Ulat ni Joyce Huang | 2026-07-01

Umani ng pagkabahala ang bagong batas ng Tsina ukol sa pagkakaisang etniko mula sa mga pamahalaan, mga organisasyon ng karapatang pantao, at mga iskolar ng batas, na nagsasabing maaari nitong palakasin ang kontrol ng estado sa wika, relihiyon, at kultura habang pinalalawak ang legal na saklaw ng Beijing lampas sa mga hangganan nito.

Nagkabisa noong Hulyo 1 ang 65-artikulong Batas sa Pagsusulong ng Pagkakaisa at Etnikong Pag-unlad, matapos itong pagtibayin ng pinakamataas na lehislatura ng Tsina noong Marso. Sinasabi ng Beijing na layunin ng batas ang itaguyod ang magkakatulad na pambansang pagkakakilanlan sa 56 na opisyal na kinikilalang grupong etniko ng Tsina.

Gayunpaman, sinasabi ng mga kritiko na nagbibigay-daan ang batas sa mas mahigpit na mga patakaran sa asimilasyon at mas malawak na pagpapatupad sa labas ng teritoryo.

Ang pinakakontrobersyal na probisyon ng batas, ang Artikulo 63, ay nagsasaad na maaaring managot sa batas ang mga indibidwal o organisasyon sa labas ng Tsina para sa mga gawaing itinuturing na sumisira sa etnikong pagkakaisa o nag-uudyok ng separatismong etniko.

Dalawa pang probisyon ang lalong nagdulot ng mga alalahanin hinggil sa transnasyonal na panunupil ng batas. Nananawagan ang Artikulo 21 ng higit pang integrasyon sa magkabilang panig ng Taiwan Strait at pagtataguyod ng pambansang pagkakakilanlang maka-Tsino mula sa mga residente ng Taiwan at Hong Kong.

Samantala, inaatasan ng Artikulo 44 ang mga samahang Tsino sa ibayong dagat na isulong ang iisang pagkakakilanlang Tsino sa buong mundo, na siyang nagpapatibay sa pangambang itinutulak ang impluwensya ng estado lampas sa mga hangganan ng Tsina.

Taiwan, pinupuntirya

Ang Taiwan ay lumitaw bilang isa sa mga pangunahing alalahanin dahil higit na umaasa ang Beijing sa lokal na batas upang bigyang-katwiran ang aksyon laban sa tinatawag nitong mga aktibidad na separatista sa labas ng mga hangganan nito.

"Isa ito sa maraming [legal] na paraan na ginagamit ng CCP [Chinese Communist Party] para pilitin kang sumuko sa [pamamahala nito]," sinabi ni Chilly Chen, tagapangulo ng Taiwan Republic, isang grupong tagapagtaguyod ng kasarinlan ng Taiwan na nakabase sa Taipei, sa Focus.

Sinabi ni Chen na ang batas sa etnikong pagkakaisa, kasama ang 2005 Anti-Secession Law ng Beijing at 2015 National Security Law, ay pawang naglalayong panagutin sa batas ang mga dayuhang kritiko ng Beijing na tulad niya.

Sinabi ni Chen na siya at ang karamihan sa mga miyembro ng kanyang grupo ay nananatiling hindi natinag sa tumitinding pampulitikang pananakot ng Beijing, bagama't tumigil na siya sa paglalakbay simula noong 2019 patungong mainland China at mga teritoryo nito, kabilang ang Hong Kong, Macau, Vietnam at Cambodia, kung saan aniya maaaring gamitin ng Tsina ang "long-arm jurisdiction" upang mapadali ang kanyang pag-aresto.

Ayon sa Reuters, sinasabi ng Beijing na kinakailangan ang probisyong sumasaklaw sa mga nasa ibang bansa upang mapangalagaan ang "soberanya, seguridad, at mga interes sa pag-unlad."

Nagpahayag ng mga alalahanin ang gobyerno ng Australia, na sinasabing nakipag-usap ito "nang direkta sa Beijing at sa UN [United Nations] Human Rights Council" tungkol sa potensyal ng batas na bawasan ang mga karapatan at kalayaan ng mga tao sa labas ng Tsina, ayon sa ulat ng ABC News Australia noong Hunyo 26.

"Lahat ng tao sa Australia, anuman ang kanilang pagkamamamayan, ay protektado ng batas ng Australia at nagtatamasa ng mga kalayaang pampulitika ng Australia," ayon sa ulat na sumipi sa isang tagapagsalita para sa Department of Foreign Affairs and Trade ng Australia.

Nagpahayag ng pagkabahala ang Alemanya, ang Parlamento ng Europa, at mga mambabatas ng Estados Unidos na maaaring pahinain ng batas ang mga proteksyon para sa mga wika, relihiyon, at kultura ng mga minorya habang inaangat ang panganib ng transnasyonal na panunupil.

Sinusupil ang mga karapatan ng minorya

Higit pa sa mga probisyon nito sa labas ng teritoryo, maaaring lalo pang pahinain ng batas ang mga proteksyon para sa mga etnikong minorya sa loob ng Tsina, ayon sa mga grupong pangkarapatang pantao.

Sa isang pahayag noong Hunyo 25, sinabi ng Chinese Human Rights Defenders na “ginawang legal ng batas ang diskriminasyon at nagpapahintulot sa mga paglabag sa karapatang pantao, partikular sa mga karapatan ng mga etnikong minorya sa kultura at paraan ng pamumuhay" sa Tibet, Xinjiang at Inner Mongolia.

Tila binibigyang-diin ng batas ang "pagkakaisa ng lipunan" ngunit sa halip ay maaaring bawasan ang "kalayaan sa wika, edukasyon, pagsasagawa ng relihiyon, kultura, pagpapahayag at pagtitipon" at parusahan ang "mapayapang paggamit ng mga karapatan ng minorya," ayon sa pahayag, na sinipi ang UN High Commissioner for Human Rights na si Volker Türk, na nanawagan noong Hunyo 15 para sa pagpapawalang-bisa ng batas.

Dagdag pa rito, walong eksperto ng UN sa karapatang pantao ang nagsabi noong Abril na ilang probisyon "ay hindi malinaw, bukas sa malawak na interpretasyon at madaling magamit nang mali," sabi ng grupo.

Sinabi ng mga eksperto na maaaring ilagay sa panganib ng batas ang mga karapatang protektado sa buong mundo, kabilang ang kalayaan sa pagpapahayag, edukasyon, relihiyon, pabahay, at pag-unlad, ayon sa grupong pangkarapatang pantao.

"Kung seryoso ang gobyerno sa etnikong pagkakaisa, dapat nitong bitiwan ang batas na ito at pahintulutan ang pananagutan para sa malawakang paglabag," sabi ng mananaliksik ng Chinese Human Rights Defenders na si Shane Yi sa naturang pahayag.

Patakaran sa asimilasyon

Sa isang pagsusuring inilathala noong Mayo 11, inilarawan ng Australyanong historyador na si Brian Spivey ang batas bilang mekanismo upang ipasakop ang 56 na opisyal na kinikilalang grupong etniko ng Tsina sa iisang pangkalahatang zhonghua minzu, o "bansang Tsino," ayon sa kahulugan ng CCP.

Isinusulong ng batas ang pangkalahatang paggamit ng Mandarin habang pinapaliit ang espasyo para sa mga wika at kultura ng mga minorya, aniya. Walang batang nasa Tsina ang kailangang matuto ng Tibetan o Uyghur bilang obligadong wika sa paaralan o sa pampublikong buhay.

Pinagtitibay ng batas ang pagbabago ng Tsina sa ilalim ni Pangulong Xi Jinping tungo sa "agresibong asimilasyon," sabi ni Spivey.

[Bahagi I ng II: Batas sa Etnikong Pagkakaisang ng Tsina]