Ulat ng AFP at Focus | 2026-07-07

SUVA, Fiji — Nagpatibay ang Australia at Fiji ng isang makasaysayang kasunduang pangdepensa, na nag-angat sa Fiji bilang isa sa iilang bansang may kasunduang pangdepensa sa Australia, habang pinalalawak ng Canberra ang mga ugnayang panseguridad nito sa buong Pasipiko sa gitna ng estratehikong kompetisyon sa Tsina.

Sa pagbisita sa Suva, nilagdaan ng Punong Ministro ng Australia na si Anthony Albanese ang Ocean of Peace Pact kasama ang kanyang katapat sa Fiji na si Sitiveni Rabuka noong Hulyo 6. Nakasaad sa kasunduan ang pangako ng dalawang bansa sa magkatuwang na depensa at mas malapit na kooperasyong panseguridad sa rehiyon.

Lumagda rin ang dalawang lider sa ikalawang komprehensibong kasunduan na sumasaklaw sa pagkilos laban sa pagbabago ng klima, kooperasyong pang-ekonomiya, at iba pang larangan ng pagtutulungan.

"Pagdating sa mga usaping panseguridad, kailangang ang pamilya ng Pasipiko mismo ang mangalaga sa sarili nitong seguridad," ani Albanese.

"Hindi dapat maliitin ang kahalagahan ng mga kasunduang ito."

Makikita sa mga larawang inilabas ng pamahalaan ng Australia si Albanese na umiinom ng tradisyonal na inuming kava ng Fiji sa seremonya ng pagsalubong bago ang paglagda sa mga kasunduan.

Magkatuwang na depensa

Ginagawa ng Ocean of Peace Pact ang Fiji na ikaapat na bansang may kasunduang pangdepensa sa Australia, kasunod ng Estados Unidos, New Zealand at Papua New Guinea.

Sa ilalim ng kasunduan, sasangguni ang dalawang bansa sa isa’t isa hinggil sa anumang pangyayaring may kaugnayan sa seguridad na nagbabanta sa soberanya ng alinman sa dalawang bansa.

Sinikap ni Rabuka na pawiin ang mga pangamba na maaaring ituring ng Tsina na isang pagsasantabi rito ang naturang kasunduan.

"Hindi ko inaasahang magkakaroon ng matinding pagtutol ang Tsina," aniya sa mga mamamahayag.

"Hindi nito isinasapanganib ang relasyon ng Fiji sa Tsina."

Sinabi ng Ministri ng Ugnayang Panlabas ng Tsina noong Hulyo 6 na umaasa itong hindi makasasama ang kasunduan sa mga interes ng Beijing.

"Umaasa kami na tunay na igagalang ng mga kaugnay na bansa ang kasarinlan at soberanya ng mga bansang isla, tututukan ang kanilang napapanatiling pag-unlad sa ekonomiya at lipunan, at iiwasang targetin ang mga ikatlong panig o isapanganib ang kanilang mga interes," ani tagapagsalita Guo Jiakun sa mga mamamahayag.

Estratehiyang panrehiyon

Pinalakas ng Fiji ang ugnayan nito sa Tsina sa ilalim ng dating Punong Ministro na si Frank Bainimarama, na humingi ng suportang pang-ekonomiya sa Beijing matapos agawin ang kapangyarihan sa isang kudeta noong 2006 na nagbunsod ng mga pandaigdigang parusa.

Humina ang impluwensiya ng Tsina sa Fiji mula nang maupo sa puwesto si Rabuka noong 2022 at isinulong niya ang pagpapatibay ng tradisyunal na pakikipagtuwang ng Fiji sa Australia at New Zealand.

Noong 2025, itinanggi ni Rabuka ang mga mungkahi na maaaring tumanggap balang araw ang Fiji o iba pang mga bansa sa Timog Pasipiko ng permanenteng base militar ng Tsina.

"Kung nais nilang pumunta rito, sino ang sasalubong sa kanila? Hindi ang Fiji," aniya noon.

"At naniniwala akong malinaw na nauunawaan iyon ng Tsina."

Nakapaloob sa kasunduan ng Fiji at Australia ang isang probisyon na nagbibigay-daan sa iba pang mga bansa sa Pasipiko na lumahok dito sa hinaharap.

Sinabi ng analyst sa usaping Pasipiko na si Tess Newton Cain na tila nakatuon ang naturang kasunduan sa mga bansang may permanenteng sandatahang lakas, gaya ng Papua New Guinea at Tonga.

"Mahalaga ito sapagkat pangunahing nakatuon ito sa mga bansang may kakayahang militar," aniya.

"Nagbibigay ito ng malinaw na batayan para sa higit pang mga talakayan hinggil sa seguridad sa mga darating na panahon," aniya.

Mas malawak na pakikipag-ugnayan

Bukod sa pagbisita sa Fiji, nagtungo rin si Albanese sa Solomon Islands bilang bahagi ng kanyang paglalakbay sa Pasipiko mula Hulyo 5 hanggang 7, at nakipagpulong din nang magkahiwalay sa mga pinuno ng Papua New Guinea at Tonga.

Kahalintulad ng kasunduan ng Australia sa Fiji ang malawak na saklaw ng Pukpuk Treaty sa Papua New Guinea, na inaasahang magkakabisa sa Hulyo 8.

Inilipat nitong mga nakaraang taon ng Kiribati, Solomon Islands at Nauru ang kanilang diplomatikong pagkilala mula sa Taiwan patungong Tsina, na nagpapakita ng paglakas ng impluwensiya ng Beijing sa Pasipiko.

Nagbabala ang Tsina sa Australia noong Hunyo laban sa paglalaro ng "larong heopolitikal" matapos lumagda ang Canberra sa isang kasunduang panseguridad at pang-ekonomiya sa Vanuatu na nagbabawal sa pagtatatag ng anumang dayuhang base militar sa bansang isla sa Pasipiko.

Bago tumulak si Albanese patungong Pasipiko, sinabi ni Australian Foreign Minister Penny Wong na patuloy pang paiigtingin ng Australia ang pakikipag-ugnayan nito sa mga katuwang sa rehiyon.

"Sa Fiji at Solomon Islands, patuloy naming patatatagin ang aming ugnayan sa pamamagitan ng pakikinig, paggalang at pagkilos batay sa mga prayoridad ng Pasipiko sa paraang Pasipiko," ani Wong sa Canberra.

"Ang isang mas matatag, mas ligtas, at may soberanyang Pasipiko ay makabubuti sa Australia at sa ating rehiyon."