Ayon sa AFP | 2026-02-09

HONG KONG -- Noong Pebrero 9, hinatulan ng isang hukuman sa Hong Kong ng 20 taong pagkakabilanggo ang pro-democracy media mogul na si Jimmy Lai matapos ang isang high-profile na paglilitis sa ilalim ng batas sa pambansang seguridad, na kinondena ng mga grupong tagapagtanggol ng karapatang pantao at ng mga bansang Kanluranin at sinabing palatandaan ito ng patuloy na paghigpit sa kalayaan sa pamamahayag sa lungsod.

Ang 78-anyos na nagtatag ng nagsarang pahayagang Apple Daily, ay napatunayang nagkasala noong Disyembre sa dalawang kaso ng pakikipagsabwatan sa mga dayuhan ayon sa mahigpit na batas sa pambansang seguridad na ipinataw ng Beijing, at sa isang kaso ng paglalathala na itinuring na sedisyon.

“Matapos isaalang-alang ang mabigat at seryosong krimen na ginawa ni Lai… nagpasya ang korte na ang nararapat na kabuuang hatol sa kasong ito ay 20 taong pagkakabilanggo,” ayon sa buod ng desisyon ng mga hukom.

Ayon sa mga hukom, dalawang taon ng nakabilanggo si Lai dahil sa dati na niyang hatol, kaya may karagdagan pang 18 taon ang kailangan niyang harapin sa bilangguan.

Si Lai, na nakakulong na mula pa noong 2020, ay tahimik na nakaupo nang walang ipinapakitang emosyon habang binabasa sa korte ang hatol sa kanya.

Habang inilalabas siya, marahan na kumaway si Lai sa mga nanonood sa public gallery, kabilang ang kanyang asawa na si Teresa, ang dating obispo ng Hong Kong na si Cardinal Joseph Zen, at mga dating mamamahayag ng Apple Daily.

Humigit-kumulang 70 tagasuporta ang nagtiis sa lamig upang pumila sa labas ng West Kowloon Court, pagsikat ng araw, habang maraming mamamahayag ang nagtipon sa labas ng pasukan ng gusali.

Kinondena ng mga grupong tagapagtanggol ng karapatang pantao ang kaso ni Lai bilang tanda ng pagtatapos ng kalayaan sa pamamahayag sa Hong Kong, habang nanawagan ang mga lider ng ibang bansa sa Hong Kong at Beijing na palayain siya.

Pagbatikos ng buong mundo

Kinondena ng mga grupong tagapagtanggol ng karapatang pantao ang hatol bilang labis at hindi makatarungan.

“Ang mabigat na 20-taong hatol sa 78-anyos na si Jimmy Lai ay parang parusang kamatayan. Napakalupit at hindi makatarungan ang ganitong hatol,” sabi ni Elaine Pearson, Asia director ng Human Rights Watch, sa isang pahayag.

"Kailangang ipawalang-bisa agad ang hatol na ito dahil labag ito sa pandaigdigang batas,” sabi ni Volker Türk, United Nations High Commissioner for Human Rights, sa isang pahayag.

Ayon naman sa Amnesty International, ang kaso ay "isa pang malungkot na palatandaan ng pagbabagong nagaganap sa Hong Kong mula sa lungsod na sumusunod sa batas tungo sa lungsod na pinamumunuan ng takot."

Sinabi ni British Prime Minister Keir Starmer na tinalakay niya ang isyu ni Lai, isang mamamayang British, sa kanyang pagpupulong kay Chinese leader Xi Jinping sa Beijing noong nakaraang buwan.

Nanawagan naman si US President Donald Trump na palayain si Lai.

Sinabi ng Committee to Protect Journalists sa isang pahayag bago ang hatol na ang paglilitis kay Lai “ay pawang palabas lang mula pa sa simula at malinaw na hindi iginagalang ang mga batas ng Hong Kong na dapat sana'y nagpoprotekta sa kalayaan sa pamamahayag.”

Ayon sa Reporters Without Borders, ang hatol sa mogul “ay hindi lang makakaapekto sa kanya, kundi magbibigay din ng malinaw na mensahe tungkol sa kinabukasan ng kalayaan sa pamamahayag sa teritoryo.”

Sinabi ng Beijing na sinisira lang ng mga kritiko ang reputasyon ng hudikatura ng Hong Kong, at ayon sa mga awtoridad ng Hong Kong, ang kaso ni Lai “ay walang kinalaman sa kalayaan sa pananalita at pamamahayag.”

Sinabi ng aktibistang si Tsang Kin-shing, miyembro ng ngayo’y nagsarang League of Social Democrats, na nag-aalala siya dahil matanda na si Lai.

"Nagsara na ang Apple Daily, at ganap nang nagbago ang pananaw ng media,” sabi ni Tsang sa AFP.

Napilitang magsara ang Apple Daily noong 2021 kasunod ng mga raid ng pulis.

Sa labas ng korte, nagpadala ang pulis ng maraming opisyal, isang armored na sasakyan, at isang van para sa bomb disposal.

Matitinding parusa

Matagal nang naging tinik ng Beijing, kinasuhan si Lai sa ilalim ng batas ng pambansang seguridad ng Hong Kong na ipinatupad ng Beijing noong 2020, isang taon pagkatapos ng malalaki at minsang marahas na protesta para sa demokrasya sa sentro ng pananalapi.

Sinabi ng mga hukom sa kanilang hatol noong Disyembre na si Lai ay “nagkimkim ng kaniyang sama ng loob at galit sa (Tsina) sa maraming taon ng kaniyang kabataan” at gusto niyang "pabagsakin ang Chinese Communist Party."

Walong iba pang akusado, kabilang ang anim na ehekutibo ng Apple Daily, ay hinatulan noong Pebrero 9 ng hanggang 10 taong pagkakabilanggo. Lahat sila ay umamin sa kanilang kaso.

Sinabi ng abogado ni Lai na si Robert Pang sa korte na ang mahabang hatol ng pagkabilanggo ay "mas mabigat" para sa isang katulad ni Lai na matanda na at may kondisyon sa kalusugan.

“Bawat araw na gugugulin ni Lai sa kulungan ay magpapalapit sa kanya sa katapusan ng kanyang buhay,” sabi ni Pang noon.

Dalawa sa kanyang mga anak ang nag-alala tungkol sa kalusugan niya nitong mga nakaraang buwan, ngunit ayon sa mga awtoridad, binigyan si Lai ng “tama at kumpletong” pangangalaga.

Simula sa unang bahagi ng buwan, nakapag-aresto ang Hong Kong ng kabuuang 386 na akusado sa iba’t ibang krimen sa ilalim ng batas ng pambansang seguridad, kung saan 176 sa kanila ay nahatulan na.