Ayon sa Focus | 2026-01-09

Bumalik si South Korean President Lee Jae Myung mula sa kanyang apat na araw na pagbisita sa China dala ang pag-asang darating ang araw na malalampasan ang kaguluhan at hidwaan sa Korean Peninsula.

Ayon sa Korea JoongAng Daily, inilalarawan ng opisina ni Lee ang pagbisita bilang bahagi ng “pragmatikong diplomasya na nakasentro sa pambansang interes” ng kanyang administrasyon.

Sinisikap ni Lee na patatagin ang ugnayan sa pinakamalaking katuwang sa kalakalan ng South Korea, kahit may patuloy na tensyon sa seguridad at ekonomiya.

Nag-usap sina Lee at Chinese President Xi Jinping sa Beijing noong Enero 5 tungkol sa seguridad at iba pang usapin, isang araw matapos magpakawala ng ilang ballistic missile ang North Korea sa Sea of Japan.

Noong summit, binanggit ni Xi na "nagiging mas kumplikado at magkakaugnay ang kalagayan ng mundo." Sinabi niya na ang South Korea at China ay "may malaking responsibilidad sa pagpapanatili ng kapayapaan sa rehiyon at pagpapalago ng pandaigdigang kaunlaran," sabi pa niya.

Hinimok niya ang Seoul na “gawin ang tamang estratehikong pagpili,” ayon sa ulat ng Korea JoongAng Daily.

Inilarawan ni Lee ang summit bilang isang “mahalagang sandali para ituring ang 2026 bilang unang taon ng ganap na pagpapanumbalik ng ugnayan ng South Korea at China.”

Hindi naglabas ng pinagsanib na pahayag ang dalawang presidente matapos ang summit, ngunit nagkasundo silang panatilihin ang mga high-level exchange at iba pang regular na diplomatikong pagpupulong.

Patuloy ang tensyon

Ibinanggit ni Lee ang ilang sensitibong isyung pangkultura at pang-ekonomiya, kabilang ang hiling na luwagan ang mga “di-opisyal” na restriksyon ng China na humahadlang sa cultural at entertainment export ng South Korea.

Ipinatupad ang mga hakbang na ito matapos pumayag ang Seoul at Washington noong 2016 na ilagay sa South Korea ang US-led Terminal High Altitude Area Defense (THAAD), isang anti-ballistic-missile defense system.

Iniulat ng Chosun Daily na sinabi ni Xi na ang mga pagluwag sa mga restriksyon ay isasagawa nang paunti-unti. Gumamit siya ng metapora, “Hindi natutunaw nang sabay ang tatlong talampakang yelo, at kusang nahuhulog ang prutas kapag hinog na.”

Tinalakay rin ng mga lider ang paglalagay ng China ng mga observation buoy sa Yellow Sea, kung saan nagtatagpo ang Exclusive Economic Zones (EEZ) ng China at South Korea. Ayon sa tagapagsalita ni Lee, iminungkahi ni Xi na dapat asikasuhin ang isyu sa lebel ng mga opisyal na nagtatrabaho (“working level”), at idinagdag na tila hindi “batid ni Xi ang mga istrukturang nasa Yellow Sea.”

Sa kabila ng mga hindi pagkakaunawaan, pinangunahan nina Lee at Xi ang paglagda ng 14 memoranda of understanding, at isang hiwalay na ika-15 na kasunduan, para sa kooperasyon sa iba't ibang larangan. Dumating si Lee kasama ang delegasyon na binubuo ng mahigit 200 business leader na mula sa South Korea.

Ipinahayag ni Lee ang kanyang pangako na "paunlarin ang bilateral na estratehikong kooperatibong ugnayan, alinsunod sa hindi na maiiwasang daloy ng panahon."

Nakatawag ng malaking pansin ang mga litrato sa summit matapos i-tweet ni Lee ang mga selfie kasama si Xi at ang kanilang mga asawa, at binanggit niyang gamit niya ang smartphone na ibinigay sa kanya ni Xi.

“Kapag mas naging malapit tayo sa isa’t isa, lalong umiinit ang relasyon ng Korea at China. Mas madalas tayong mag-uusap at mas marami tayong magiging kooperasyon sa hinaharap,” post ni Lee.

Ayon sa ulat, noong nakaraang Nobyembre sa isang pagtitipon ng Asia-Pacific Economic Cooperation, biro ni Xi kay Lee kung ligtas ba ang komunikasyon gamit ang device.

Paghahanap ng tagapamagitan

Humingi rin si Lee ng tulong mula sa Beijing para muling simulan ang pag-uusap sa Pyongyang.

“Gusto kong gampanan ng China ang papel na tagapamagitan sa mga isyu na may kinalaman sa Korean Peninsula, kabilang ang nuclear program ng North Korea. Sarado ang lahat ng aming channel ng komunikasyon,” sabi ni Lee sa mga mamamahayag sa Shanghai noong Enero 7.

“Sana maging tagapamagitan ang China -- tagapamagitan para sa kapayapaan,” sabi niya.

Idinagdag ni Lee na hinimok ni Xi ang South Korea na magpakita ng "pagtitiyaga" dahil sa matagal nang hidwaan sa pagitan ng dalawang bansa.

Sinabi naman ni Mao Ning, tagapagsalita ng Chinese Foreign Ministry, sa isang press briefing noong Enero 7 na “magpapatuloy ang China sa papel ng pagtulong sa pag-ayos ng mga sitwasyon… sa sariling paraan nito.”

Hinikayat pa ni Lee ang pansamantalang pagtigil ng North Korea sa pagpapaunlad ng mga sandata ng mass destruction kapalit ng “kabayaran,” at ipinaliwanag niya na sa pamamagitan lamang ng “pagtigil sa kasalukuyang lebel” magiging “matagumpay” ang pagsisikap na magkaroon ng isang "Korean Peninsula na walang nuclear weapons" balang araw.

Ngunit paulit-ulit na ipinahayag ng North Korea na ang pagiging nuclear power nito ay “hindi na maaaring bawiin o baligtarin,” at iginiit na ang kanilang arsenal ay kinakailangan bilang pananggalang o pang-iwas sa banta.

Estratehikong pagpapatatag

Nagbabala ang mga analyst na huwag ituring ang summit bilang agarang tagumpay, dahil tila ang pagpupulong ay nakatutok sa pagpapatatag ng pabagu-bagong ugnayan kaysa sa paglutas ng malalim na alitan.

“Sa pagpili nila sa isa’t isa para sa unang summit ng taon, malinaw na isinasaalang-alang nina Lee at Xi na ang maayos at konstruktibong pag-uusap ng Seoul at Beijing ay makakatulong bawasan ang tensyon sa rehiyon,” ayon sa editoryal ng Korea Times.

Ngunit itinampok ng editoryal ang isang hindi pagkakatugma.

Habang binigyang-diin ng Seoul ang parehong interes sa katatagan ng Korean Peninsula, hindi binanggit ng opisyal na pahayag ng China ang North Korea -- kaya pinag-iisipan ng mga analyst ang ibig sabihin ng hindi pagbanggit na ito.