Ayon sa AFP at kay Li Hsien-chi | 2026-01-09

HONG KONG -- Pagkatapos ng apat na buwang puno ng kaba sa paghihintay, nakatanggap ang filmmaker na si Kiwi Chow ng masamang balita noong Disyembre, bagaman hindi niya ito lubos na ikinagulat. Ipinagbawal ng mga awtoridad sa Hong Kong ang pagpapalabas sa mga sinehan ng kanyang bagong pelikula, na ayon sa kanila ay maaaring "makasama sa pambansang seguridad."

Ang 46 taong gulang na direktor, na sumikat noong 2015 dahil sa award-winning na dystopian na pelikulang 'Ten Years,' ay nagpapakita kung paano ang industriya ng pelikula, na dati'y kilala sa tapang at mapanuyang pagpapatawa, ay lalong hinigpitan, kaya’t nararamdaman ng mga artista na sila’y napipigilan at nasasakal sa kanilang pagkamalikhain.

Ang pinakabago niyang thriller na 'Deadline' ay tungkol sa isang elite na paaralan na nagulantang dahil sa mga babala ng nalalapit na pagpapakamatay, sabi ni Chow sa AFP, at inilarawan niya ang pelikula bilang simbolo ng sobrang kompetisyon sa sistemang kapitalista. Inanunsyo ng Hong Kong ang pagbabawal nito noong Disyembre, ayon sa kanya.

Kinunan ang pelikula sa Taiwan, ngunit ayon kay Chow, ang setting nito ay sa isang "hindi totoong mundo."

"Ayon sa mga (censor), ito ay 'salungat sa interes ng pambansang seguridad'... Ngunit paano? Walang nagbigay ng paliwanag," sabi ng direktor.

Sinabi ni Chow sa Facebook na ang desisyon, batay sa National Security Law na ipinasa noong 2020, ay "walang saysay, labis, walang respeto at hindi makatarungan."

Sitwasyon sa censorship

Ipinatupad ng Beijing ang mahigpit na National Security Law sa Hong Kong noong 2020 kasunod ng malalaking protesta para sa demokrasya, na kung minsan ay nauuwi sa karahasan sa sentro ng pananalapi. Isang taon lamang pagkatapos noon, pinahigpit ang mga patakaran sa censorship ng pelikula.

Pagkatapos noon, sabi ni Chow, mas naging mahigpit ang self-censorship sa industriya ng pelikula.

"Kung tungkol sa tunay na sitwasyon ng pulitika sa Hong Kong, walang gagawa ng pelikula tungkol dito," dagdag niya.

Nang tanungin tungkol sa 'Deadline,' sinabi ng Hong Kong Office for Film, Newspaper and Article Administration na hindi sila nagbibigay ng komento sa mga indibidwal na aplikasyon.

Ipinagbawal ng mga censor ang 13 pelikula mula 2021 hanggang Hulyo ngayong taon dahil sa pambansang seguridad, at 50 pelikula naman ang "kinailangang baguhin," sabi ng opisina sa AFP.

Walang pelikula ang ipinagbawal sa pagitan ng 2016 at 2020 sa Hong Kong, ngunit umakyat ang bilang sa 10 noong 2023.

Ayon kay Chow, hindi tinanggihan ang kanyang pelikula dahil sa nilalaman nito, kundi dahil sa kanyang mga taon ng pagsuway sa mga ipinagbabawal ng Beijing, kaya't inilagay siya sa isang di-opisyal na listahan ng blacklisted.

"Gusto kong makatrabaho ang mga aktor, humanap ng lugar at mga mamumuhunan, pero napakahirap," sabi niya.

"Sobra akong nalulungkot," dagdag niya tungkol sa paggawa ng 'Deadline.'

Dekada sa pagbabalik-tanaw

Nakilala si Chow isang dekada na ang nakalipas sa pelikulang "Ten Years," na nagpapakita ng dystopian na Hong Kong sa noo’y malayong 2025.

Noong Disyembre 17, 2015, ipinalabas ang pelikula sa Hong Kong at ipinakita ang limang malulungkot na kuwento -- isa rito ang idinirek ni Chow -- sa panahong marami ang natatakot sa lumalakas na impluwensya ng Beijing sa semi-autonomous na lungsod.

Sa pakikipag-usap sa AFP eksaktong sampung taon pagkatapos nito, inalala ni Chow kung paano dumagsa ang mga tao sa community screenings matapos tumanggi ang ilang mainstream cinemas na ipalabas ang pelikula.

"Maraming tao ang nakaramdam na ipinakita ng 'Ten Years' ang kalagayan ng Hong Kong ... at kung paano maaaring mawala ang kalayaan. (Pakiramdam nila) hinulaan ng pelikula ang mangyayari at nagkatotoo ito," sabi ni Chow.

Ang isang segment sa pelikula ni Chow, na may pamagat na "Self-immolator," ay nagtatapos sa isang kathang-isip na matandang babae na binubuhusan ng gasolina ang sarili at sinisindihan ang lighter.

"Ang self-immolator ay simbolo ng pagsasakripisyo. Gusto kong tanungin ang mga taga-Hong Kong: 'Gaano kayo kahandang magsakripisyo para sa mga bagay tulad ng kalayaan at katarungan?'" sabi niya, at idinagdag pa na ang kanyang ideya tungkol sa sakripisyo ay hinubog ng kanyang pananampalatayang Kristiyano.

Sinabi niya na nakuha niya ang sagot noong mga protesta para sa demokrasya noong 2019, na hindi pa nangyari kailanman sa ganoong laki at tindi, at nagdulot ng mahigit 10,200 na pag-aresto at higit sa 2,000 katao na pinatawan ng mga sanction ayon sa batas.

Noong 2019, malapit nang matapos ni Chow ang produksyon ng isang romantic drama na pelikula, ngunit kinunan din niya ang maraming footage ng mga protesta na magiging dokumentaryo na "Revolution of Our Times."

Ipinalabas ang dokumentaryo sa Cannes Film Festival noong Hulyo 2021, ngunit hindi sinubukan ni Chow na ipalabas ito sa Hong Kong at pinanatiling anonymous ang buong production team.

"Pagkatapos gawin ang 'Revolution of Our Times,' alam kong hindi ako makagagawa ng pelikula sa loob ng mahabang panahon, at handa na rin ako sa posibilidad na makulong," sabi niya.

'Panganib'

Bagaman hindi nakulong si Chow dahil sa dokumentaryo, sinabi ng filmmaker na nagdusa siya nang malaki dahil iniwan siya ng mga mamumuhunan at katuwang sa paggawa, at muntik nang hindi maipalabas ang "Deadline."

Sabi ni Chow, hindi siya makahanap ng kahit isang paaralan sa Hong Kong para sa shooting, kaya kinailangang ilipat ang paggawa ng pelikula sa Taiwan, kung saan ito ipinalabas noong Nobyembre.

Ang matagal nang hinihintay na desisyon tungkol sa censorship sa Hong Kong ay isang malaking dagok, lalo na sa kikitain sana ng pelikula.

Pagkatapos ipagbawal sa Hong Kong, sinabi ni Chow na napili ang pelikula para sa 55th International Film Festival Rotterdam sa Netherlands.

Ang ilang tagasuporta niya sa Hong Kong ay pumunta sa Taiwan para sa espesyal na pagpapalabas ng "Deadline," ngunit ayon sa isang organizer, siniyasat siya ng customs pagbalik niya.

Tumanggi ang Hong Kong customs na magbigay ng komento sa mga indibidwal na kaso.

"Hindi gustong iwan" ni Chow ang kanyang lungsod kahit nararamdaman niyang nahihirapan siyang magtrabaho dahil sa pampulitikang censorship.

"Opisyal na nanindigan ang gobyerno na ang pelikulang ito ay salungat sa interes ng pambansang seguridad, na unang nangyari (sa akin), at nagdulot ito ng panganib at pagkabalisa," sabi ni Chow.

"Nawa’y magkaroon ng katarungan sa Hong Kong. Naniniwala ako na hindi iiwan ng Diyos ang lungsod, at gayundin ako," dagdag niya.