Ayon sa AFP at Focus | 2025-12-17

TOKYO -- Ang natitirang mga giant panda ng Japan, ang kambal na Lei Lei at Xiao Xiao, ay ibabalik sa Tsina sa Enero, ayon sa mga opisyal, isang hakbang na mag-iiwan sa bansa nang walang panda sa unang pagkakataon sa loob ng halos kalahating siglo.

Nakaiskedyul ang pagbabalik ng kambal mga isang buwan bago matapos ang kanilang loan agreement sa Pebrero, kahit na humiling ang mga opisyal ng Tokyo ng extension. Ang huling araw ng pampublikong pagbisita sa dalawang 4 na taong gulang na kambal ay itinakda sa Enero 25, ayon sa pamahalaang metropolitan ng Tokyo.

Ipinanganak at pinalaki sa Ueno Zoological Gardens sa kabisera ng Japan, ang mga itim-at-puting hayop ay umakit ng maraming bisita mula pa noong sila’y unang ipakita, na nagpapakita ng hindi kumukupas na kasikatan ng mga panda sa Japan. Ang kanilang presensya ay nagpapatuloy sa mahabang tradisyon kung saan ang mga panda ay nagsilbing simbolo ng mabuting ugnayan sa pagitan ng Tsina at Japan.

'Panda bilang kasangkapan sa diplomasya'

Nagpahiram ang Beijing ng mga giant panda sa Japan sa ilalim ng tinatawag na “panda diplomacy” mula pa noong unang bahagi ng 1970s, kasunod ng pagtatatag ng buong ugnayang diplomatiko noong 1972. Ang pagdating ng mga panda kaagad pagkatapos maibalik ang ugnayan ay itinuturing na isang hakbang ng pagkakasundo matapos ang dekada ng alitan sa digmaan.

Sinabi ng pamahalaang metropolitan ng Tokyo na humiling ito sa mga awtoridad ng Tsina na pahabain pa ang pananatili ng kambal at humiling ng bagong pares na maaaring paramihin para sa Ueno Zoo, ngunit wala pa itong natatanggap na pormal na tugon. Iniulat ng Japanese media, kabilang ang Nikkei Asia, na malabong dumating ang mga bagong panda bago umalis sina Lei Lei at Xiao Xiao.

Walang mga panda sa Japan maliban sa Tokyo. Ang mga magulang ng kambal ay ibinalik sa Tsina noong Setyembre 2024, na umakit ng maraming tao sa Ueno Zoo habang libu-libong tagahanga ang nagtipon para sa huling sulyap at kumuha ng litrato ng mga hayop.

Matagal nang kaugnay ang mga panda sa mas malawak na takbo ng ugnayang Sino-Japanese. Ang mga panahon ng maayos na ugnayang diplomatiko ay madalas na kasabay ng pagpapahiram o matagumpay na pagpaparami ng panda, samantalang ang mga pagkaantala, pagbabalik, o kawalang-katiyakan hinggil sa mga hayop ay kadalasang sumasalamin sa tensyon sa politika.

Lumalamig na ugnayan

Lumamig ang relasyon sa pagitan ng dalawang pinakamalalaking ekonomiya sa Asya nitong mga nakaraang buwan dahil sa alitan tungkol sa seguridad sa rehiyon at mga pangkasaysayang isyu. Iniulat ng Japanese media na ikinagalit ng Beijing ang mga pahayag ng matataas na opisyal ng Japan, na itinuturing ang islang may sariling pamahalaan bilang bahagi ng teritoryo nito.

Noong unang bahagi ng Nobyembre, sinabi ni Japanese Prime Minister Sanae Takaichi sa parlamento na ang paggamit ng puwersa ng Tsina sa paligid ng Taiwan ay maaaring ituring na “isang existential threat."

Sinabi ni Minoru Kihara, pangunahing tagapagsalita ng pamahalaan ng Japan, na nakatulong ang mga panda sa ugnayan sa Tsina. “Ang palitan sa pamamagitan ng mga panda ay nakatulong sa pagpapabuti ng damdamin ng mga tao sa Japan at Tsina. Umaasa kami na magpapatuloy ang ganitong palitan,” sabi niya sa isang regular na press briefing.

Dagdag pa niya na "ilang lokal na pamahalaan at mga zoo ang nagpakita ng interes na humiram ng mga panda,” ngunit hindi niya sinabi kung humihiling ang pambansang pamahalaan sa Tsina ng mga bagong hayop.

Matagal nang nakikinabang ang Ueno Zoo sa tinaguriang panda diplomacy, matapos makipagtulungan sa mga pasilidad sa Tsina at US upang matagumpay na makapagparami ng mga giant panda.

Ginagamit ng Tsina ang pagpapahiram ng mga panda bilang isang anyo ng soft power, at ayon sa mga analyst, nakakatulong ang mga hayop na mapabuti ang imahe ng Beijing sa ibang bansa, ngunit limitado ang epekto sa politika.

Lalong lumaganap ang tensyon sa pagitan ng dalawang bansa, na umaabot na sa larangan ng sibilyan at seguridad. Nilimitahan ng Tsina ang turismo papuntang Japan, at ilang cultural exchange ng mga lokal na pamahalaan ang nasuspinde. Lalo pang tumindi ang tensyon ngayong buwan nang magsagawa ang Tsina ng mga pagsasanay militar na may kasamang aircraft carrier malapit sa timog ng Japan, na nag-udyok sa Tokyo na magpa-alerto ng mga fighter jet. Nagprotesta rin ang Japan dahil nakalock ang mga radar ng mga Chinese warplane sa Japanese aircraft, na itinuturing na posibleng paghahanda sa paglunsad ng mga missile.