Oleh AFP | 2026-02-09

TAIPEI -- Rancangan perbelanjaan pertahanan Presiden Taiwan Lai Ching-te yang bercita-cita tinggi bernilai $40 bilion terperangkap dalam jalan buntu politik apabila penggubal undang-undang pembangkang enggan mempertimbangkan cadangan tersebut tanpa konsesi kerajaan, mencetuskan kritikan di Washington.

Taiwan telah membelanjakan berbilion dolar untuk menaik taraf ketenteraannya dalam dekad lalu tetapi berada di bawah tekanan Amerika Syarikat untuk berbuat lebih bagi melindungi diri daripada ancaman China yang semakin meningkat. China mendakwa pulau itu sebahagian daripada wilayahnya dan tidak menolak kemungkinan menggunakan kekerasan untuk mengambil alihnya.

Lai, yang Parti Progresif Demokratiknya (DPP) kehilangan majoriti parlimen dalam pilihan raya yang membawanya kepada kuasa pada 2024, telah berjanji meningkatkan perbelanjaan pertahanan kepada lebih daripada 3% daripada KDNK tahun ini.

Namun perpecahan yang pahit antara DPP dan parti-parti pembangkang, yang memegang majoriti kerusi di parlimen, telah menyebabkan cadangan kerajaan disekat sebanyak 10 kali sejak awal Disember.

"Kami mesti terus mengukuhkan pertahanan negara," desak Lai pada 5 Februari, mengulangi rayuan kepada pembangkang untuk mengkaji semula belanjawan pertahanan khas kerajaan bernilai $40 bilion dan belanjawan am 2026, yang turut terbengkalai di parlimen.

Diumumkan pada bulan November, rancangan perbelanjaan pertahanan tambahan ini dibuat ketika pulau itu berusaha menghalang kemungkinan pencerobohan China.

Bimbang Terhadap 2027

Lai berkata pihak tentera mahukan tahap kesediaan tempur bersama yang "tinggi" menentang China menjelang 2027 -- yang mana pegawai Amerika Syarikat sebelum ini menyebut sebagai kemungkinan garis masa serangan China ke atas pulau itu.

Dana tersebut akan diagihkan selama lapan tahun dan digunakan untuk membayar senjata baharu dari Amerika Syarikat -- termasuk sebahagian daripada pembelian bernilai $11 bilion yang diumumkan pada bulan Disember -- dan meningkatkan keupayaan Taiwan untuk melancarkan peperangan asimetri.

Taiwan berkata mahu membangunkan apa yang dipanggil "T-Dome" -- sistem pertahanan udara berbilang lapisan -- dan membeli peluru berpandu serangan tepat jarak jauh, sistem anti-dron dan peluru berpandu antibalistik.

Parti pembangkang, Kuomintang (KMT) dan Parti Rakyat Taiwan (TPP), menegaskan mereka menyokong pengukuhan pertahanan Taiwan tetapi mendakwa kecewa dengan kelewatan berterusan penghantaran dari Amerika Syarikat, termasuk 66 buah jet pejuang F-16V.

Mereka menuntut, antara lain, butiran lanjut daripada kerajaan mengenai pembelian yang dirancang dan mahu Lai hadir di parlimen untuk menjawab soalan penggubal undang-undang, yang mana beliau enggan.

"Walaupun belanjawan pertahanan berbilang tahun mungkin menyokong kesinambungan strategik, perkara itu mesti disertakan dengan perancangan terperinci, peruntukan jelas, dan pengawasan berkesan bagi mencegah pembaziran dan ketidakcekapan," kata KMT, yang mengutamakan hubungan lebih erat dengan Beijing.

'Ancaman China yang meningkat'

TPP berjaya mengemukakan untuk semakan versi ringkas rang undang-undang pertahanan pada 30 Januari -- sehari sebelum rehat parlimen selama beberapa minggu bermula -- memperuntukkan $12.6 bilion untuk pembelian ketenteraan.

KMT sedang merangka rancangannya sendiri untuk mengasingkan sehingga $28.4 bilion daripada cadangan kerajaan dan memperuntukkan bahagian tersebut untuk perolehan senjata Amerika Syarikat, kata penggubal undang-undang KMT Huang Jen kepada AFP.

Lai memberi amaran bahawa penyekatan berterusan terhadap rancangan kerajaan dan kelulusan versi TPP akan "menyebabkan kelambatan yang tidak dapat dielakkan dalam peningkatan keupayaan pertahanan dan mungkin mengakibatkan masyarakat antarabangsa salah faham terhadap keazaman Taiwan untuk mempertahankan diri."

China telah meningkatkan tekanan ketenteraan ke atas Taiwan sejak beberapa tahun kebelakangan ini, menggerakkan kapal perang dan jet pejuang di sekitar pulau itu hampir setiap hari, dan melancarkan enam pusingan latihan berskala besar sejak tahun 2022, terkini pada bulan Disember..

Kebuntuan politik ini sudah menimbulkan kekecewaan di Washington, yang telah memberikan sokongan penuh kepada rancangan pertahanan Lai dan melobi parti pembangkang untuk menyokongnya.

"Saya kecewa melihat parti pembangkang Taiwan di parlimen mengurangkan belanjawan pertahanan Presiden Lai secara drastik," tulis Senator Republikan Roger Wicker di X pada 2 Februari.

Tiada kompromi

Beberapa pemerhati bimbang kebuntuan belanjawan ini boleh berterusan selama berbulan-bulan, bahkan berlanjutan melepasi pilihan raya daerah pada November, melainkan KMT mula merasai tekanan domestik.

"Buat masa ini, KMT bebas daripada sebarang tindakan dalam strategi yang telah mereka laksanakan sejak 18 bulan lalu," kata seorang diplomat di Taipei kepada AFP tanpa mahu namanya disiarkan.

Taiwan terkenal dengan politik yang riuh, tetapi pemerhati lama berkata mereka tidak pernah melihatnya sehuru-hara ini.

"William Lai bukan tidak mahu berkompromi; tetapi tiada siapa yang benar-benar mahu berkompromi," kata Lev Nachman, profesor sains politik di Universiti Kebangsaan Taiwan, kepada pemberita, dengan menggunakan nama Inggeris Lai.

Namun Timbalan Menteri Luar Negeri Chen Ming-chi berkata beliau "bersikap optimis secara berhati-hati" bahawa pembangkang akhirnya akan bersetuju.

"Kami berharap dalam sesi (parlimen) baharu akan ada lebih banyak peluang untuk bekerjasama," kata Chen kepada AFP pada 5 Februari.