Nguồn: AFP và Focus | 2026-06-01

SINGAPORE -- Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết Washington đang tìm kiếm một “thế cân bằng ổn định” với Trung Quốc ở châu Á, và cảnh báo về sự mở rộng quân sự của Bắc Kinh nhưng nhấn mạnh rằng Mỹ không mong muốn “đối đầu không cần thiết”.

Phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore giữa các nhà lãnh đạo quốc phòng trong khu vực hôm 30/5, ông Hegseth đã trình bày cách tiếp cận của Mỹ tập trung vào răn đe, xây dựng liên minh và điều ông gọi là “cán cân quyền lực thuận lợi nhưng bền vững”.

“Khi nhìn vào khu vực ngày nay, chúng ta có lý do chính đáng để lo ngại trước quá trình tăng cường quân sự mang tính lịch sử của Trung Quốc và sự mở rộng các hoạt động quân sự của họ trong cũng như bên ngoài khu vực”, ông Hegseth nói.

Hội nghị diễn ra từ ngày 29 đến 31/5.

Cân bằng giữa răn đe và ổn định

Ông nói Washington không tìm kiếm sự “đối đầu không cần thiết” mà “một thế cân bằng thực sự ổn định (ở châu Á), có lợi cho người Mỹ cũng như các đồng minh của chúng tôi”.

Theo ông Hegseth, điều đó có nghĩa là “một cán cân quyền lực thuận lợi nhưng bền vững, trong đó không quốc gia nào, bao gồm Trung Quốc, có thể áp đặt quyền bá chủ của mình và khiến an ninh hoặc sự thịnh vượng của đất nước chúng tôi cũng như các đồng minh bị đặt vào tình thế bấp bênh”.

Ông Hegseth nói, việc ngăn chặn sự thống trị của Trung Quốc vẫn là trọng tâm trong chiến lược của Mỹ, và cảnh báo rằng một Thái Bình Dương “bị chi phối bởi bất kỳ thế lực bá quyền nào” sẽ làm suy yếu thế cân bằng khu vực. Ông nói Washington đang “thay đổi cách chơi” và “thời kỳ phẫn nộ mang tính trình diễn đã qua rồi”.

Khác với Bắc Kinh chỉ cử một nhóm chuyên gia quân sự và học giả tham dự thay vì Bộ trưởng Quốc phòng Dong Jun trong năm thứ hai liên tiếp, ông Hegseth đã dẫn đầu một phái đoàn Mỹ đông đảo tham dự sự kiện, nơi tạo điều kiện cho cả các cuộc tranh luận công khai lẫn ngoại giao kín.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc cho biết Mỹ tìm kiếm sự tương tác với Bắc Kinh trên cơ sở “tôn trọng” và “thiện chí”, và nói thêm: “Tôi mong người đồng cấp của mình có mặt tại hội nghị này, nhưng tôi hy vọng sẽ có những cơ hội khác để chúng tôi gặp gỡ”.

Thiếu tướng Meng Xiangqing, trưởng đoàn đại biểu Trung Quốc, cho biết sau bài diễn văn rằng “quan hệ Mỹ - Trung ổn định không chỉ có lợi cho nhân dân hai nước mà còn tốt cho sự ổn định của khu vực và cho hòa bình thế giới”.

Ông Hegseth cho biết lập trường của Washington đối với Đài Loan “không thay đổi”, nhưng “mọi quyết định liên quan đến các thương vụ vũ khí với Đài Loan trong tương lai ... sẽ do” Tổng thống Donald Trump quyết định.

Ông Da Wei, Giám đốc Trung tâm An ninh và Chiến lược Quốc tế thuộc Đại học Thanh Hoa, trả lời AFP rằng bài phát biểu năm nay của ông Hegseth “ôn hòa hơn nhiều”.

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc tiếp tục vắng mặt

Theo các nhà phân tích, việc ông Dong Jun vắng mặt phản ánh sự tự tin của Bắc Kinh với tư cách một cường quốc đã được khẳng định và ít có xu hướng phải công khai giải trình về các động thái quyết đoán của mình trong khu vực.

Ông Hegseth ca ngợi các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia và Philippines vì đã tăng chi tiêu quốc phòng, đồng thời cảnh báo rằng những đồng minh tiếp tục “đi nhờ” các cam kết an ninh của Mỹ sẽ phải đối mặt với sự thay đổi trong cách tiếp cận của Washington. Ông viện dẫn việc Hàn Quốc hướng tới mức chi tiêu quốc phòng bằng 3,5% GDP như một hình mẫu cho các đối tác khác trong khu vực.

“Thời đó qua rồi. Các đồng minh từ chối tăng cường nỗ lực và gánh vác phần của mình trong công cuộc phòng thủ tập thể sẽ phải đối mặt với sự thay đổi rõ ràng trong cách chúng tôi hợp tác”, ông nói.

Những phát biểu của ông Hegseth được đưa ra trong bối cảnh các cuộc hòa đàm giữa Mỹ và Iran vẫn chưa đạt được thỏa thuận.

Thúc đẩy năng lực tác chiến dưới biển của AUKUS

Bên lề đối thoại, ông Hegseth cùng những người đồng cấp Anh và Australia đã công bố một chương trình chung trong khuôn khổ liên minh an ninh AUKUS nhằm phát triển tải trọng nhiệm vụ cho các phương tiện không người lái dưới nước (UUV), với kế hoạch triển khai bắt đầu từ năm 2027.

Ông Hegseth cho biết chương trình sẽ cung cấp “một loạt tải trọng nhiệm vụ UUV đa nhiệm có khả năng thích ứng cao” nhằm hỗ trợ các hoạt động dưới biển và duy trì "lợi thế tập thể của chúng ta trong lĩnh vực hàng hải," theo Reuters.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết các drone này sẽ giúp các đồng minh nhanh chóng có được “các cảm biến và hệ thống vũ khí tối tân”, và nói thêm rằng trong khuôn khổ AUKUS, 3 quốc gia đã “nói quá nhiều mà làm được quá ít” trong một thời gian dài.