Ayon kay Wu Qiaoxi | 2026-05-22

Muling nagbabala si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na maaaring madamay ang Pilipinas sa sigalot kaugnay ng Taiwan, habang pinalalakas ng Maynila ang ugnayang panseguridad nito sa Estados Unidos at Japan sa gitna ng tumitinding tensyon sa Taiwan Strait.

Sa panayam sa Japanese media sa Malacañang noong Mayo 18 bago ang isang state visit sa Japan mula Mayo 26 hanggang 29, sinabi ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na -- hindi tulad ng Japan -- halos walang magagawa ang Pilipinas kundi ang madamay sa posibleng krisis sa Taiwan dahil sa lapit nito sa Taiwan at sa malaking bilang ng mga Pilipinong naninirahan doon.

Panganib sa lokasyon

"Sa Pilipinas, wala kaming mapagpipilian dahil napakalapit ng Taiwan sa Pilipinas, at mayroon kaming halos 200,000 Pilipinong naninirahan at nagtatrabaho sa Taiwan," ani Pangulong Marcos.

"Kung titingnan ang mapa, makikita mo na ang hilagang bahagi ng Pilipinas ay tiyak na madadamay o makakaramdam ng epekto," dagdag niya.

Nasa humigit-kumulang 160 kilometro lamang mula sa Taiwan ang Isla ng Itbayat na pinakahilagang bahagi ng Pilipinas.

Gayunpaman, muling pinagtibay ni Marcos ang paninindigan ng Pilipinas sa "One China" policy, at sinasabing hindi naghahangad ng sigalot ang Maynila at patuloy na manghihikayat sa lahat ng panig na magpatuloy sa isang mapayapang resolusyon.

Hindi ito ang unang pagkakataong ipinahayag ni Marcos ang ideyang ito.

"Sa praktikal na pananaw, kung magkakaroon ng komprontasyon kaugnay ng Taiwan sa pagitan ng Tsina at Estados Unidos, hindi maiiwasang madamay ang Pilipinas, dahil sa aming pisikal na lokasyon," sinabi niya sa Indian outlet Firstpost sa isang pagbisita sa India noong nakaraang Agosto.

Binigyang-diin ng mga pahayag ang lalong nagiging mabigat na hamon sa Maynila sa pagbabalanse ng pressure mula sa Tsina, mga panganib sa seguridad sa Taiwan Strait, at mga alyansa nito sa Washington at Tokyo.

Lumalawak na kooperasyon

Pinalakas ng Maynila ang kooperasyon sa depensa nitong mga nakaraang buwan. Ang pagsasanay ng U.S. at Pilipinas na Exercise Balikatan 2026 noong Abril at Mayo ang naging pinakamalaki sa kasaysayan ng Balikatan, kung saan humigit-kumulang 17,000 sundalo ang nakilahok. Pormal na nagpadala ang Japan ng mga tauhan ng Self-Defense Forces sa unang pagkakataon. Kasama sa Balikatan 2026 ang mga pagsasanay sa air defense at live-fire counter-landing, gayundin ang mga maritime strike exercise sa katubigan sa hilagang bahagi ng bansa malapit sa Taiwan.

Iniulat ng The Washington Post noong nakaraang taon na tahimik na pinalawak ng Pilipinas at Taiwan ang kanilang kooperasyon sa seguridad bilang tugon sa lumalalang tensyon sa rehiyon. Nagsagawa ng magkasamang pagpapatrol sa Bashi Channel ang mga barko ng coast guard ng Pilipinas at Taiwan, habang dumalo ang mga tagamasid mula sa hukbong-dagat at marines ng Taiwan sa isang magkasanib na pagsasanay ng U.S. at Pilipinas at nakilahok sa mga war-gaming session.

Estratehikong pagkakalantad

Sa ilalim ng administrasyon ni Marcos, pinahintulutan ng Pilipinas ang paglalagay ng mga missile ng U.S. sa teritoryo nito at binigyan ang mga puwersang Amerikano ng access sa karagdagang mga base militar, kabilang ang ilan na malapit sa Taiwan, kaya’t naging isa ang Pilipinas sa mga bansang nasa front-line ng mga pagsisikap na pinangungunahan ng U.S. upang kontrahin ang lumalawak na impluwensya ng Tsina sa rehiyon.

Binatikos ng Beijing ang mga pahayag ni Marcos. Sinabi ng tagapagsalita ng Chinese Foreign Ministry na si Guo Jiakun noong Mayo 19, na ang presensya ng mga Pilipino sa Taiwan at ang malapit na distansya nito sa Taiwan ay hindi sapat na dahilan para makialam sa mga panloob na usapin ng ibang bansa.

"Umaasa kami na ... susunod ang Pilipinas sa 'One China' principle sa pamamagitan ng mga kongkretong pagkilos," ani Guo.

Patuloy ding lumalakas ang ugnayang pangdepensa ng Pilipinas sa Japan. Ang maagang paglilipat ng mga retiradong barko ng Japan Maritime Self-Defense Force patungo sa Maynila, ay inaasahang magiging paksa ng talakayan nina Marcos at Japanese Prime Minister Sanae Takaichi sa kanilang nalalapit na pag-uusap sa Tokyo.

Sinabi ni Marcos na nais niyang mas malinaw na maunawaan ang nagbabagong direksyon ng seguridad ng Japan matapos nitong luwagan ang mga restriksyon sa defense export at magpadala ng mga sundalong may kakayahang makipaglaban sa Pilipinas para sa mga magkasanib na pagsasanay sa unang pagkakataon sa loob ng ilang dekada.

"Gusto naming makarinig ng higit pa tungkol sa … kung ano talaga ang plano ng Japan at kung ano ang handa nilang gawin," aniya.