiji với Trung Quốc".

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết hôm 6/7 rằng họ hy vọng hiệp ước sẽ không gây tổn hại đến lợi ích của Bắc Kinh.

"Hy vọng rằng các quốc gia liên quan sẽ thực sự tôn trọng nền độc lập và chủ quyền của các đảo quốc, tập trung phát triển kinh tế và xã hội bền vững của các nước này, đồng thời kiềm chế việc nhắm vào các bên thứ ba hoặc làm tổn hại đến lợi ích của họ", người phát ngôn Guo Jiakun nói với các phóng viên.

Chiến lược khu vực

Fiji từng thắt chặt quan hệ với Trung Quốc dưới thời cựu thủ tướng Frank Bainimarama, người đã hướng về Bắc Kinh để tìm kiếm sự hỗ trợ kinh tế sau khi nắm quyền trong một cuộc đảo chính năm 2006 dẫn đến các lệnh trừng phạt quốc tế.

Ảnh hưởng của Trung Quốc đã suy giảm từ khi ông Rabuka nhậm chức năm 2022 và có các động thái tăng cường quan hệ đối tác truyền thống của Fiji với Australia và New Zealand.

Năm 2025, ông Rabuka đã bác bỏ những ý kiến cho rằng Fiji hoặc các quốc gia Nam Thái Bình Dương khác có thể một ngày nào đó sẽ cho phép đặt một căn cứ quân sự thường trực của Trung Quốc.

"Nếu họ muốn đến, ai sẽ chào đón họ? Không phải là Fiji", ông nói vào thời điểm đó.

"Và tôi nghĩ rằng Trung Quốc hiểu rõ điều đó".

Hiệp ước giữa Fiji và Australia bao gồm một điều khoản cho phép các quốc gia Thái Bình Dương khác tham gia trong tương lai.

Nhà phân tích các vấn đề Thái Bình Dương Tess Newton Cain cho biết thỏa thuận này dường như nhằm vào các quốc gia có quân đội thường trực, như Papua New Guinea và Tonga.

"Nó có ý nghĩa quan trọng vì nó tập trung rất nhiều vào các quốc gia có năng lực quân sự", bà nói.

"Nó cung cấp một điểm tiếp cận rất rõ ràng để có những cuộc đối thoại an ninh sâu hơn trong tương lai".

Gắn kết rộng lớn hơn

Bên cạnh việc đến Fiji, ông Albanese cũng đã đến thăm Quần đảo Solomon như một phần của chuyến công du Thái Bình Dương từ ngày 5 đến 7/7, đồng thời tiến hành các cuộc hội đàm riêng với các nhà lãnh đạo đến từ Papua New Guinea và Tonga.

Thỏa thuận của Australia với Fiji tương tự như Hiệp ước Pukpuk sâu rộng với Papua New Guinea, dự kiến có hiệu lực ngày 8/7.

Kiribati, Quần đảo Solomon và Nauru trong những năm gần đây đã chuyển đổi công nhận ngoại giao từ Đài Loan sang Trung Quốc, làm nổi bật sự gia tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh ở Thái Bình Dương.

Tháng 6 vừa qua, Trung Quốc đã cảnh báo Australia về việc chơi "các trò chơi địa chính trị" sau khi Canberra ký một thỏa thuận an ninh và kinh tế với Vanuatu trong đó cấm thiết lập bất kỳ căn cứ quân sự nước ngoài nào tại đảo quốc Thái Bình Dương này.

Trước khi ông Albanese khởi hành đến Thái Bình Dương, Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong cho biết Australia sẽ tiếp tục đẩy mạnh sự gắn kết với các đối tác khu vực.

"Tại Fiji và Quần đảo Solomon, chúng tôi sẽ tiếp tục củng cố mối quan hệ bằng cách lắng nghe, tôn trọng và hành động dựa trên các ưu tiên của Thái Bình Dương theo cách của Thái Bình Dương", bà phát biểu tại Canberra.

"Một Thái Bình Dương mạnh mẽ hơn, an toàn hơn và có chủ quyền sẽ tốt cho Australia và cho khu vực của chúng ta".