Ayon sa AFP | 2026-05-18

TAIPEI -- Sinabi ni Taiwanese President Lai Ching-te na hindi kailanman "ipagpapalit" ang Taiwan habang hinimok niya ang Estados Unidos na ipagpatuloy ang pagbebenta ng armas sa demokratikong isla upang mapanatili ang kapayapaan sa rehiyon.

Sinabi ito ni Lai noong Mayo 17 matapos ipahiwatig ni U.S. President Donald Trump na maaaring gamitin bilang bargaining chip sa Tsina ang pagbebenta ng armas sa Taiwan, na inaangkin ng Beijing bilang bahagi ng teritoryo nito at nagbantang sakupin sa pamamagitan ng puwersa.

Tinapos ni Trump ang state visit sa Beijing noong Mayo 15, kung saan hinimok siya ni Chinese President Xi Jinping na huwag suportahan ang Taiwan. Malaki ang pagdepende ng Taiwan sa suportang panseguridad ng Estados Unidos upang hadlangan ang posibleng pag-atake ng Tsina.

"Ang patuloy na pagbebenta ng armas ng Estados Unidos sa Taiwan at pagpapalalim ng kooperasyong panseguridad ng Taiwan at Estados Unidos ay hindi lamang kailangan kundi mahalagang bahagi sa pagpapanatili ng kapayapaan at katatagan sa rehiyon," sabi ni Lai sa isang pahayag sa Facebook.

Ang Taiwan, na isa sa pangunahing pandaigdigang sentro ng artificial intelligence technology at paggawa ng semiconductor chips, ay nasa "sentro" ng pandaigdigang interes at "hinding-hindi isasakripisyo o ipagpapalit," ani Lai.

Suporta ng Estados Unidos

Kinikilala lamang ng Estados Unidos ang Beijing ngunit sa ilalim ng sarili nitong Taiwan Relations Act, obligado itong magbigay ng armas sa Taiwan para sa depensa nito. Nananatiling malabo kung magpapadala ng mga puwersang militar ang U.S. upang tumulong sa isla.

Hindi nito sinusuportahan ang pormal na kasarinlan ng Taiwan ngunit sa kasaysayan ay hindi rin nito tahasang tinutulan ito.

Sinabi ni U.S. House Speaker Mike Johnson na sa tingin niya ay "makatwirang pahayag" ang sinabi ni Lai bilang pinuno ng Taiwan.

"Hindi maaaring basta na lamang sakupin ng Tsina ang teritoryo, at maninindigan kami, gayundin ang Kongreso," sabi ni Johnson sa Fox News.

Kamakailan, inaprubahan ng parlamento ng Taiwan ang $25 bilyong panukalang pondo para sa depensa na gagamitin sa pagbili ng armas mula sa Estados Unidos.

Sinabi ng mga mambabatas na sasaklawin ng pondo ang halos $9 bilyon mula sa $11.1 bilyong pagbebenta ng armas na inanunsyo ng Washington noong Disyembre at ang ikalawang yugto ng pagbebenta ng armas -- na hindi pa aprubado ng Estados Unidos -- na nagkakahalaga ng mahigit $15 bilyon.

Sinabi ni Trump na pinag-iisipan pa niya ang pagbebenta ng armas at magpapasya siya "sa loob ng maikling panahon."

Binanggit ng Tanggapan ng Pangulo ng Taiwan ang paulit-ulit na pagtitiyak mula sa Washington na nananatiling walang pagbabago ang matagal nang patakaran ng Estados Unidos para sa Taiwan.

"Inaasahan ng Taiwan ang patuloy na pakikipagtulungan sa Estados Unidos sa ilalim ng mga matibay na pangako ng Taiwan Relations Act," sabi ni tagapagsalita Karen Kuo sa isang pahayag.

Kasalukuyang kalagayan

"Hindi naghahangad ng digmaan ang Estados Unidos, at kung pananatilihin ang kasalukuyang kalagayan, sa tingin ko ay matatanggap iyon ng Tsina," sabi ni Trump sa panayam sa Fox News.

Tinawag ni Lai ang Tsina na "ugat ng kawalang-katatagan sa rehiyon" at sinabing hindi "mag-uudyok o magpapalala ng sigalot" ang Taiwan at hindi rin isusuko ang "demokratiko at malayang pamumuhay" nito sa ilalim ng panggigipit.

"Ang kasalukuyang kalagayan ang sinisikap naming ipagtanggol; walang tinatawag na isyu ng 'kasarinlan ng Taiwan,'" ani Lai, na itinuturing nang independiyente ang isla, kaya hindi na kailangan ang isang pormal na deklarasyon.

Binuksan ni Xi ang summit sa Beijing nang may babala hinggil sa Taiwan. Ang maling paghawak sa isyu ay maaaring humantong sa "sigalot," aniya.