Ayon kay Liz Lagniton | 2026-02-20

Pormal nang ipinagkaloob ng Japan ang limang coastal surveillance radar system sa Pilipinas sa ilalim ng Official Security Assistance (OSA) program nito, na nagdaragdag ng mga bagong ground-based sensor habang nakikipagtulungan ang Manila sa mga kaalyado upang palakasin ang kamalayang pandagat ng bansa.

Naganap ang pag-abot sa Camp Aguinaldo sa Quezon City noong Pebrero 11. Napagkasunduan ng dalawang panig ang paghahatid ng mga radar, na nagkakahalaga ng 600 million JPY (humigit-kumulang $3.86 million), sa pagbisita noon ni Japanese Prime Minister Fumio Kishida sa Manila noong Nobyembre 2023, ayon sa ulat ng Philippine media.

Kabilang sa ibinigay ang "mga radar unit, kagamitang pangmamatyag at pagsubaybay, mga sistema ng komunikasyon, at iba pang bahaging pansuporta na idinisenyo upang palakasin ang pagmamatyag sa baybayin at mga operasyong panseguridad sa karagatan," ayon sa ulat ng Philippine News Agency.

Sa seremonya, inilarawan ni Philippine Defense Secretary Gilberto Teodoro Jr. ang suporta ng Japan bilang patunay ng "pagtitiwala at katapatan sa isa’t isa" at sinabing nakatutulong ito sa isang "malaya at bukas na Indo-Pacific," ayon sa Philippine News Agency.

Sa kabilang banda, kinondena ni Teodoro ang "modelong nakabatay sa kapalit na interes" na ginagamit ng mga hindi pinangalanang bansa, ayon sa Naval News. Isa siyang hayagang kritiko ng Tsina.

Tinawag ni Japanese Ambassador to Manila Endo Kazuya ang pag-abot ng radar bilang isang "makabuluhang yugto" sa ugnayan ng Pilipinas at ng Japan.

"Kaligtasan, pagiging bukás, at katatagan" sa South China Sea ay mahalaga para sa daloy ng kalakalan at enerhiya, aniya sa seremonya. "Ang pagpapalakas ng kakayahan ng Pilipinas sa maritime domain ay hindi lamang pamumuhunan sa seguridad ng Pilipinas, kundi isang makabuluhang ambag din sa katatagan ng rehiyon at ng mundo."

Inaasahan ng Manila na ang mga radar ay "magpapalawak ng saklaw ng pagmamatyag, magpapabuti ng maagang pagtukoy at pagtunton sa mga bagay sa ibabaw ng dagat, at magpapahusay ng koordinasyon sa mga operasyong pandagat," ayon sa ulat ng Philippine News Agency noong nakaraang linggo.

"Ang pagsasama ng mga makabagong radar system na ito ay magpapalakas sa kakayahan ng Philippine Navy para sa maagang pagtukoy, pagkilala, at pagtunton ng mga aktibidad sa karagatan," ayon sa pahayag ng navy na sinipi ng Philippine Daily Inquirer.

Maaaring mas mainam ang mga satellite

Gayunpaman, may mga pangamba ang isang dalubhasang tagamasid tungkol sa halaga at bisa ng mga radar.

Dahil ang mga radar sa lupa ay "nalilimitahan ng kurbada ng daigdig at ng taas ng radar," dapat punan ng Manila ang kakulangan sa saklaw gamit ang mga microsatellite na nakabase sa kalawakan, ayon kay Rear Adm. (ret.) Rommel Ong, dating opisyal ng Philippine Navy at ngayon ay propesor sa Ateneo School of Government sa Quezon City, sa panayam sa Philippine Daily Inquirer.

Mayroon nang isang gumaganang sibilyang microsatellite ang Manila ngunit nabigong makabuo ng pangmilitar na microsatellite bago magretiro si Ong noong 2019, aniya.

Iminungkahi ni Ong ang ilang posibleng lokasyon para sa mga bagong radar sa lalawigan ng Palawan at sa mga isla sa West Philippine Sea, ngunit binanggit na, "ito ay haka-haka ko lamang."

Hindi ibinunyag ng navy ang eksaktong mga lokasyon ng paglalagay para sa seguridad sa operasyon, ngunit sinabi ng tagapagsalita ng serbisyo na ikakabit ang sistema sa iba’t ibang mga istasyon ng pagmamatyag ng navy sa ikalawa o ikatlong linggo ng Pebrero.

Umiigting ang tensyon sa pagitan ng Tsina at Pilipinas

Naganap ang pag-abot habang nananatili ang tensyon sa West Philippine Sea, kung saan inaangkin ng Tsina ang malalawak na bahagi ng teritoryong pandagat bilang pag-aari nito, kabilang ang mga lugar sa loob ng Exclusive Economic Zone ng Pilipinas. Tinanggihan ng arbitral ruling noong 2016 ang malawak na pag-angkin ng Beijing, ngunit nagpapatuloy ang presensya ng puwersang pandagat ng Tsina sa paligid ng mga pinagtatalunang bahura at pulo.

Pinalawak ng Japan at Pilipinas ang kooperasyong pandepensa higit pa sa paglilipat ng kagamitan, kabilang ang Reciprocal Access Agreement na nilagdaan noong 2024 at isang bagong Acquisition and Cross-Servicing Agreement na nagpapahintulot sa walang buwis na pagbibigay ng supply at serbisyo sa panahon ng magkasanib na pagsasanay.

Layunin ng OSA program ng Japan na suportahan ang mga katuwang na may kaparehong pananaw habang tumitindi ang mga hamon sa seguridad, ayon kay Ambassador Endo sa seremonya ng pormal na pag-abot. Binigyang-diin niya ang tiwala ng Japan sa Pilipinas mula nang ilunsad ang OSA noong 2023.

Ang Pilipinas ang tanging bansa na nakatanggap ng suporta ng OSA mula sa Japan sa loob ng tatlong magkakasunod na taon, aniya.