Ayon kay Wu Qiaoxi | 2026-05-29

Taliwas ang mga kilos ng dalawang bansa sa South China Sea sa sinasabing pagkakaibigan ng Tsina at Vietnam.

Bumisita si Vietnamese President To Lam sa Tsina noong Abril para sa kanyang unang paglalakbay sa ibang bansa mula nang manungkulan. Isang pinagsamang pahayag na inilabas noong pagbisita ang nangako ng mas malalim na komprehensibong estratehikong kooperasyon at muling iginiit ang kahalagahan ng pamamahala sa mga alitan sa karagatan.

Subalit taliwas sa maayos na ugnayan ang patuloy na tunggalian sa South China Sea. Ipinagpapatuloy ng Vietnam ang mabilis na reklamasyon sa Spratly Islands habang mas nakatuon sa pagtatayo ng mga imprastruktura, ayon sa bagong pagsusuri ng isang U.S. think tank.

Ipinakita ng satellite imagery na inilabas noong Mayo na ipinagpatuloy ng Vietnam ang paghuhukay at reklamasyon matapos ang mga pagsukat na isinagawa noong Marso 2025, ayon sa Asia Maritime Transparency Initiative (AMTI), na bahagi ng Center for Strategic and International Studies.

Nakabuo ang Vietnam ng tinatayang 534 acre ng bagong lupa sa nakalipas na taon, na nagdala sa kabuuang lawak ng lugar sa humigit-kumulang 2,771 acre.

Simula noon, naging pinakamalaking himpilan na ng Vietnam sa South China Sea ang Barque Canada Reef.

Pagsulong ng imprastraktura

Nagtatayo rin ang Vietnam ng mga natatanging imprastruktura sa mga mas malalaking himpilan nito. Ipinapakita sa satellite imagery na nagkabit ang Hanoi ng isang Doppler Very High Frequency Omnidirectional Range beacon sa Barque Canada Reef, gamit ang mga kagamitang katulad ng mga navigation system na nakalagay sa mga paliparan ng Tsina sa Spratly Islands.

Makapagbibigay ang sistema ng tumpak na navigation para sa mga sasakyang panghimpapawid sa loob ng radius na humigit-kumulang 100 nautical miles.

Lumawak ang programa sa reklamasyon ng Vietnam sa 21 bahura, shoal, at sandbank na kontrolado nito sa Spratly Islands, ayon sa Chatham House think-tank sa London. Mabilis na nagtatayo ang Vietnam ng mga daungan, airstrip, at iba pang pasilidad militar sa mga lupang ito.

"Napakalaki ng kabuuang programa at ipinapakita nitong gumagastos ng malaking halaga ang Vietnam upang depensahan ang mga posisyon nito sa Spratlys," ani Bill Hayton, isang associate fellow sa Asia-Pacific Program ng Chatham House, noong Marso.

Kasalukuyang nagpapatakbo ang Vietnam ng 15 daungan sa Spratlys, kung saan 11 sa mga ito ay itinayo nito simula noong 2021. May mga bagong pasilidad na itinatayo sa Grierson Reef, Petley Reef, at South Reef.

Pagpapaliit ng agwat

Panandaliang napalapit ang Vietnam sa pagpantay sa bilis ng reklamasyon ng Tsina dahil sa pagpapalawak nito noong unang bahagi ng 2025. Ngunit kinalaunan ay nagsimulang magtrabaho ang Tsina sa Antelope Reef at muling pinalaki ang agwat.

Ayon sa AMTI, ang aktibidad sa Antelope Reef sa Paracels, ang unang makabuluhang reklamasyon ng Tsina mula noong 2017, ay maaaring makabuo ng isang artipisyal na isla na pumapantay o humihigit sa laki ng Mischief Reef. Maaaring maging pinakamalaking estruktura ng Tsina sa South China Sea ang bahura.

Kinondena ng Hanoi ang pagtatayo ng Tsina sa Antelope Reef bilang "ganap na ilegal at walang bisa."

Kasalukuyang nasa humigit-kumulang 5,460 acres ang kabuuang lawak ng artipisyal na lupa ng Tsina sa Spratlys, samantalang tinatayang nasa 6,224 acres ng mga bahura ang sinira nito dahil sa reklamasyon.

Nakapinsala ang sariling paghuhukay at reklamasyon ng Vietnam ng humigit-kumulang 4,120 acres ng mga bahura sa Spratlys, 66% ng kabuuan ng Tsina.

Inaangkin ng Tsina ang soberanya sa malaking bahagi ng South China Sea, isang pag-angkin na pinawalang-bisa ng hatol ng pandaigdigang arbitrasyon noong 2016. Sinabi ng Beijing noong nakaraang taon na tutol ito sa pagtatayo ng Vietnam sa Barque Canada Reef, na itinuturing nitong teritoryo ng Tsina.

Epekto sa hinaharap

Lalong lumilipat ang pokus ng kumpetisyon mula sa reklamasyon ng lupa tungo sa pagtatayo ng imprastruktura, ayon sa AMTI.

"Dahil ganap nang buo ang karamihan sa mga pinalawak na isla ng Hanoi, nagsimula na ang paglipat sa pagtatayo ng imprastruktura," sabi ng grupo.

"Subalit, mararamdaman lamang ang buong epekto ng pagpapalawak ng Hanoi kapag natapos na ang mga pasilidad na ito at nagsimula nang gamitin ang mga ito ng militar at mga tagapagpatupad ng batas ng Vietnam."

Maaaring magdulot ng mas malawak na epekto sa buong rehiyon ang kalakarang ito, ayon sa mga mananaliksik.

"Mistulang nagbukas ito ng pinto sa samu't saring problema na maaaring humantong sa pag-uunahan sa pagtatayo ng mga isla sa buong South China Sea," ani Nitya Labh, isang mananaliksik sa Chatham House.