Ayon sa Focus | 2026-07-15

Nagbunsod ng mas malawak na debate sa hanay ng mga maritime security analyst ang mabilis na pagtanggi ng Maynila sa pag-angkin, na isinaad sa isang Chinese symposium, sa lalawigan ng Batanes hinggil sa kung nagbubukas ba ang Beijing ng bagong legal front sa pag-aagawan nito ng impluwensiya sa mga katubigan sa silangan ng Taiwan.

Nagsimula ang pag-angkin sa isang symposium noong Hunyo 30 sa Jinan University sa Guangzhou, lalawigan ng Guangdong, Tsina, kung saan napagpasyahan ng mga kalahok na ang Batan Islands ay isang "natural geographical extension" ng Taiwan at samakatuwid ay pagmamay-ari ng Tsina.

Ayon kay Ju Hailong, dean ng School of International Studies ng unibersidad, nasa labas ang mga isla ng mga hangganang itinakda ng 1898 Treaty of Paris at 1946 Treaty of Manila.

Pagnanais sa 'buong Karagatang Pasipiko'

Agad na tumugon ang Maynila.

"Hindi na dapat pagtalunan ang soberanya ng Pilipinas sa Batanes," ayon kay Department of Foreign Affairs spokesperson Analyn Ratonel.

"Pinatutunayan din nito ang sinasabi natin -- na may plano silang kontrolin ang buong Karagatang Pasipiko," ani Defense Secretary Gilberto Teodoro Jr. sa Pasay City. "Alam nating walang batayan ito. Isa itong biro. Katawa-tawa ito."

"[Ang pag-angkin ay] walang makatuwirang batayan sa masusing pananaliksik at malinaw na may masamang layunin," pahayag ng National Historical Commission of the Philippines. Ayon kay National Security Adviser Eduardo Oban Jr., hindi maaaring palampasin ng pamahalaan "kung paano paulit-ulit na ginagamit ang mga maling naratibo upang lumikha ng kalituhan kung saan wala naman talaga."

'Hindi mapaghihiwalay'

Dapat tingnan ang symposium kaugnay ng dumaraming aktibidad ng Tsina sa mga katubigan sa silangan ng Taiwan, ayon sa mga security analyst. "Hindi [ito] mapaghihiwalay sa mga aktibidad ng Tsina sa katubigan," ani Ray Powell, executive director ng SeaLight maritime transparency project ng Stanford University. Sinimulan ng mga barko ng China Coast Guard ang tuloy-tuloy na pagpapatrolya sa silangan ng Taiwan at sa Bashi Channel noong unang bahagi ng Hunyo, ilang linggo bago idinaos ang symposium, aniya.

"Hindi mapaghihiwalay ang bagong pag-angkin na ito para sa soberanya at ang mga pagpapatrolyang iginigiit ang soberanya. Malinaw ang mga iskolar mismo tungkol dito," ani Powell.

Inilarawan niya ang symposium bilang bahagi ng mas malawak na estratehiya ng lawfare na gumagamit ng batayang legal at kasaysayan sa panlilinlang, sa halip na mga naval asset, upang bigyang-katwiran ang mas pinalawak na aktibidad ng Tsina sa strait.

Maaaring "makapasok sa opisyal na diskurso" ang mga ganitong argumento kung umayon ito sa sentimyentong nasyonalista sa loob ng Tsina, ayon sa tweet ni Collin Koh, isang senior fellow sa S. Rajaratnam School of International Studies ng Singapore, kahit pa binalewala niya ang kredibilidad ng pananaliksik.

Mga walang batayang opinyon ng mga Tsino

Ibinasura ng mga legal na iskolar at anthropologist ang mga opinyon ng mga iskolar na iniharap sa symposium. Malabong pumasa sa pagsusuri sa ilalim ng pandaigdigang batas ang salaysay ng Beijing tungkol sa kasaysayan ng rehiyon, ayon kay Jay Batongbacal, isang propesor sa University of the Philippines College of Law, sa Inquirer, habang binibigyang-diin na hindi pa ito inihaharap ng Tsina sa isang international tribunal.

May pagkakatulad sa bokabularyo, kaugalian at estilo ng tirahan ang nasa 10,000 residenteng Ivatan ng Batanes at ang mga Tao ng Taiwan, ani Wang Yuanyuan, isang research fellow sa National Institute for South China Sea Studies ng Tsina, sa symposium. Binanggit niya ang isang 2023 survey na, ayon sa kanya, ay nagpapakitang nanggaling mula sa Taiwan ang kanilang mga ninuno 3,000 hanggang 4,000 taon na ang nakalilipas.

Sa isang Facebook post noong Hulyo 12, sinabi ni Filipino cultural anthropologist Nestor Castro na ang Ivatan at ang wikang Tao ay kapwa kabilang sa Western Malayo-Polynesian subgroup ng Austronesian language family, na kinabibilangan ng halos lahat ng wikang ginagamit sa Pilipinas ngunit hindi kasama ang Chinese.

"Hindi Austronesian ang mga wikang ginagamit sa mainland China," isinulat ni Castro, at sinabing batay sa sariling lohika ng Beijing, ang ugnayan sa wika ay magbibigay sa Pilipinas ng mas matibay na batayan sa pag-angkin sa Orchid Island (isang isla ng Taiwan sa timog-silangan ng pangunahing isla ng Taiwan) kaysa sa batayan ng Tsina sa Batanes.

Kinuwestiyon ni Castro ang timeline ng migrasyon, at sinabing nakarating sa Taiwan ang mga taong nagsasalita ng Austronesian humigit-kumulang 5,000 hanggang 6,000 taon na ang nakalipas at sa Pilipinas humigit-kumulang 4,200 hanggang 5,000 taon na ang nakalipas, matagal bago pa man naging estado ang Tsina. "Tsino ba ang mga Austronesian? Hindi!" isinulat niya, at idinagdag na kinikilala ng mga Tao ng Lanyu ang kanilang sarili bilang Tao sa halip na Han Chinese.

Hindi pormal na inendorso ng Foreign Ministry ng Beijing ang mga konklusyon ng symposium, at wala sa ulat ng Jinan University o sa mga sumunod na coverage ng state media ang nagpapahiwatig ng opisyal na pagbabago sa posisyon ng Tsina sa Batanes.

Sumiklab ang sigalot kasabay ng paggunita ng Pilipinas sa ika-10 anibersaryo ng desisyon ng 2016 Permanent Court of Arbitration (PCA) sa South China Sea at ilang sandali matapos ianunsyo ng Maynila at Tokyo ang mga plano na pag-usapan ang kanilang hangganang pandagat sa katubigan sa silangan ng Taiwan. Ibinasura ng PCA ang pag-angkin ng Tsina sa mahigit 80% ng South China Sea.

Ipinapakita ng insidenteng ito kung paano nagiging bahagi ng mas malawak na estratehiyang kumpetisyon ang mga makasaysayan at legal na naratibo, kahit walang pormal na pagbabago sa polisiya ng Beijing, ayon sa mga analyst.