Ayon kay Li Hsien-chi | 2025-12-26

Nilagdaan ni Pangulong Donald Trump ng US bilang batas ang Taiwan Assurance Implementation Act noong Disyembre 2, ang kauna-unahang batas na nakatuon sa Taiwan sa kanyang pangalawang termino. Kinikilala ito bilang hakbang upang palakasin ang legal na pundasyon at gawing mas normal ang relasyon ng US at Taiwan.

Madalas itong ilarawan bilang mas pinatibay na bersyon ng Taiwan Assurance Act of 2020. Inaatasan ng batas ang State Department na suriin at ayusin ang mga patakarang namamahala sa pakikipag-ugnayan sa Taipei. Kinakailangan din nitong regular na tukuyin at luwagan ang mga panloob na limitasyon sa opisyal na pakikipag-ugnayan, at magsumite ng ulat sa Kongreso tungkol sa mga iminungkahing pagpapabuti.

Itinuturing ng Beijing na bahagi ng teritoryo nito ang Taiwan at hindi kailanman isinantabi ang posibilidad na sakupin ito sa pamamagitan ng puwersa.

Utos sa pagpapatupad

Nasa sentro ng batas ang probisyong magsagawa ang State Department ng komprehensibong pagsusuri sa mga patnubay sa pakikipag-ugnayan nito kaugnay ng Taiwan, kahit isang beses kada limang taon, at iulat ang mga natuklasan sa Kongreso sa loob ng 90 araw. Inaatasan din ang departamento na bumuo ng mga tiyak na plano upang alisin ang mga limitasyon sa opisyal na pagbisita ng magkabilang panig at sa kooperasyon sa seguridad at depensa.

Ipinakilala ang panukala sa Kongreso ni Rep. Ann Wagner, na nagsabi sa isang pahayag na, "naninindigan ang US sa Taiwan, at hindi namin hahayaang mas lalo pang guluhin ng Tsina ang mundo kaysa sa nagawa na nila.”

Inilarawan niya ang batas bilang isang “malakas na hakbang pasulong sa aming hindi natitinag na suporta sa Taiwan” sa paglaban nito sa agresyon ng Chinese Communist Party.

Nagpasalamat si Pangulong Lai Ching-te ng Taiwan kay Trump sa X at nagpahayag ng pag-asang mas lalalim ang kooperasyon sa lahat ng sektor upang mapangalagaan ang kapayapaan, katatagan, at kaunlaran ng rehiyon. Tinawag naman ni Foreign Minister Lin Chia-lung ang batas na isang “malaking hakbang pasulong” sa aniya’y “normalisasyon” ng relasyon ng Taiwan at US.

Mariing pagtutol ng China

Mariing tinutulan ng Beijing ang hakbang. “Ang usapin tungkol sa Taiwan ... ang unang limitasyong hindi dapat tawirin sa ugnayan ng Tsina at US,” ayon kay Foreign Ministry spokesperson Lin Jian.

Pinayuhan niya ang Washington na “itigil ang pagpapadala ng anumang maling senyales na nagtataguyod ng 'kasarinlan ng Taiwan' sa mga separatistang puwersa.”

Mula 1979, nang ilipat ng Washington ang diplomatikong pagkilala mula Taipei patungong Beijing, napailalim sa di-nakasulat na limitasyon ang ugnayan ng US at Taiwan upang maiwasan ang tensyon sa pagitan ng US at Tsina.

Noong 2015, umani ng pagtutol mula sa Beijing ang isang seremonya ng pagtaas ng watawat sa tirahan ng kinatawan ng Taiwan sa Washington. Hiniling naman ng tagapagsalita ng katumbas na tanggapan ng US sa Taipei na “hindi na dapat maulit ang ganitong pangyayari."

Unti-unting pagbubukas

Gayunman, ang mga sumunod na batas ng US, kabilang ang Taiwan Travel Act at ang Taiwan Assurance Act of 2020, ang naglatag ng pundasyon para sa rebisyon ng mga patnubay sa pakikipag-ugnayan noong 2021 na “naghihikayat sa pakikipag-ugnayan ng pamahalaang US sa Taiwan.”

Dahil sa pagbabagong ito, nailantad sa publiko ang dating tahimik na ugnayang pampolitika at militar. Dumalo si Hsiao Bi-khim, dating kinatawan ng Taiwan, sa inagurasyon ng pangulo ng US noong 2021, at kinumpirma ni Tsai Ing-wen, pangulo ng Taiwan noong taong iyon, na nagsasagawa ng joint training sa isla ang mga sundalo ng US. Naging bise-presidente si Hsiao noong 2024.

Bilang hakbang upang wakasan ang dating katahimikan ng Washington sa ugnayan ng US at Taiwan, ginagawang institusyonal ng Taiwan Assurance Implementation Act ang proseso ng pagsusuri at deregulasyon. Nagbibigay ito ng mas malinaw na gabay para alisin ang matagal nang ipinataw na limitasyon ng US sa pakikipagpalitan sa Taiwan.

Kahalagahan ng timing

Ayon kay Chen Fang-yu, associate professor ng political science sa Soochow University sa Taiwan, sa panayam niya sa BBC News Chinese, ang dating polisiya ng US sa Taiwan ay higit na nakabatay sa mga panloob na gabay. Aniya, ginagawang mas lantad ng bagong batas ang mga commitment ng Washington sa pamamagitan ng pagdaragdag ng mga kinakailangan sa implementasyon at legal na pananagutan.

“Maaaring ituring ang batas na ito bilang pinalakas na bersyon ng Taiwan Assurance Act of 2020,” dagdag ni Chen, at sinabi niyang senyales ito ng intensyon ng Kongreso na gawing institusyonal ang regular na pangangasiwa at pagsusuri sa polisiya ng US kaugnay sa Taiwan.

Itinuro ng mga analyst na may politikal na kahalagahan ang timing ng paglagda. Nilagdaan ni Trump ang panukala ilang sandali matapos ang isang kamakailang pag-uusap sa telepono kay Pangulong Xi Jinping ng Tsina, ayon kay Ryan Fedasiuk, researcher sa American Enterprise Institute, sa panayam ng Central News Agency ng Taiwan. Idinagdag niya na mas mahalaga ang timing ng paglagda kaysa sa mismong nilalaman ng batas.

Tinawag ni Fedasiuk na “nakapagpapanatag” ang batas, sa gitna ng mga “pangamba na maaaring gamitin ang Taiwan bilang bargaining chip sa negosasyon sa pagitan ng US at Tsina.” Aniya, nililimitahan ng limang-taong pagsusuri na itinakda ng batas ang kakayahan ng White House na “tahimik na magtakda ng hangganan” sa pakikipag-ugnayan ng US sa Taiwan, at tumutulong ito na umunlad ang relasyon sa sariling direksiyon, sa halip na nakatali sa ugnayan ng US at Tsina.