Ayon kay Shirin Bhandari | 2026-01-28

Lumagda ang Pilipinas at Japan sa isang kasunduan sa logistics na magpapahintulot sa kani-kanilang militar na magbigay ng suplay sa isa’t isa habang nasa magkasanib na pagsasanay at mga operasyon. Nagaganap ang lumalalim na kooperasyon ng dalawang kaalyado ng US habang nagpapatuloy ang tensyong pandagat dulot ng Tsina.

May mga alitang pandagat at teritoryal sa mga isla ang Tsina laban sa dalawang bansa, gayundin sa marami pang ibang bansa sa Indo-Pacific.

Nilagdaan nina Foreign Affairs Secretary Ma. Theresa Lazaro at Japanese Foreign Minister Toshimitsu Motegi ang Acquisition and Cross-Servicing Agreement (ACSA) sa Metro Manila noong Enero 15.

Koordinasyon sa muling pagsuplay ng puwersa

Naganap ang paglagda kasabay ng pagdiriwang ng Manila at Tokyo ng ika-70 anibersaryo ng normalisasyon ng ugnayang diplomatiko. Itinatakda ng kasunduan ang mga pamamaraan para sa suporta sa isa't isa, tulad ng gasolina, pagkain, bala at iba pang suplay, kabilang ang walang buwis na pagbibigay sa ilang item, kapag nagsasagawa ng magkasanib na aktibidad ang mga puwersa ng dalawang bansa.

Inilarawan ng Japan ang kasunduan bilang bahagi ng mas malawak na pagsusumikap na palakasin ang koordinasyon sa Manila sa mahahalagang kritikal na daluyan ng tubig.

"May mahalagang papel sa seguridad ng rehiyon ang Pilipinas, na nasa mahahalagang rutang pandagat tulad ng Timog Dagat Tsina at Kipot ng Luzon. Bukod dito, isang estratehikong kaalyado ang Pilipinas, at pinalalakas pa ng Japan ang ugnayan dito para sa Malaya at Bukas na Indo-Pacific,” ayon sa Japanese Foreign Ministry.

“Ipinapakita ng mga kasunduan ang malapit at patuloy na umuunlad na kooperasyon ng Pilipinas at Japan sa ilalim ng aming Pinalakas na Estratehikong Pakikipagtulungan, at sinusuportahan ang patuloy na pakikipagtulungan sa mga pangunahing larangan ng ugnayan,” ayon kay Lazaro.

Nakabatay ang pakikipagtulungan na ito sa magkakaparehong prinsipyo, ayon kay Lazaro na sinabing, “Pareho naming kinikilala ang kahalagahan ng pagsunod sa batas, kabilang ang kalayaan sa paglalayag at paglipad, lalo na sa Timog Dagat Tsina,” ayon sa Associated Press.

Bukod sa paghahanda sa labanan, sinabi ng mga opisyal ang kahalagahan ng ACSA sa pagtulong sa panahon ng sakuna. Inaasahang mapapabuti nito ang magkasanib na pagtugon sa mga kalamidad at ang pakikilahok sa mga operasyong pangkapayapaan ng United Nations.

Sinusuportahan ng ACSA ang Reciprocal Access Agreement (RAA) na nilagdaan ng dalawang bansa noong 2024, na nagpapahintulot sa bawat panig na magpadala ng mga puwersa sa teritoryo ng isa’t isa para sa mas malakihang mga pagsasanay.

Nagsimulang ipatupad ang RAA noong Setyembre, na nagpalawak sa mga legal na patakaran para sa mga pagsasanay na susuportahan na ngayon ng ACSA sa logistics at mga serbisyo. Habang kinakailangan ng ACSA ang pormal na pag-apruba ng mga mambabatas ng Japan, maaaring ipatupad ito ng Manila nang walang pag-apruba ng Senado, ayon sa mga ulat ng media sa Pilipinas.

Tulong sa hukbong-dagat at telekomunikasyon

Samantala, inanunsyo ng Japan ang P900 milyon JPY ($5.6 milyon) na pondo sa Official Security Assistance (OSA) para gawing moderno ang hukbong militar ng Pilipinas. Kabilang sa unang proyektong imprastruktura ng OSA ang pagtatayo ng mga boathouse at slipway para sa hukbong-dagat ng Pilipinas.

Kasunod ito ng kamakailang pagdating ng mga coastal radar system sa Manila sa ilalim ng parehong programa. “Mahalaga para sa Pilipinas na mapalakas ang kakayahan sa pagmamatyag at seguridad sa karagatan,” ayon kay Kitamura Toshihiro, tagapagsalita ng Japanese Foreign Ministry.

Magkahiwalay na nilagdaan ng dalawang panig ang isang 1.63 bilyong JPY ($10.3 milyon) na grant sa ilalim ng Economic and Social Development Program upang magbigay ng wireless na kagamitan sa komunikasyon sa mga lalawigan ng Basilan, Sulu, at Tawi-Tawi. Sa rehiyong ito sa Mindanao, mabagal ang pag-unlad ng imprastruktura dahil sa mga problema sa seguridad at lokasyon.

Naglalayon ang proyekto na bawasan ang kakulangan sa digital access sa pamamagitan ng paglalagay ng microwave radio transmission devices sa mga paaralan, ospital, at mga gusali ng gobyerno.

Mga alitan sa Tsina

Naganap ang mga kasunduang ito habang patuloy na nagkakaroon ng alitan ang Pilipinas at Tsina sa Timog Dagat Tsina, kung saan inaangkin ng Tsina ang malaking bahagi ng karagatang ito at pinalalawak ang presensya ng kanilang coast guard at hukbong-dagat.

Tinanggihan ng isang international tribunal noong 2016 ang legal na batayan ng malawak na pag-angkin ng Tsina sa soberanya, bagaman hindi tinanggap ng Beijing ang desisyon. Nakaranas din ang Japan ng katulad na tensyon sa East China Sea, kung saan madalas magpadala ang Beijing ng mga barko malapit sa mga isla na kontrolado ng Japan.

Para matiyak ang lumalakas na pakikipagtulungan, kasalukuyang nag-usap ang mga opisyal ng Japan at Pilipinas tungkol sa isang bagong kasunduan na magpoprotekta sa impormasyong militar na kanilang ibinabahagi, ayon sa Associated Press.