Ayon sa AFP at kay Zarak Khan | 2025-12-30

Naglunsad ang Tsina ng mga missile at nagpadala ng dose-dosenang fighter aircraft at barkong pandigma sa paligid ng Taiwan noong Disyembre 30 para sa ikalawang araw ngmga live-fire drill na layong i-simulate ang blockade sa mga pangunahing pantalan ng isla at atake sa mga target sa dagat.

Itinuturing ng Tsina ang Taiwan bilang bahagi ng teritoryo nito at hindi kailanman isinantabi ang posibilidad na sakupin ito sa pamamagitan ng puwersa.

Tinawag ng Taipei ang dalawang araw na war games bilang "lubhang pang-uudyok ng tensyon at walang pakundangan," at sinabi na hindi nagtagumpay ang ehersisyo na ipatupad ang blockade sa isla.

Ayon sa mga opisyal ng Taiwan, 27 rocket ang pinaputok ng puwersang Tsino noong Disyembre 30.

Sinabi ng People's Liberation Army (PLA) ng Tsina sa isang pahayag na ito ay “nagsagawa ng mga long-range live-fire drill sa mga katubigan sa hilaga ng Isla ng Taiwan at nakamit ang mga ninanais na epekto.”

Ang pagpapakita ng puwersa ay kasunod ng malaking batch ng bentahan ng armas sa Taipei ng US, pangunahing tagasuporta ng seguridad ng Taiwan, at mga pahayag ng prime minister ng Japan na ang paggamit ng puwersa laban sa Taiwan ay maaaring magdulot ng military response mula sa Tokyo.

Sinabi ng pinakamataas na diplomatiko ng Tsina na si Wang Yi noong Disyembre 30 na “matindi nilang kokontrahin” ang malakihang bentahan ng armas ng US sa Taiwan, at idinagdag na ang anumang pagtatangka na hadlangan ang pagkakaisa ng Tsina sa isla ay “tiyak na mabibigo lamang.”

Tinawag ng tagapagsalita ng Foreign Ministry na si Lin Jian ang mga drils bilang “parusang tugon sa mga puwersa ng separatistang naghahangad ng kalayaan ng Taiwan at isang kinakailangang hakbang para ipagtanggol ang pambansang soberanya.”

Ipinahayag ng Pangulo ng Taiwan na si Lai Ching-te ang kanyang “pinakamatinding pagkondena” at sinabi na ang Beijing ay “sadyang pinahihina ang katatagan ng rehiyon sa pamamagitan ng pananakot ng militar.”

“Ito ay isang hayagang panggagalit,” isinulat niya sa Facebook, at idinagdag na hindi papalalain ng Taipei ang sitwasyon.

'Pagsasanay sa live-fire'

Sinabi ng Tsina noong Disyembre 30 na nagpadala ito ng mga destroyer, frigate, fighter at bomber "upang isagawa ang mga drill sa mga larangan ng pagkilala at beripikasyon, pagbibigay babala at pagpapatalsik, mga simuladong pag-atake, pag-atake sa mga target sa dagat, pati na rin ang anti-air at anti-submarine operations."

Ayon sa pahayag ng Eastern Theater Command ng PLA, sinubok ng mga drill sa mga katubigan sa hilaga at timog ng Taiwan ang kakayahan sa koordinasyon ng dagat at himpapawid, pati na rin ang pinagsanib na blockade at kontrol.

Iniulat ng state broadcaster CCTV na isang mahalagang tema ng mga drill ay ang “blockade” sa mga pangunahing pantalan ng Taiwan, kabilang ang Keelung sa hilaga at Kaohsiung sa timog.

Ngunit sinabi ng mataas na opisyal militar ng Taiwan na si Hsieh Jih-sheng sa mga reporter na ang itinakdang layunin ng blockade “sa katunayan ay hindi nangyari.”

“Ang pangunahing dahilan kung bakit nila ginawa ito ay upang kumbinsihin ang publiko na nakamit na nila ang layuning kanilang hinahangad,” ani niya.

Naglabas ang mga awtoridad ng Tsina ng mapa na nagpapakita ng limang malalaking zone sa paligid ng Taiwan para sa war games, at naglabas din ng footage ng PCH-191 long-range rocket launch, kasabay ng pag-anunsyo ng Washington ng $11 bilyong package ng armas para sa Taiwan na kabilang ang High Mobility Artillery Rocket Systems (HIMARS).

Inilarawan ng media sa Taiwan ang PCH-191 bilang “Chinese HIMARS” dahil pareho itong nagpapaputok ng mga guided rocket. Sinabi ni Shu Hsiaohuang, isang mananaliksik sa defense think tank ng Taiwan, sa lokal na media na ang mga rocket ay “mas mababa ang katumpakan kaysa sa ballistic missile” ngunit mas mura at mas maraming rocket ang ginagamit sa operasyon, na nagpapataas ng presyur sa depensa ng himpapawid ng Taiwan.

Sinabi ng Taiwan na ang ilang drill zones ay nasa loob ng 12 nautical miles mula sa baybayin nito, na nakakaapekto sa mga ruta ng internasyonal na barko at eroplano. Ayon sa Civil Aviation Administration, kinailangan ng Taiwan na kanselahin o ipagpaliban ang daan-daang flights.

Kalmadong reaksyon

Sinabi ng Defense Ministry noong Disyembre 30 na naka-detect ito ng hindi bababa sa 130 Chinese military aircraft at higit sa 50 barko, kabilang ang 27 navy ship. Ayon sa coast guard, nagpadala sila ng 14 barko, gamit ang “one-on-one shadowing approach” upang harangin ang mga ito.

Ayon sa Military News Agency ng Taiwan, nagsagawa ang kanilang puwersa ng ilang drill bilang tugon sa Chinese exercise, kabilang ang isa sa rehiyon ng Taipei na nakatuon sa paglagay ng mga pangharang sa ilog at mabilis na pagtugon ng mga sundalo.

Kalmado lamang ang naging reaksiyon ng maraming Taiwanese.

“Maraming ganitong drill noong mga nakaraang taon kaya sanay na kami rito,” sabi ni Chiang Sheng-ming, 24, isang tindero ng isda sa isang pamilihan sa Taipei.

“Kung maninindigan ka, wala kang dapat katakutan,” dagdag pa ni Tseng Chang-chih, 80, isang nagtitinda ng prutas.

Ayon sa mga security analyst, ang ikalawang araw ng drill ay nagpapatibay ng isang mas malawak na pattern ng paglala ng tensyon, at hindi lamang paminsan-minsang pagpapakita ng lakas militar.

Trend ng blockade, binabantayan ng mga analyst

Sinabi ni Jack Burnham ng Foundation for Defense of Democracies na pinalalakas ng Beijing "ang kanilang pagsisikap na ihiwalay ang Taiwan" sa pamamagitan ng pag-target sa mga pangunahing kaalyado, "lalo na ang Japan at US."

Ayon sa kanya, papalapit ang Tsina sa isang “de facto blockade” na pinangangalagaan ng China Coast Guard at sinusuportahan ng puwersang militar. Dapat tumugon ang US at mga kaalyado "nang malinaw," kabilang ang paghahanda ng mga supply sa rehiyon at pagpaplano ng convoy, dagdag pa niya.

Ayon sa mga analyst sa rehiyon, ipinakikita ng mga drill na pinapahusay ng PLA ang konsepto ng layered blockade, at hindi lamang ito isang simbolismo.

“Ito ay tungkol sa pagpapalaganap ng takot at pakiramdam na may mangyayaring hindi maiiwasan sa puso at isipan ng mga Taiwanese,” sabi ni Alessio Patalano sa London Guardian noong Disyembre 30, na nagbabala na “maaaring maging normal ang mas lantad na agresibong hakbang.”

Sinabi ni US President Donald Trump na hindi siya nababahala sa mga drill, na tila minamaliit niya ang posibilidad na iutos ng Chinese counterpart niyang si Xi Jinping ang pagsalakay sa Taiwan.

“Hindi ako naniniwalang gagawin niya iyon,” sabi ni Trump.