Ayon kay Jia Feimao | 2026-06-11

Isang unmanned surface vessel ng U.S. ang nakakumpleto sa unang autonomous na paglalayag sa Taiwan Strait, na naglayag nang mahigit 1,000 nautical miles sa loob ng limang araw habang minamanmanan ang mga barkong pandigma ng Tsina at kinukuhanan ng litrato ang kanilang mga aktibidad sa loob ng Exclusive Economic Zone ng Taiwan.

Inanunsyo ng U.S. marine technology company na Seasats ang misyon noong Mayo 27, na nagsasabing ipinadala at sinubaybayan ang sasakyang-dagat mula sa daan-daang milya ang layo. Ayon sa kumpanya, ipinakita ng paglalayag ang kakayahan ng mga low-cost at long-endurance na autonomous platform na magsagawa ng tuloy-tuloy na surveillance sa mga pinagtatalunang katubigan nang hindi inilalagay sa panganib ang mga tripulante.

Isinagawa ang paglalayag ng Lightfish, isang unmanned surface vessel na binuo ng Seasats. Ang 12-foot na sasakyang-dagat ay gumagamit ng fiberglass hull at solar-hybrid propulsion system na nagpapahintulot dito na manatili sa dagat nang hanggang anim na buwan, na sumusuporta sa mga misyon mula sa pananaliksik sa karagatan hanggang pagpapatrolya para sa seguridad pandagat, ayon sa kumpanya.

Sa panahon ng pagtawid, natukoy ng Lightfish ang ilang barko ng hukbong-dagat ng Tsina na hindi nagpapadala ng mga signal ng Automatic Identification System (AIS). Tinukoy ng mga litratong nakuha ng sasakyang-dagat ang isang barko bilang Type 056 corvette na pinapatakbo ng hukbong-dagat ng Tsina, ayon sa Seasats.

Ang pagtawid ay naganap habang patuloy na iginigiit ng Beijing ang soberanya nito sa Taiwan at isinusulong ang mga pag-aangkin na ang Taiwan Strait ay nasa ilalim ng hurisdiksyon nito, isang posisyong tinututulan ng maraming pamahalaan na itinuturing ang naturang daanang-tubig bilang internasyonal. Hindi pa rin isinasantabi ng Tsina ang paggamit ng puwersa upang sakupin ang Taiwan.

Sinabi ni Seasats Chief Executive Officer Mike Flanigan na hindi ito ang unang beses na nakasalubong ng sasakyang-dagat ang isang barkong pandigma ng Tsina, ngunit naging kapansin-pansin ang insidente dahil sa lokasyon at timing nito.

"Sa pangkalahatan, nauunawaan na agresibong ipinapadala ng PLAN [People’s Liberation Army Navy] ang mga barko nito sa mga soberanong katubigan ng mas maliliit na karatig-bansa, ngunit natatangi ang pagkakataong makakuha at makapagbahagi ng geolocated photographic evidence nito," aniya.

Pagpapagaan ng pasanin sa pagmamanman

Hindi ito ang unang malapit na engkuwentro ng kumpanya sa hukbong-dagat ng Tsina. Noong Hunyo 2025, ang isa pang Lightfish na kumikilos nang mga 330 milya hilagang-kanluran ng Guam ay sinundan ng Chinese destroyer na Nanchang, na sa isang pagkakataon ay lumapit lamang ng ilang metro.

Ang mga barkong pandagat at coast guard ng Tsina ay mas madalas na namamataan sa paligid ng Taiwan. Pinipilit ng mga ito ang navy at coast guard ng isla na maglaan ng malaking bilang ng tauhan para sa mga operasyon ng pagsubaybay, minsan sa batayang one-to-one o kahit two-to-one. Ayon sa mga defense analyst, ang mga unmanned vessel ay nag-aalok ng mas murang paraan upang mapanatili ang tuloy-tuloy na maritime awareness sa mahabang panahon.

Ayon kay Su Tzu-yun, direktor ng Division of Defense Strategy and Resources sa Institute for National Defense and Security Research ng Taiwan, maaaring makatulong ang mga long-endurance na unmanned surface vessel upang mabawasan ang presyon sa mga puwersa sa frontline ng Taiwan habang pinalalawak ng Tsina ang mga "gray zone" operation nito.

Ang "gray zone" ay tumutukoy sa mga operasyong hindi gumagamit ng karahasan ngunit unti-unting nagpapahina sa seguridad ng kalaban.

"Ang domestic industry ng Taiwan ay nakapagtatag na ng isang mature na production chain para sa mga unmanned vessel. Ang kasalukuyang kakulangan nito ay satellite communication capability, na nagbubukas ng oportunidad para sa pakikipagtulungan sa mga kumpanya sa U.S. upang palakasin ang aspetong ito," sinabi ni Su sa Focus.

Higit pa sa mga maritime drone

Pinapalawak din ng Taiwan ang pagpapaunlad ng mga unmanned system sa lupa. Noong unang bahagi ng Hunyo, inilunsad ng National Chung-Shan Institute of Science and Technology ang tatlong unmanned ground vehicle, na karaniwang kilala bilang "mga robot dog." Nakabatay ang mga ito sa mga plataporma na isinusuplay ng Ghost Robotics, isang pangunahing U.S. military supplier ng mga four-legged robot, at inangkop para sa reconnaissance, surveillance, at mga target identification mission, ayon sa ulat ng Reuters.

Maaaring ipadala ang mga sasakyang ito sa mga offshore islands upang mabawasan ang mga pangangailangan sa sundalo habang pinapahusay ang tuloy-tuloy na pagmamanman. Natukoy ng militar ang isang pangangailangan para sa mga sistemang ito kahit hindi pa ito naglalabas ng pormal na procurement order, ayon kay Jen Kuo-kuang, deputy director ng missile and rocket system research division ng institute.

"Sa katunayan, naniniwala ang mga marine na may kagyat na pangangailangan sa mga dalampasigan at baybayin, kabilang na para sa coast guard sa Nansha at Dongsha para sa mga patrol at inspeksyon," aniya, na tumutukoy sa Spratly at Pratas islands sa South China Sea.

Ayon kay Su, malaki pa ang puwang ng Taiwan na palawakin ang paggamit ng mga unmanned ground system. Dahil sa estratehiyang militar ng isla na nakatuon sa depensa at paborableng heograpiya nito, aniya, ang epektibong pagpapadala ng mga naturang platform ay maaaring makabawas sa pagkalantad ng mga tauhan sa mga panganib sa labanan habang pinapalakas ang mga operasyong pandepensa.