Oleh AFP | 2026-02-09

HONG KONG -- Sebuah mahkamah Hong Kong pada 9 Februari menjatuhkan hukuman penjara 20 tahun ke atas taikun media pro-demokrasi Jimmy Lai susulan perbicaraan keselamatan negara berprofil tinggi yang dikutuk oleh kumpulan hak asasi manusia dan negara-negara Barat sebagai simbol kebebasan akhbar yang semakin berkurangan di bandar itu.

Pengasas akhbar Apple Daily yang kini tidak lagi beroperasi itu telah disabitkan kesalahan pada bulan Disember atas dua pertuduhan bersubahat dengan kuasa asing di bawah undang-undang keselamatan negara yang meluas yang dikenakan oleh Beijing, serta satu pertuduhan penerbitan bahan yang menghasut.

"Selepas mempertimbangkan kesalahan jenayah serius dan berat yang dilakukan oleh Lai... Mahkamah berpuas hati bahawa jumlah hukuman penjara bagi Lai dalam kes ini sepatutnya 20 tahun," menurut satu dokumen ringkasan daripada para hakim.

Dua daripada tahun tersebut akan bertindih dengan hukuman penjara sedia ada Lai, bermakna dia akan menjalani hukuman tambahan selama 18 tahun, tulis para hakim.

Lai, yang telah dipenjara sejak 2020, duduk tanpa sebarang reaksi di kandang tertuduh ketika hukumannya dibacakan.

Semasa dibawa pergi, beliau melambai dengan khusyuk kepada penonton di galeri awam, termasuk isterinya, Teresa; bekas uskup Hong Kong Kardinal Joseph Zen dan bekas wartawan Apple Daily.

Kira-kira 70 orang penyokong mengharungi cuaca sejuk dan beratur di luar mahkamah West Kowloon pada waktu subuh, sementara berpuluh-puluh orang wartawan berkumpul di luar pintu masuk bangunan itu.

Kes Lai telah dikecam oleh kumpulan hak asasi manusia sebagai petanda kehancuran bagi kebebasan akhbar di Hong Kong, sementara para pemimpin antarabangsa telah menggesa Hong Kong dan Beijing untuk membebaskannya.

Kecaman global

Kumpulan hak asasi manusia mengecam hukuman itu sebagai keterlaluan dan tidak adil.

"Hukuman penjara 20 tahun yang berat terhadap Jimmy Lai yang berusia 78 tahun sebenarnya merupakan hukuman mati. Hukuman sebesar ini adalah kejam dan sangat tidak adil," kata Elaine Pearson, pengarah Asia di Human Rights Watch, dalam satu kenyataan.

"Keputusan ini perlu segera dibatalkan kerana bercanggah dengan undang-undang antarabangsa," kata Pesuruhjaya Tinggi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu untuk Hak Asasi Manusia, Volker Türk, dalam satu kenyataan.

Amnesty International berkata kes itu menandakan "satu lagi detik hitam dalam transformasi Hong Kong daripada sebuah bandar yang ditadbir berasaskan kedaulatan undang-undang kepada sebuah bandar yang diperintah dengan ketakutan."

Perdana Menteri Britain Keir Starmer berkata beliau telah membangkitkan isu Lai, seorang warganegara British, semasa pertemuannya dengan pemimpin China Xi Jinping di Beijing pada bulan lalu.

Presiden AS Donald Trump telah menyeru pembebasan Lai.

Committee to Protect Journalists berkata dalam satu kenyataan sebelum hukuman dijatuhkan bahawa perbicaraan Lai "hanya sandiwara sejak awal dan menunjukkan penghinaan sepenuhnya terhadap undang-undang Hong Kong yang sepatutnya melindungi kebebasan akhbar."

Reporters Without Borders berkata hukuman ke atas hartawan itu "akan memberi kesan yang jauh melangkaui Jimmy Lai sendiri, menghantar satu isyarat penentuan mengenai masa depan kebebasan akhbar di wilayah itu."

Beijing telah menepis kritikan-kritikan tersebut dan menganggapnya sebagai satu usaha untuk memburuk-burukkan sistem kehakiman Hong Kong, sementara pihak berkuasa Hong Kong mengatakan kes Lai "tidak mempunyai kaitan dengan kebebasan bersuara dan media."

Aktivis Tsang Kin-shing, seorang bekas ahli Liga Demokrat Sosial yang kini dibubarkan, berkata beliau bimbang memandangkan usia Lai yang lanjut.

"Apple Daily telah ditutup dan mentaliti media telah berubah sepenuhnya," kata Tsang kepada AFP.

Apple Daily terpaksa ditutup pada tahun 2021 susulan serbuan polis.

Di luar mahkamah, polis mengerahkan berpuluh-puluh pegawai, sebuah kereta perisai dan sebuah van pemusnah bom.

Hukuman yang berat

Lai, yang telah lama menjadi duri dalam daging kepada Beijing, telah didakwa di bawah undang-undang keselamatan negara Hong Kong yang dikuatkuasakan oleh Beijing pada tahun 2020, setahun selepas protes pro-demokrasi yang besar dan kadangkala ganas di hab kewangan itu.

Hakim-hakim berkata dalam keputusan mereka pada Disember bahawa Lai telah "menyimpan dendam dan kebenciannya terhadap (China) selama bertahun-tahun usia dewasanya" dan berusaha untuk "kejatuhan Parti Komunis China."

Lapan orang defendan lain, termasuk enam orang eksekutif Apple Daily, pada 9 Februari menerima hukuman penjara sehingga 10 tahun. Kesemua mereka telah mengaku bersalah.

Peguam bela Lai, Robert Pang sebelum ini memberitahu mahkamah bahawa hukuman penjara yang panjang adalah "lebih berat" bagi seseorang yang sebaya dan berkeadaan yang sama dengan Lai.

"Setiap hari (Lai) berada di penjara akan membawa beliau semakin hampir kepada penghujung hayat," kata Pang ketika itu.

Dua orang anak beliau telah membangkitkan kebimbangan terhadap kesihatan beliau dalam beberapa bulan kebelakangan ini, tetapi pihak berkuasa berkata Lai telah menerima penjagaan "mencukupi dan menyeluruh".

Setakat awal bulan ini, Hong Kong telah menangkap sejumlah 386 defendan kerana pelbagai jenayah keselamatan negara, dengan 176 daripada mereka disabitkan kesalahan.