Ayon kay Liz Lagniton | 2026-02-03

Masusing binabantayan ngayon ng mga awtoridad at analyst sa Pilipinas ang pakikipag-ugnayang diplomatiko ng China sa mga organisasyong Chinese-Filipino, sa gitna ng pangamba na ginagamit ng Beijing ang matagal nang mga network ng United Front upang hubugin ang mga naratibong pampulitika at impluwensiyahan ang mga komunidad ng mga etnikong Tsino sa ibayong-dagat.

Ang United Front ay tumutukoy sa mga operasyong propaganda na maka-Beijing.

Noong Oktubre, isang organisasyong iniugnay sa ecosystem ng United Front ng China ang nagdaos ng isang “peaceful reunification” forum sa Maynila na dinaluhan ng mahigit 300 delegado, ayon sa ulat ng The Diplomat noong Enero. Tinawag ni George Tiu, noo’y pangulo ng Philippine Council for the Promotion of Peaceful Reunification of China (PCPPRC), na “komplikado at seryoso” ang sitwasyon sa Taiwan at hinimok ang mga overseas Chinese na “magkaisa bilang iisa” laban sa “anumang anyo ng kalayaan ng Taiwan.”

Itinuturing ng China ang Taiwan bilang sarili nitong teritoryo at paulit-ulit na nagbanta na sakupin ang isla.

Pag-target sa etnikong minoryang Tsino

Bagama’t pinakakitang-kita ang presensya ng China sa Pilipinas sa pamamagitan ng mga tensyong pandagat sa West Philippine Sea, nakikita ng mga analyst ang sabayang paglawak ng impluwensiyang pampulitika at panlipunan na nakatuon sa mga grupong sibiko at pangnegosyo ng mga Chinese-Filipino.

Naging madalas na ang mga sagupaan sa pagitan ng mga sasakyang pandagat ng Philippine Coast Guard at Chinese Coast Guard sa West Philippine Sea.

Humigit-kumulang 1.2 milyon sa 115 milyong mamamayan ng Pilipinas ay mga etnikong Tsino, bagama’t milyon-milyon pa ang may lahing Tsino.

Malaking bahagi ng mga aktibidad na ito ay may kaugnayan sa United Front Work Department (UFWD) ng Chinese Communist Party (CCP) — isang aparatong idinisenyo upang pakilusin ang mga aktor sa labas ng CCP upang patatagin ang kapangyarihan ng partido at suportahan ang mga estratehikong layunin ng Beijing, kabilang ang tinatawag nitong “reunification” ng Taiwan. Inilarawan ni Chinese President Xi Jinping ang gawaing United Front bilang isang “magic weapon” sa pagsusulong ng pandaigdigang layunin ng partido.

Kamakailan, kinilala ng mga opisyal ng Pilipinas na aktibo ang hayag at lihim na mga operasyong pang-impluwensiya ng CCP sa iba’t ibang sektor, ayon sa ulat ng The Diplomat noong Enero. Gayunman, ayon sa mga analyst at dating opisyal, hindi pa rin lubos na nauunawaan ng pamahalaan ang lawak at pagkakaugnay-ugnay ng mga aktibidad na ito.

Kakaunti ang mga pampublikong rekord ng mga aktibidad na ito. Ang mga galaw ng PCPPRC at mga katulad na grupo ay bihirang maiulat sa English-language media at karaniwang lumilitaw lamang sa mga lokal na Chinese-language outlet, state media, o mga komunikasyon ng embahada.

Palaging nakasentro sa Taiwan

Ayon sa mga analyst, nakatuon ang China sa paghubog sa komunidad ng mga Chinese-Filipino upang tumutol hindi lamang sa Taiwan kundi pati sa mga pambansang interes ng Pilipinas na walang direktang kaugnayan sa Taiwan. “Totoo ang iceberg at malalim ang pinanggagalingan nito,” isinulat noong Nobyembre ni Ray Powell, direktor ng maritime transparency NGO na SeaLight, na tumutukoy sa kampanya ng Beijing na impluwensiyahan at pahinain ang opinyong publiko sa Pilipinas.

Matapos banggitin ang forum sa Maynila kung saan kinundena ni Tiu ang kalayaan ng Taiwan, isinulat ni Powell na ang mga ganitong operasyong pang-impluwensiya ay hindi na lamang isang “teoretikal na banta” sa soberanya ng Pilipinas.

Inilarawan ni Powell ang isang kapaligiran ng impluwensiya na sumasaklaw sa mga aktibidad na sibiko, mga organisasyon ng diaspora, at mga naratibo sa media. Ayon sa kanya, may mga mensahe na ngayon ay tumatama na rin sa iba pang interes ng Pilipinas, kabilang ang West Philippine Sea. Ilan sa mga video ng mga kaganapan ng PCPPRC ay nawala matapos itong ilantad ng mga panlabas na grupo, aniya.

Samantala, inilarawan sa ulat ng The Diplomat noong Enero ang paglahok ng iba’t ibang indibidwal sa maraming organisasyong sibiko at pangnegosyo ng Filipino-Chinese. Isa sa mga binanggit na grupo ang Federation of Filipino-Chinese Associations, na ang mga opisyal ay kinabibilangan ng parehong mamamayang Filipino at Tsino.

Noong kalagitnaan ng Disyembre, nagsagawa ng courtesy call ang mga opisyal ng pederasyon kay Jing Quan, ang bagong embahador ng China. Sa kanilang pag-uusap, inilarawan ni Federation Chairman Zhao Qiping ang Chinese diaspora bilang “pinakanatural at pinakamatatag na ugnayan” sa relasyon ng China at Pilipinas.

Iniulat din ng The Diplomat ang tuwirang pakikipag-ugnayan ng pederasyon sa UFWD sa China. Sa isang pagbisita sa lalawigan ng Anhui noong 2024, nakipagpulong ang isang delegasyon ng pederasyon kay Zhang Ximing, pinuno ng UFWD sa Anhui, na humikayat sa kanila na “ikuwento ang mga salaysay ng kanilang lupang ninuno” at isulong ang pagkakaibigan ng China at Pilipinas.

Limitadong mga kasangkapan ng Maynila

Ayon sa mga analyst, kakaunti ang mga legal na kasangkapan ng Pilipinas upang tugunan ang koordinadong panghihimasok ng dayuhan bilang isang sistemikong problema sa halip na magkakahiwalay na insidente. Hindi tulad ng Australia, na nagpasa ng batas laban sa panghihimasok ng dayuhan noong 2018 matapos ang sunud-sunod na iskandalo, walang katumbas na batas ang Pilipinas. Ang panukalang Counter Foreign Interference Act na inihain sa Senado noong 2024 ay natigil matapos matalo sa halalan noong 2025 ang sponsor nito.

Binibigyang-diin ni Powell at ng iba pang analyst na hindi dapat idamay o dungisan ang buong komunidad ng Chinese-Filipino. Marami sa kanila ang tumatanggi sa mensaheng pampulitika ng CCP at “hindi nalilito kung saan tunay na nakaugat ang kanilang damdaming makabayan,” isinulat ni Powell.

Ngunit kung walang matibay na sistemang panlaban sa panghihimasok ng China, mananatiling bulnerable ang Pilipinas at ang etnikong minoryang Tsino sa patuloy na paninira, manipulasyon, at subersyon.