Tác giả: Li Hsien-chi | 2025-12-31

Giới chức Đài Loan đang thúc giục Hàn Quốc chỉnh sửa cách Đài Loan bị liệt kê trong hệ thống thẻ khai báo nhập cảnh điện tử mới của nước này.

Vấn đề này nổi lên vào đầu tháng 12, khi các du khách Đài Loan cho biết hệ thống khai báo nhập cảnh điện tử của Hàn Quốc liệt kê Đài Loan là “CHINA (TAIWAN)” trong các menu thả xuống cho mục “nơi khởi hành” và “điểm đến tiếp theo”. Hãng Thông tấn Trung ương Đài Loan đưa tin vào đầu tháng 12 rằng Hàn Quốc bắt đầu triển khai hệ thống thẻ khai báo nhập cảnh điện tử từ tháng 2 và dự kiến sẽ thay thế hoàn toàn các mẫu giấy vào cuối năm nay.

Tổng thống William Lai Ching-te (Lại Thanh Đức) hôm 10/12 kêu gọi Hàn Quốc tôn trọng “ý chí của người dân Đài Loan”, đồng thời Bộ Ngoại giao (MOFA) cho biết đang tiến hành một “cuộc rà soát toàn diện” các mối quan hệ song phương và chuẩn bị những biện pháp đối phó có thể áp dụng.

Trung Quốc khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời của mình, mặc dù hòn đảo này đã tự quản kể từ năm 1949.

Tranh cãi này xảy ra trong bối cảnh Seoul tìm cách củng cố quan hệ với Bắc Kinh khi căng thẳng khu vực liên quan đến Đài Loan tiếp tục âm ỉ.

Nghiêng về Bắc Kinh

Bộ Ngoại giao Hàn Quốc hôm 5/12 tái khẳng định lập trường duy trì “hợp tác không chính thức và thực tế” với Đài Loan. Bộ cho biết sẽ xem xét nhiều yếu tố và tiếp tục tham vấn về cách ghi quốc tịch và địa danh trong hệ thống khai báo nhập cảnh, nhưng không hứa hẹn sửa đổi cụ thể nào.

Cựu Tổng Lãnh sự Đài Loan tại Busan, Luo Tian-hung, cho tờ Economic Daily News của Đài Loan biết rằng Hàn Quốc đã theo đuổi chính sách Một Trung Quốc nghiêm ngặt kể từ khi cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan vào năm 1992, nhưng nhìn chung vẫn giữ thái độ thân thiện với Đài Loan.

Ông cho biết ông không kỳ vọng “thay đổi đáng kể”, đồng thời thêm rằng khó có khả năng Seoul sửa đổi cách liệt kê trên thẻ khai báo nhập cảnh điện tử.

Ông Wu Jialong, một nhà bình luận chính trị và kinh tế ở Đài Loan, nói với Focus rằng động thái của Seoul có thể được hiểu là một sự nghiêng về phía Bắc Kinh hơn nữa.

Ông cho rằng nếu Hàn Quốc quá thiên về Trung Quốc, “sẽ làm Mỹ và Nhật Bản phẫn nộ, dẫn đến việc giảm uy tín quốc tế của nước này”.

Ông nói rằng Đài Loan nên tập trung nhiều hơn vào Mỹ và các nước phương Tây khác trong nỗ lực thúc đẩy nhận dạng quốc gia và biểu tượng chính trị, thay vì quá nhấn mạnh vào những thay đổi ngắn hạn trong lập trường của Hàn Quốc.

Ông Kang Jun-young, giáo sư ngành nghiên cứu Trung Quốc tại Đại học Ngoại ngữ Hankuk, cho tờ Korea JoongAng Daily biết rằng “các lựa chọn của Hàn Quốc vẫn bị hạn chế” vì nước này đã công nhận Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là chính phủ hợp pháp duy nhất của Trung Quốc từ năm 1992.

Ông kêu gọi Seoul “quản lý vấn đề một cách thận trọng để tránh leo thang”, ngay cả khi các quan chức Đài Loan cho biết họ sẽ tiếp tục thúc giục các sửa đổi.

Tranh cãi trở nên phức tạp hơn bởi quan hệ kinh tế giữa Đài Loan và Hàn Quốc. Thâm hụt thương mại của Đài Loan với Hàn Quốc đạt 22,9 tỷ USD vào năm 2024, nhưng hai nền kinh tế lại gắn bó chặt chẽ trong chuỗi cung ứng bán dẫn, hạn chế khả năng trả đũa của Đài Bắc.

Nghị sĩ đối lập Chang Chi-kai cho biết với UDN rằng mỗi năm Đài Loan mua một khối lượng lớn chip nhớ cao cấp từ Hàn Quốc, sau đó được gia công và xuất khẩu sang Mỹ.

Ông nói: “Nếu chúng ta tẩy chay ngành này, việc mua ít hơn sẽ đồng nghĩa với lợi nhuận giảm”.

‘Blackpink được ưu ái’

Tình huống này diễn ra khi Trung Quốc và Nhật Bản công khai tranh cãi về những phát biểu liên quan đến Đài Loan của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vào đầu tháng 11 , một cuộc tranh cãi đã dẫn đến các cuộc phản đối và phản đối ngoại giao lẫn nhau giữa Bắc Kinh và Tokyo.

Các nhà phân tích cho rằng sự việc này có thể khiến Bắc Kinh vừa gây áp lực lên Tokyo vừa đưa ra các ưu đãi cho Seoul.

Sean King, phó chủ tịch cấp cao tại công ty tư vấn Park Strategies có trụ sở ở New York, cho tờ South China Morning Post biết rằng Bắc Kinh có thể “thưởng cho Hàn Quốc hợp tác hơn” trong khi trừng phạt Nhật Bản.

“Do đó, đối với các fan âm nhạc ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC), có thể là Blackpink được chào đón còn Ayumi Hamasaki thì không”, ông nói, ám chỉ một nhóm nhạc K-pop và một ca sĩ pop Nhật Bản.

Cùng bản tin này dẫn lại cuộc gặp ngày 12/12 giữa Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Wang Wentao và Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc Kim Jung-kwan, trong đó hai bên đồng ý thúc đẩy các cuộc đàm phán giai đoạn hai của hiệp định thương mại tự do nhằm mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực dịch vụ, đầu tư và tài chính sau nhiều năm trì trệ.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung cũng dự kiến thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 4-7/1 khi Seoul tìm cách khôi phục quan hệ với Bắc Kinh. Quan hệ xấu đi sau khi Hàn Quốc triển khai hệ thống Phòng thủ Tên lửa Tầm cao Giai đoạn Cuối (THAAD) của Mỹ vào năm 2017, tiếp theo là một hạn chế không chính thức đối với ngành giải trí Hàn Quốc tại Trung Quốc.